जन्मप्रभृति सत्यं च यो ब्रूयान् नियतेन्द्रियः ॥
गुरुद्विजसहः क्षान्तस् तस्य गोभिः समा गतिः ॥
न जातु ब्राह्मणो वाच्यो यद् अवाच्यं शचीपते ॥
मनसा गोषु न द्रुह्येद् गोवृत्तिर् गोनुकम्पकः ॥
सत्ये धर्मे च निरतस् तस्य शक्र फलं शृणु ॥
गोसहस्रेण समिता तस्य धेनुर् भवत्य् उत ॥
क्षत्रियस्य गुणैर् एभिर् अन्वितस्य फलं शृणु ॥
तस्यापि शततुल्या गौर् भवतीति विनिश्चयः ॥
वैश्यस्यैते यदि गुणास् तस्य पञ्चाशतं भवेत् ॥
शूद्रस्यापि विनीतस्य चतुर्भागफलं स्मृतम् ॥
janmaprabhṛti satyaṃ ca yo brūyān niyatendriyaḥ ||
gurudvijasahaḥ kṣāntas tasya gobhiḥ samā gatiḥ ||
na jātu brāhmaṇo vācyo yad avācyaṃ śacīpate ||
manasā goṣu na druhyed govṛttir gonukampakaḥ ||
satye dharme ca niratas tasya śakra phalaṃ śṛṇu ||
gosahasreṇa samitā tasya dhenur bhavaty uta ||
kṣatriyasya guṇair ebhir anvitasya phalaṃ śṛṇu ||
tasyāpi śatatulyā gaur bhavatīti viniścayaḥ ||
vaiśyasyaite yadi guṇās tasya pañcāśataṃ bhavet ||
śūdrasyāpi vinītasya caturbhāgaphalaṃ smṛtam ||
«От рождения истину кто говорил бы, чувства обуздавший, к гуру-брахманам терпеливый, кроткий, — у того с коровами равный удел. Никогда брахман порицаем тем, что непозволительно, о супруг Шачи; умом коровам да не вредит, коровьим житием живущий, коров-жалеющий. В истине и дхарме преданного того, о Шакра, плод слушай: с тысячью коров равная у того корова бывает. Кшатрия достоинствами этими наделённого плод слушай: у него же сту равная корова бывает — таково решение. Вайшьи если эти достоинства, у того пятьдесят было бы; шудры же благовоспитанного четвертьдольный плод помянут».
ee0b94850b17 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:55:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Здесь являет себя внутренняя мера дара: у правдивого, обуздавшего чувства, кроткого «одна корова равна тысяче». Не число отданного, а добродетель дарителя умножает плод. Знаменательно, что заслуга исчислена по сословию (брахман — тысяча, кшатрий — сто, вайшья — пятьдесят), но дверь не заперта ни пред кем: и «благовоспитанному шудре» назначен свой плод. Так предание, держась сословной соразмерности своего века, всё же не лишает награды никого: всякий, по мере своей чистоты и усердия, обретает долю в заслуге коровьего дара — и низший не отлучён от неё.