महाभारत
Nahuṣa's Fall and Indra's Restoration (Part 3)13.103.27-32
12536 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 13.103.27-32

Бхишма

देवनागरी

भृगुर् उवाच
राजा युधिष्ठिरो नाम भविष्यति कुरूद्वहः ॥
त्वां मोक्षयिता शापाद् इत्य् क्त्वान्तधी
स्त्यो ऽपि हातेजाः कृत्वा कार्यं क्रतोः
स्वम् श्रदं प्रायात् पूज्यमानो द्विजातिभिः
हुषो ऽपि त्वया राजंस् स्माच् छापात् मुद्धृतः
गा ब्रह्मनं श्यतस् ते नाधि
दा तु पायित्वा तं हुषं भूले भृगुः
गा ब्रह्मनं ब्रह्मणे न्यवेयत्
तः क्रं मानाय्य देवान् पिताहः
दानान् सुरा हुषो राज्यम् प्तवान्
चास्त्ये क्रुद्धे भ्रंशितो भूलं तः
क्यं विना राज्ञा सुरा र्तयितुं क्व चित्
स्माद् यं पुनः क्रो देराज्ये ऽभिषिच्यताम्

लिप्यंतरण (IAST)

bhṛgur uvāca
rājā yudhiṣṭhiro nāma bhaviṣyati kurūdvahaḥ ||
sa tvāṃ mokṣayi śād ity uktvāntaradhīyata ||
agastyo 'pi matejāḥ kṛtvā ryaṃ śatakratoḥ ||
svam āśramapadaṃ prāt pūjyano dvitibhiḥ ||
nahuṣo 'pi tva jaṃs tasmāc chāt samuddhṛtaḥ ||
jama brahmasadanaṃ paśyatas te jadhipa ||
ta tu tayitvā taṃ nahuṣaṃ bhūtale bhṛguḥ ||
jama brahmasadanaṃ brahmaṇe ca nyavedayat ||
tataḥ śakraṃ sayya den āha pimahaḥ ||
varan mama su nahuṣo jyam āptavān ||
sa gastyena kruddhena bhraṃśito bhūtalaṃ gataḥ ||
na ca śakyaṃ vi jñā su vartayituṃ kva cit ||
tasmād ayaṃ punaḥ śakro devajye 'bhiṣicyatām ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×6

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
राजा युधिष्ठिरः नामrājā yudhiṣṭhiraḥ nāma«царь Юдхиштхира именем
भविष्यति कुरूद्वहःbhaviṣyati kurūdvahaḥбудет, опора Куру
स त्वां मोक्षयिता शापात्sa tvāṃ mokṣayitā śāpātон тебя освободит от проклятья»
इति उक्त्वा अन्तरधीयतiti uktvā antaradhīyataтак сказав, исчез
अगस्त्यः अपि महातेजाःagastyaḥ api mahātejāḥАгастья же, многосиятельный
कृत्वा कार्यं शतक्रतोःkṛtvā kāryaṃ śatakratoḥсделав дело Шатакрату
स्वम् आश्रमपदं प्रायात्svam āśramapadaṃ prāyātв свою обитель пошёл
पूज्यमानः द्विजातिभिःpūjyamānaḥ dvijātibhiḥчтимый брахманами
नहुषः अपि त्वया राजन्nahuṣaḥ api tvayā rājanНахуша же тобою, о царь
तस्मात् शापात् समुद्धृतःtasmāt śāpāt samuddhṛtaḥот того проклятья извлечён
जगाम ब्रह्मसदनंjagāma brahmasadanaṃпошёл в Брахмы обитель
पश्यतः ते जनाधिपpaśyataḥ te janādhipaна глазах твоих, о владыка людей
तदा तु पातयित्वा तंtadā tu pātayitvā taṃтогда же, низвергнув того
नहुषं भूतले भृगुःnahuṣaṃ bhūtale bhṛguḥНахушу на землю, Бхригу
जगाम ब्रह्मसदनंjagāma brahmasadanaṃпошёл в Брахмы обитель
ब्रह्मणे च न्यवेदयत्brahmaṇe ca nyavedayatи Брахме поведал
ततः शक्रं समानाय्यtataḥ śakraṃ samānāyyaтогда Шакру призвав
देवान् आह पितामहःdevān āha pitāmahaḥбогам сказал Прародитель
वरदानात् मम सुराःvaradānāt mama surāḥ«от дара моего, о боги
नहुषः राज्यम् आप्तवान्nahuṣaḥ rājyam āptavānНахуша царство обрёл
न च शक्यं विना राज्ञाna ca śakyaṃ vinā rājñāи нельзя без царя
सुराः वर्तयितुं क्व चित्surāḥ vartayituṃ kva citбогам пребывать никак
तस्मात् अयं पुनः शक्रःtasmāt ayaṃ punaḥ śakraḥпотому этот снова Шакра
देवराज्ये अभिषिच्यताम्devarājye abhiṣicyatāmна царство богов да помажется»
अनुवाद

Бхригу сказал: «„Царь Юдхиштхира именем будет, опора Куру; он тебя освободит от проклятья“, так сказав, исчез». Бхишма сказал: «Агастья же, многосиятельный, сделав дело Шатакрату, в свою обитель пошёл, чтимый брахманами. Нахуша же тобою, о царь, от того проклятья извлечён, пошёл в Брахмы обитель на глазах твоих, о владыка людей. Тогда же, низвергнув того Нахушу на землю, Бхригу пошёл в Брахмы обитель и Брахме поведал. Тогда Шакру призвав, богам сказал Прародитель: „От дара моего, о боги, Нахуша царство обрёл; и нельзя без царя богам пребывать никак; потому этот снова Шакра на царство богов да помажется“».

संस्करण

f05a0e883cfa · प्रकाशित 21 जून 2026, 3:30:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से