महाभारत
The Merits of Abstaining from Meat: Ahiṃsā the Supreme Dharma (Part 1)13.116.58-65
12637 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 13.116.58-65

Бхишма

देवनागरी

दं तु शृणु राजेन्द्र कीर्त्यमानं या
क्षणे र्वसुखं मांस्य नुजाधि
यस् तु र्षतं पूर्णं पस् प्येत् सुदारुणम्
यश् चैकं र्जयेन् मांसं मम् तन् तं
कौमुदे तु विशेषे शुक्लक्षे राधि
र्जयेत् र्वमांसानि र्मो ह्य् त्र विधीते
तुरो वार्षिकान् मासान् यो मांसं रिर्जयेत्
त्वारि द्राण्य् प्नोति कीर्तिम् युर् शो लम्
वा मासम् अप्य् कं र्वमांसान्य् क्षयन्
तीत्य र्वदुःखानि सुखी जीवेन् निरायः
ये र्जन्ति मांसानि माशः क्षशो ऽपि वा
तेषां हिंसानिवृत्तानां ब्रह्मलोको विधीते
मांसं तु कौमुदं क्षं र्जितं पार्थ राभिः
र्वभूतात्मभूतैस् तैर् विज्ञातार्थरारैः
नाभागेनाम्बरीषे ये हात्मना
युषा चाण्ये दिलीघुपूरुभिः

लिप्यंतरण (IAST)

idaṃ tu śṛṇu jendra rtyanaṃ managha ||
abhakṣaṇe sarvasukhaṃ māṃsasya manudhipa ||
yas tu varṣaśataṃ rṇaṃ tapas tapyet suruṇam ||
yaś caikaṃ varjayen māṃsaṃ samam etan mataṃ mama ||
kaumude tu viśeṣeṇa śuklapakṣe nadhipa ||
varjayet sarvamāṃni dharmo hy atra vidhīyate ||
caturo rṣin mān yo māṃsaṃ parivarjayet ||
catvāri bhadrāṇy āpnoti rtim āyur yaśo balam ||
atha sam apy ekaṃ sarvamāṃny abhakṣayan ||
atya sarvaduḥkhāni sukhī ven nimayaḥ ||
ye varjayanti māṃni saśaḥ pakṣaśo 'pi ||
teṣāṃ hiṃnivṛttānāṃ brahmaloko vidhīyate ||
māṃsaṃ tu kaumudaṃ pakṣaṃ varjitaṃ rtha jabhiḥ ||
sarvabhūtmabhūtais tair vijñārthapavaraiḥ ||
bhāgembaṣeṇa gayena ca matma ||
āyuṣā naraṇyena diparaghurubhiḥ ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×8

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इदं तु शृणु राजेन्द्रidaṃ tu śṛṇu rājendraэто же слушай, о царь
कीर्त्यमानं मया अनघkīrtyamānaṃ mayā anaghaвозвещаемое мною, о безгрешный
अभक्षणे सर्वसुखंabhakṣaṇe sarvasukhaṃв неядении всякое счастье
मांसस्य मनुजाधिपmāṃsasya manujādhipaмяса, о владыка людей
यः तु वर्षशतं पूर्णंyaḥ tu varṣaśataṃ pūrṇaṃкто же сто лет полных
तपः तप्येत् सुदारुणम्tapaḥ tapyet sudāruṇamподвиг творил бы суровейший
यः च एकं वर्जयेत् मांसंyaḥ ca ekaṃ varjayet māṃsaṃи кто один раз избегает мяса
समम् एतत् मतं ममsamam etat mataṃ mamaравно это, мнение моё
कौमुदे तु विशेषेणkaumude tu viśeṣeṇaв каумуда особенно
शुक्लपक्षे नराधिपśuklapakṣe narādhipaв светлую половину, о владыка людей
वर्जयेत् सर्वमांसानिvarjayet sarvamāṃsāniда избегает всех мяс
धर्मः हि अत्र विधीयतेdharmaḥ hi atra vidhīyateдхарма ведь тут предписана
चतुरः वार्षिकान् मासान्caturaḥ vārṣikān māsānчетыре дождевых месяца
यः मांसं परिवर्जयेत्yaḥ māṃsaṃ parivarjayetкто мяса избегает
चत्वारि भद्राणि आप्नोतिcatvāri bhadrāṇi āpnotiчетыре блага обретает
कीर्तिम् आयुः यशः बलम्kīrtim āyuḥ yaśaḥ balamславу, жизнь, известность, мощь
अथ वा मासम् अपि एकंatha vā māsam api ekaṃили хоть месяц один
सर्वमांसानि अभक्षयन्sarvamāṃsāni abhakṣayanвсех мяс не едящий
अतीत्य सर्वदुःखानिatītya sarvaduḥkhāniминовав все страдания
सुखी जीवेत् निरामयःsukhī jīvet nirāmayaḥсчастливо живёт, безболезненный
ये वर्जयन्ति मांसानिye varjayanti māṃsāniкоторые избегают мяса
मासशः पक्षशः अपि वाmāsaśaḥ pakṣaśaḥ api vāпомесячно или подвухнедельно
तेषां हिंसानिवृत्तानांteṣāṃ hiṃsānivṛttānāṃу тех, от насилия отвратившихся
ब्रह्मलोकः विधीयतेbrahmalokaḥ vidhīyateБрахмалока предписана
मांसं तु कौमुदं पक्षंmāṃsaṃ tu kaumudaṃ pakṣaṃмясо же в каумуда-половину
वर्जितं पार्थ राजभिःvarjitaṃ pārtha rājabhiḥотвергнуто, о Партха, царями
सर्वभूतात्मभूतैः तैःsarvabhūtātmabhūtaiḥ taiḥвсем существам душою ставшими теми
विज्ञातार्थपरावरैःvijñātārthaparāvaraiḥпознавшими высшее-низшее
नाभागेन अम्बरीषेणnābhāgena ambarīṣeṇaНабхагою, Амбаришею
गयेन च महात्मनाgayena ca mahātmanāи Гаей, великим духом
आयुषा च अनरण्येनāyuṣā ca anaraṇyenaАюсом и Анараньей
दिलीप-रघु-पूरुभिःdilīpa-raghu-pūrubhiḥДилипою, Рагху, Пуру
अनुवाद

«Это же слушай, о царь, возвещаемое мною, о безгрешный: в неядении всякое счастье мяса, о владыка людей. Кто же сто лет полных подвиг творил бы суровейший, и кто один раз избегает мяса, — равно это, мнение моё. В каумуда особенно, в светлую половину, о владыка людей, да избегает всех мяс — дхарма ведь тут предписана. Четыре дождевых месяца кто мяса избегает, — четыре блага обретает: славу, жизнь, известность, мощь. Или хоть месяц один всех мяс не едящий, миновав все страдания, счастливо живёт, безболезненный. Которые избегают мяса помесячно или подвухнедельно, — у тех, от насилия отвратившихся, Брахмалока предписана. Мясо же в каумуда-половину отвергнуто, о Партха, царями, всем существам душою ставшими теми, познавшими высшее-низшее, — Набхагою, Амбаришею, и Гаей, великим духом, Аюсом и Анараньей, Дилипою, Рагху, Пуру».

संस्करण

e61d655f1e09 · प्रकाशित 22 जून 2026, 4:35:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से