महाभारत
The king's counsel on statecraft15.9.24-26
15487 / 15823
महाभारत · 15.9.24-26
देवनागरी

मन्त्रभेदे हि ये दोषा भवन्ति पृथिवीक्षिताम् ॥
न ते शक्याः समाधातुं कथं चिद् इति मे मतिः ॥
दोषांश् च मन्त्रभेदेषु ब्रूयास् त्वं मन्त्रिमण्डले ॥
अभेदे च गुणान् राजन् पुनः पुनर् अरिंदम ॥
पौरजानपदानां च शौचाशौचं युधिष्ठिर ॥
यथा स्याद् विदितं राजंस् तथा कार्यम् अरिंदम ॥

लिप्यंतरण (IAST)

mantrabhede hi ye doṣā bhavanti pṛthivīkṣitām ||
na te śakyāḥ samādhātuṃ kathaṃ cid iti me matiḥ ||
doṣāṃś ca mantrabhedeṣu brūyās tvaṃ mantrimaṇḍale ||
abhede ca guṇān rājan punaḥ punar ariṃdama ||
paurajānapadānāṃ ca śaucāśaucaṃ yudhiṣṭhira ||
yathā syād viditaṃ rājaṃs tathā kāryam ariṃdama ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मन्त्रभेदे हिmantrabhede hiведь при разглашении совета
ये दोषाः भवन्तिye doṣāḥ bhavantiкакие беды бывают
पृथिवीक्षिताम्pṛthivīkṣitāmу владык земли
न ते शक्याःna te śakyāḥих невозможно
समाधातुम्samādhātumисправить
कथं चित्kathaṃ citникак
इति मे मतिःiti me matiḥтаково моё мнение
दोषान् च मन्त्रभेदेषुdoṣān ca mantrabhedeṣuи беды от разглашения совета
ब्रूयाः त्वम्brūyāḥ tvamты говори
मन्त्रिमण्डलेmantrimaṇḍaleв совете министров
अभेदे च गुणान्abhede ca guṇānа при сохранении тайны — выгоды
राजन्rājanо царь
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова
अरिंदमariṃdamaо укротитель врагов
पौरजानपदानाम् चpaurajānapadānām caгорожан и селян
शौचाशौचम्śaucāśaucamблагонадёжность и неблагонадёжность
युधिष्ठिरyudhiṣṭhiraо Юдхиштхира
यथा स्यात् विदितम्yathā syāt viditamчтобы стало ведомо
राजन्rājanо царь
तथा कार्यम्tathā kāryamтак и делай
अरिंदमariṃdamaо укротитель врагов
अनुवाद

«Ведь беды, что постигают владык земли при разглашении совета, исправить уже никак невозможно — таково моё мнение. Беды от разглашения совета, о царь, ты снова и снова поминай в совете министров, а выгоды от хранения тайны, о укротитель врагов. И о благонадёжности и неблагонадёжности горожан и селян, о Юдхиштхира, поступай так, о царь, о укротитель врагов, чтобы они стали тебе ведомы».

संस्करण

df126f91489f · प्रकाशित 20 जून 2026, 9:10:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से