महाभारत
Kuntī reveals Karṇa's birth; Vyāsa absolves her15.38.8-10
15655 / 15823
महाभारत · 15.38.8-10
देवनागरी

अथ हर्म्यतलस्थाहं रविम् उद्यन्तम् ईक्षती ॥
संस्मृत्य तद् ऋषेर् वाक्यं स्पृहयन्ती दिवाकरम् ॥
स्थिताहं बालभावेन तत्र दोषम् अबुध्यती ॥
अथ देवः सहस्रांशुर् मत्समीपगतो ऽभवत् ॥
द्विधा कृत्वात्मनो देहं भूमौ च गगने ऽपि च ॥
तताप लोकान् एकेन द्वितीयेनागमच् च माम् ॥
स माम् उवाच वेपन्तीं वरं मत्तो वृणीष्व ह ॥
गम्यताम् इति तं चाहं प्रणम्य शिरसावदम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

atha harmyatalasthāhaṃ ravim udyantam īkṣatī ||
saṃsmṛtya tad ṛṣer vākyaṃ spṛhayantī divākaram ||
sthitāhaṃ bālabhāvena tatra doṣam abudhyatī ||
atha devaḥ sahasrāṃśur matsamīpagato 'bhavat ||
dvidhā kṛtvātmano dehaṃ bhūmau ca gagane 'pi ca ||
tatāpa lokān ekena dvitīyenāgamac ca mām ||
sa mām uvāca vepantīṃ varaṃ matto vṛṇīṣva ha ||
gamyatām iti taṃ cāhaṃ praṇamya śirasāvadam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथ हर्म्यतलस्थाहम्atha harmyatalasthāhamи вот я, стоя на кровле дворца
रविम् उद्यन्तम् ईक्षतीravim udyantam īkṣatīглядя на восходящее солнце
संस्मृत्य तद् ऋषेर् वाक्यम्saṃsmṛtya tad ṛṣer vākyamвспомнив то слово мудреца
स्पृहयन्ती दिवाकरम्spṛhayantī divākaramвозжелав Солнце
स्थिताहं बालभावेनsthitāhaṃ bālabhāvenaстояла я по детскому неразумию
तत्र दोषम् अबुध्यतीtatra doṣam abudhyatīне сознавая в том вины
अथ देवः सहस्रांशुःatha devaḥ sahasrāṃśuḥтогда бог тысячелучый
मत्समीपगतो ऽभवत्matsamīpagato 'bhavatприблизился ко мне
द्विधा कृत्वात्मनो देहम्dvidhā kṛtvātmano dehamразделив надвое своё тело
भूमौ च गगने ऽपि चbhūmau ca gagane 'pi caи на земле, и в небе
तताप लोकान् एकेनtatāpa lokān ekenaопалял миры одним
द्वितीयेनागमच् च माम्dvitīyenāgamac ca māmа вторым приблизился ко мне
स माम् उवाच वेपन्तीम्sa mām uvāca vepantīmон сказал мне, трепещущей
वरं मत्तो वृणीष्व हvaraṃ matto vṛṇīṣva ha«дар от меня избери»
गम्यताम् इति तं चाहम्gamyatām iti taṃ cāham«удались» — ему я
प्रणम्य शिरसावदम्praṇamya śirasāvadamпоклонившись головою, сказала
अनुवाद

«И вот я, стоя на кровле дворца, глядя на восходящее солнце, вспомнив то слово мудреца, возжелала Солнце; стояла я по детскому неразумию, не сознавая в том вины. Тогда бог тысячелучый приблизился ко мне, разделив надвое своё тело: и на земле, и в небе — одним опалял миры, а вторым приблизился ко мне. Он сказал мне, трепещущей: „Дар от меня избери“; „удались“, — ему я, поклонившись головою, сказала».

संस्करण

3b758a45acba · प्रकाशित 20 जून 2026, 11:35:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से