नारद पुराण
The rules of dharma and expiation14.89-94
164 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 14.89-94

Dharmarāja

देवनागरी

आकाशे च क्षिपेद्वारि वारिस्थो दक्षघिणामुखः ॥ पितॄणां स्थानमाकाशं दक्षिणादिक् तथैव च
आपो देवगणाः प्रोक्ता आपः पितृगणास्तथा ॥ तस्मादस्य जलं देयं पितॄणां हितमिच्छता
दिवासूर्यांशुसंतत्पं रात्रौ नक्षत्रमारुतैः ॥ मध्ययोरप्युभाभ्यां च पवित्रं सर्वदा जलम्
स्वभावयुक्तमव्यक्तममेध्येन सदा शुचिः ॥ भाण्डस्थं धरणीस्थं वा पवित्रं सर्वदा जलम्
देवतानां पितॄणां च जलं दद्याज्जलाञ्जलीन् ॥ असंस्कृतप्रमीतानां स्थले दद्याद्विचक्षणः
श्राद्धे हवनकाले च दद्यादेकेन पाणिना ॥ उभाभ्यां तर्पणे दद्यादेष धर्मो व्यवस्थितः

लिप्यंतरण (IAST)

ākāśe ca kṣipedvāri vāristho dakṣaghiṇāmukhaḥ || pitṝṇāṃ sthānamākāśaṃ dakṣiṇādik tathaiva ca
āpo devagaṇāḥ proktā āpaḥ pitṛgaṇāstathā || tasmādasya jalaṃ deyaṃ pitṝṇāṃ hitamicchatā
divāsūryāṃśusaṃtatpaṃ rātrau nakṣatramārutaiḥ || madhyayorapyubhābhyāṃ ca pavitraṃ sarvadā jalam
svabhāvayuktamavyaktamamedhyena sadā śuciḥ || bhāṇḍasthaṃ dharaṇīsthaṃ vā pavitraṃ sarvadā jalam
devatānāṃ pitṝṇāṃ ca jalaṃ dadyājjalāñjalīn || asaṃskṛtapramītānāṃ sthale dadyādvicakṣaṇaḥ
śrāddhe havanakāle ca dadyādekena pāṇinā || ubhābhyāṃ tarpaṇe dadyādeṣa dharmo vyavasthitaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आकाशेākāśeв пространство
caи
क्षिपेद्वारिkṣipedvāriда выплеснет воду
वारिस्थोvāristhoв воде стоящий
दक्षघिणामुखःdakṣaghiṇāmukhaḥлицом на юг
पितॄणांpitṝṇāṃпредков
स्थानमाकाशंsthānamākāśaṃместо — пространство
दक्षिणादिक्dakṣiṇādikюжная сторона
तथैवtathaivaтак же
caи
आपोāpoводы
देवगणाःdevagaṇāḥсонмами богов
प्रोक्ताproktāназваны
आपःāpaḥводы
पितृगणास्तथाpitṛgaṇāstathāи сонмами предков так же
तस्मादस्यtasmādasyaпотому ими
जलंjalaṃвода
देयंdeyaṃдолжна быть дана
पितॄणांpitṝṇāṃпредкам
हितमिच्छताhitamicchatāблага желающим
दिवासूर्यांशुसंतत्पंdivāsūryāṃśusaṃtatpaṃднём лучами солнца нагретая
रात्रौrātrauночью
नक्षत्रमारुतैःnakṣatramārutaiḥсозвездиями и ветрами
मध्ययोरप्युभाभ्यांmadhyayorapyubhābhyāṃи в середине обоими
caи
पवित्रंpavitraṃчиста
सर्वदाsarvadāвсегда
जलम्jalamвода
स्वभावयुक्तमव्यक्तममेध्येनsvabhāvayuktamavyaktamamedhyenaпо своей природе, неявно, нечистым
सदाsadāвсегда
शुचिःśuciḥчиста
भाण्डस्थंbhāṇḍasthaṃв сосуде стоящая
धरणीस्थंdharaṇīsthaṃна земле стоящая
वाили
पवित्रंpavitraṃчиста
सर्वदाsarvadāвсегда
जलम्jalamвода
देवतानांdevatānāṃбожествам
पितॄणांpitṝṇāṃпредкам
caи
जलंjalaṃводу
दद्याज्जलाञ्जलीन्dadyājjalāñjalīnда даёт, пригоршни воды
असंस्कृतप्रमीतानांasaṃskṛtapramītānāṃбез обряда умерших
स्थलेsthaleна суше
दद्याद्विचक्षणःdadyādvicakṣaṇaḥда даёт прозорливый
श्राद्धेśrāddheпри шраддхе
हवनकालेhavanakāleво время возлияния
caи
दद्यादेकेनdadyādekenaда даёт одною
पाणिनाpāṇināрукою
उभाभ्यांubhābhyāṃдвумя
तर्पणेtarpaṇeпри тарпане
दद्यादेषdadyādeṣaда даёт; этот
धर्मोdharmoзакон
व्यवस्थितःvyavasthitaḥустановлен
अनुवाद

«И в пространство да выплеснет воду стоящий в воде, лицом на юг: место предков — пространство, и южная сторона так же. Воды названы сонмами богов, воды — и сонмами предков; потому ими должна быть дана вода желающим блага предкам. Днём нагретая лучами солнца, ночью — созвездиями и ветрами, а в середине — обоими, вода чиста всегда. По своей природе, неявно, нечистым, — всегда чиста; в сосуде ли стоящая, на земле ли стоящая, вода чиста всегда. Божествам и предкам да даёт он воду, пригоршни воды; умершим без обряда да даёт прозорливый на суше. При шраддхе и во время возлияния да даёт одною рукою, при тарпане — двумя; этот закон установлен».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde dharmaśāntinirdeśo nāma caturdaśo 'dhyāyaḥ

संस्करण

eeee877a175f · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 10:07:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से