नारद पुराण
The rite of śrāddha28.1-9
284 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 28.1-9

Sanaka

देवनागरी

श्रृणुष्व मुनिशार्दूल श्राद्धस्य विधिमुत्तमम् ॥ यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
क्षयाहपूर्वदिवसे स्नात्वा चैकाशनो भवेत् ॥ अधः शायी ब्रह्मचारी निशि विप्रान्निमंत्रयेत्
दन्तधावनतांबूले तैलाभ्यंगं तथैव च ॥ रत्योषधिपरान्नानि श्राद्धकर्त्ताविवर्जयेत्
अध्वानं कलहं क्रोधं व्यवायं च धुरं तथा ॥ श्राद्धकर्त्ता च भोक्ता च दिवास्वापं च वर्जयेत्
श्राद्धे निमंत्रितो यस्तु व्यवायं कुरुते यदि ॥ ब्रह्महत्यामवाप्नोति नरकं चापि गच्छति
श्राद्धे नियोजयेद्विप्रं श्रोत्रिय विष्णुतत्परम् ॥ यथास्वाचारनिरतं प्रशांतं सत्कुलोद्भवम्
रागद्वेषविहीनं च पुराणार्थविशारदम् ॥ त्रिमधुत्रिसुपर्णज्ञं सर्वभूतदयापरम्
देवपूजारतं चैव स्मृतितत्त्वविशारदम् ॥ वेदांततत्त्वसंपन्नं सर्वलोकहिते रतम्
कृतज्ञं गुणसंपन्नं गुरुशुश्रूषणे रतम् ॥ परोपदेशनिरतं सच्छास्त्रकथनैस्तथा

लिप्यंतरण (IAST)

śrṛṇuṣva muniśārdūla śrāddhasya vidhimuttamam || yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ
kṣayāhapūrvadivase snātvā caikāśano bhavet || adhaḥ śāyī brahmacārī niśi viprānnimaṃtrayet
dantadhāvanatāṃbūle tailābhyaṃgaṃ tathaiva ca || ratyoṣadhiparānnāni śrāddhakarttāvivarjayet
adhvānaṃ kalahaṃ krodhaṃ vyavāyaṃ ca dhuraṃ tathā || śrāddhakarttā ca bhoktā ca divāsvāpaṃ ca varjayet
śrāddhe nimaṃtrito yastu vyavāyaṃ kurute yadi || brahmahatyāmavāpnoti narakaṃ cāpi gacchati
śrāddhe niyojayedvipraṃ śrotriya viṣṇutatparam || yathāsvācāranirataṃ praśāṃtaṃ satkulodbhavam
rāgadveṣavihīnaṃ ca purāṇārthaviśāradam || trimadhutrisuparṇajñaṃ sarvabhūtadayāparam
devapūjārataṃ caiva smṛtitattvaviśāradam || vedāṃtatattvasaṃpannaṃ sarvalokahite ratam
kṛtajñaṃ guṇasaṃpannaṃ guruśuśrūṣaṇe ratam || paropadeśanirataṃ sacchāstrakathanaistathā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
श्रृणुष्वśrṛṇuṣvaслушай
मुनिशार्दूलmuniśārdūlaо тигр средь муни
श्राद्धस्यśrāddhasyaшраддхи
विधिमुत्तमम्vidhimuttamamустав высший
यच्छ्रुत्वाyacchrutvāкоторый услышав
सर्वपापेभ्योsarvapāpebhyoот всех грехов
मुच्यतेmucyateосвобождается
नात्रnātraнет здесь
संशयःsaṃśayaḥсомнения
क्षयाहपूर्वदिवसेkṣayāhapūrvadivaseв день перед днём кончины
स्नात्वाsnātvāомывшись
चैकाशनोcaikāśanoи единожды вкушающим
भवेत्bhavetда будет
अधःadhaḥвнизу
शायीśāyīспящий
ब्रह्मचारीbrahmacārīцеломудренный
निशिniśiночью
विप्रान्निमंत्रयेत्viprānnimaṃtrayetбрахманов да пригласит
दन्तधावनतांबूलेdantadhāvanatāṃbūleчистку зубов и бетель
तैलाभ्यंगंtailābhyaṃgaṃумащение маслом
तथैवtathaivaтак же
caи
रत्योषधिपरान्नानिratyoṣadhiparānnāniутехи, снадобья и чужую пищу
श्राद्धकर्त्ताविवर्जयेत्śrāddhakarttāvivarjayetтворящий шраддху да отвергнет
अध्वानंadhvānaṃдорогу
कलहंkalahaṃссору
क्रोधंkrodhaṃгнев
व्यवायंvyavāyaṃсоитие
caи
धुरंdhuraṃношу
तथाtathāтак же
श्राद्धकर्त्ताśrāddhakarttāтворящий шраддху
caи
भोक्ताbhoktāвкушающий
caи
दिवास्वापंdivāsvāpaṃдневной сон
caи
वर्जयेत्varjayetда отвергнет
श्राद्धेśrāddheна шраддху
निमंत्रितोnimaṃtritoприглашённый
यस्तुyastuкто же
व्यवायंvyavāyaṃсоитие
कुरुतेkuruteтворит
यदिyadiесли
ब्रह्महत्यामवाप्नोतिbrahmahatyāmavāpnotiубийство брахмана обретает
नरकंnarakaṃв ад
चापिcāpiи также
गच्छतिgacchatiидёт
श्राद्धेśrāddheна шраддхе
नियोजयेद्विप्रंniyojayedvipraṃда поставит брахмана
श्रोत्रियśrotriyaзнатока шрути
विष्णुतत्परम्viṣṇutatparamВишну преданного
यथास्वाचारनिरतंyathāsvācāranirataṃсвоему поведению приверженного
प्रशांतंpraśāṃtaṃвесьма умиротворённого
सत्कुलोद्भवम्satkulodbhavamиз благого рода происшедшего
रागद्वेषविहीनंrāgadveṣavihīnaṃвлечения и вражды лишённого
caи
पुराणार्थविशारदम्purāṇārthaviśāradamв смысле пуран искушённого
त्रिमधुत्रिसुपर्णज्ञंtrimadhutrisuparṇajñaṃ«тримадху» и «трисупарну» знающего
सर्वभूतदयापरम्sarvabhūtadayāparamко всем существам милосердного
देवपूजारतंdevapūjārataṃпочитанию бога приверженного
चैवcaivaи
स्मृतितत्त्वविशारदम्smṛtitattvaviśāradamв истине смрити искушённого
वेदांततत्त्वसंपन्नंvedāṃtatattvasaṃpannaṃистиною веданты наделённого
सर्वलोकहितेsarvalokahiteблагу всех миров
रतम्ratamусердного
कृतज्ञंkṛtajñaṃблагодарного
गुणसंपन्नंguṇasaṃpannaṃдостоинствами наделённого
गुरुशुश्रूषणेguruśuśrūṣaṇeслужению наставнику
रतम्ratamусердного
परोपदेशनिरतंparopadeśanirataṃнаставлению других приверженного
सच्छास्त्रकथनैस्तथाsacchāstrakathanaistathāи рассказами о благих шастрах так же
अनुवाद

Санака: «Слушай, о тигр средь муни, высший устав шраддхи; услышав который, человек освобождается от всех грехов, нет здесь сомнения. В день перед днём кончины, омывшись, да будет он единожды вкушающим, спящим внизу, целомудренным; ночью да пригласит брахманов. Чистку зубов и бетель, умащение маслом, утехи, снадобья и чужую пищу да отвергнет творящий шраддху. Дорогу, ссору, гнев, соитие, ношу и дневной сон да отвергнет и творящий шраддху, и вкушающий. Кто же, приглашённый на шраддху, творит соитие, — тот обретает убийство брахмана и идёт в ад. На шраддхе да поставит он брахмана — знатока шрути, преданного Вишну, приверженного своему поведению, весьма умиротворённого, происшедшего из благого рода, лишённого влечения и вражды, искушённого в смысле пуран, знающего „тримадху“ и „трисупарну“, милосердного ко всем существам, приверженного почитанию бога, искушённого в истине смрити, наделённого истиною веданты, усердного ко благу всех миров, благодарного, наделённого достоинствами, усердного в служении наставнику, приверженного наставлению других и рассказам о благих шастрах».

संस्करण

09acca1c6e10 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 11:53:13 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से