नारद पुराण
The rite of śrāddha28.37-45
288 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 28.37-45

Sanaka

देवनागरी

यवैर्दर्भघैश्च विश्वेषां देवानामिदमासनम् ॥ दत्त्वेति भूयो दद्यच्च दैवे क्षणप्रतीक्षणम्
अक्षय्यासनयोः षष्टी द्वितीयावाहने स्मृता ॥ अन्नदाने चतुर्थी स्याच्छेषाः संपुद्धयः स्मृताः
आसाद्य पात्रद्वितयं दर्भशाखासमन्वितम् ॥ तत्पात्रे सेचयेत्तोयं शन्नोदेवीत्यृचा ततः
यवोसीति ति यवान् क्षित्प्वा गंधपुष्पे च वाग्यतः ॥ आवाहयेत्ततो देवान्विश्वे देवास्स इत्यृचा
या दिव्या इति मंत्रेण दद्यादर्घ्यं समाहितः ॥ गंधैश्च पत्रपुष्पैश्च धूपैर्दीपैर्यजेत्ततः
देवैश्च समनुज्ञातो यजेत्पितृगणांस्तथा ॥ तिलसंयुक्तदर्भैश्च दद्यात्तेषां सदासनम्
पात्राण्यासादयेत्त्रीणि ह्यर्घाथ पूर्ववद्द्विजः ॥ शन्नोदेव्या जलं क्षिप्त्वा तिलोसीति तिलाक्षिपेत्
उशन्त इत्यृचावाह्य पितॄन्विप्रः समाहितः ॥ या दिव्या इति मंत्रेण दद्यादर्घ्यं च पूर्ववत्
गंधैश्च पत्रपुष्पैश्च धूपैर्दीपैश्च सत्तम ॥ वासोर्भिभूषणैश्वैव यथाविभवमर्चयेत्

लिप्यंतरण (IAST)

yavairdarbhaghaiśca viśveṣāṃ devānāmidamāsanam || dattveti bhūyo dadyacca daive kṣaṇapratīkṣaṇam
akṣayyāsanayoḥ ṣaṣṭī dvitīyāvāhane smṛtā || annadāne caturthī syāccheṣāḥ saṃpuddhayaḥ smṛtāḥ
āsādya pātradvitayaṃ darbhaśākhāsamanvitam || tatpātre secayettoyaṃ śannodevītyṛcā tataḥ
yavosīti ti yavān kṣitpvā gaṃdhapuṣpe ca vāgyataḥ || āvāhayettato devānviśve devāssa ityṛcā
yā divyā iti maṃtreṇa dadyādarghyaṃ samāhitaḥ || gaṃdhaiśca patrapuṣpaiśca dhūpairdīpairyajettataḥ
devaiśca samanujñāto yajetpitṛgaṇāṃstathā || tilasaṃyuktadarbhaiśca dadyātteṣāṃ sadāsanam
pātrāṇyāsādayettrīṇi hyarghātha pūrvavaddvijaḥ || śannodevyā jalaṃ kṣiptvā tilosīti tilākṣipet
uśanta ityṛcāvāhya pitṝnvipraḥ samāhitaḥ || yā divyā iti maṃtreṇa dadyādarghyaṃ ca pūrvavat
gaṃdhaiśca patrapuṣpaiśca dhūpairdīpaiśca sattama || vāsorbhibhūṣaṇaiśvaiva yathāvibhavamarcayet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यवैर्दर्भघैश्चyavairdarbhaghaiścaячменём и травами дарбха
विश्वेषांviśveṣāṃВсебогов
देवानामिदमासनम्devānāmidamāsanamбогов это сиденье
दत्त्वेतिdattveti«дав» — так
भूयोbhūyoснова
दद्यच्चdadyaccaи да даёт
दैवेdaiveпри божественном
क्षणप्रतीक्षणम्kṣaṇapratīkṣaṇam«кшана» и ожидание
अक्षय्यासनयोःakṣayyāsanayoḥу «акшайи» и сиденья
षष्टीṣaṣṭīшестой падеж
द्वितीयावाहनेdvitīyāvāhaneвторой при призывании
स्मृताsmṛtāпризнан
अन्नदानेannadāneпри даянии пищи
चतुर्थीcaturthīчетвёртый
स्याच्छेषाःsyāccheṣāḥда будет; прочие
संपुद्धयःsaṃpuddhayaḥзвательные
स्मृताःsmṛtāḥпризнаны
आसाद्यāsādyaприготовив
पात्रद्वितयंpātradvitayaṃдвойню сосудов
दर्भशाखासमन्वितम्darbhaśākhāsamanvitamс ветвями дарбхи
तत्पात्रेtatpātreв тот сосуд
सेचयेत्तोयंsecayettoyaṃда льёт воду
शन्नोदेवीत्यृचाśannodevītyṛcāстихом «шанно девӣ»
ततःtataḥзатем
यवोसीतिyavosīti«йаво 'си» — так
तिtiтак
यवान्yavānячмень
क्षित्प्वाkṣitpvāбросив
गंधपुष्पेgaṃdhapuṣpeблаговоние и цветок
caи
वाग्यतःvāgyataḥречь обуздав
आवाहयेत्ततोāvāhayettatoда призовёт затем
देवान्विश्वेdevānviśveбогов «вишве
देवास्सdevāssaдевасса»
इत्यृचाityṛcāэтим стихом
या«я
दिव्याdivyāдивья»
इतिitiтак
मंत्रेणmaṃtreṇaмантрою
दद्यादर्घ्यंdadyādarghyaṃда даёт аргхью
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
गंधैश्चgaṃdhaiścaи благовониями
पत्रपुष्पैश्चpatrapuṣpaiścaи листьями и цветами
धूपैर्दीपैर्यजेत्ततःdhūpairdīpairyajettataḥвоскурениями и светильниками да чтит затем
देवैश्चdevaiścaи богами
समनुज्ञातोsamanujñātoдозволенный
यजेत्पितृगणांस्तथाyajetpitṛgaṇāṃstathāда чтит сонмы предков так же
तिलसंयुक्तदर्भैश्चtilasaṃyuktadarbhaiścaи травами дарбха с сезамом
दद्यात्तेषांdadyātteṣāṃда даст им
सदासनम्sadāsanamсиденье
पात्राण्यासादयेत्त्रीणिpātrāṇyāsādayettrīṇiсосуда да приготовит три
ह्यर्घाथhyarghāthaдля аргхьи затем
पूर्ववद्द्विजःpūrvavaddvijaḥкак прежде, дваждырождённый
शन्नोदेव्याśannodevyāстихом «шанно девӣ»
जलंjalaṃводу
क्षिप्त्वाkṣiptvāбросив
तिलोसीतिtilosīti«тило 'си» — так
तिलाक्षिपेत्tilākṣipetсезам да бросит
उशन्तuśanta«ушанта»
इत्यृचावाह्यityṛcāvāhyaэтим стихом призвав
पितॄन्विप्रःpitṝnvipraḥпредков брахман
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
या«я
दिव्याdivyāдивья»
इतिitiтак
मंत्रेणmaṃtreṇaмантрою
दद्यादर्घ्यंdadyādarghyaṃда даёт аргхью
caи
पूर्ववत्pūrvavatкак прежде
गंधैश्चgaṃdhaiścaи благовониями
पत्रपुष्पैश्चpatrapuṣpaiścaи листьями и цветами
धूपैर्दीपैश्चdhūpairdīpaiścaвоскурениями и светильниками
सत्तमsattamaо лучший
वासोर्भिभूषणैश्वैवvāsorbhibhūṣaṇaiśvaivaодеждами и украшениями
यथाविभवमर्चयेत्yathāvibhavamarcayetпо достатку да почитает
अनुवाद

«Ячменём и травами дарбха: „Это сиденье Всебогов, дав“ — так, и снова да даёт при божественном „кшану“ и ожидание. У „акшайи“ и сиденья признан шестой падеж, второй — при призывании, при даянии пищи да будет четвёртый, прочие признаны звательными. Приготовив двойню сосудов с ветвями дарбхи, в тот сосуд да льёт воду стихом „шанно девӣ“; затем, сказав „йаво 'си“, бросив ячмень, благовоние и цветок, обуздав речь, да призовёт он затем богов стихом „вишве девасса“. Мантрою „я дивья“ да даёт он аргхью, сосредоточенный; и благовониями, листьями и цветами, воскурениями и светильниками да чтит затем. Дозволенный богами, да чтит он так же сонмы предков; и травами дарбха с сезамом да даст им сиденье. Три сосуда для аргхьи да приготовит затем дваждырождённый, как прежде; бросив воду стихом „шанно девӣ“ и сказав „тило 'си“, сезам да бросит. Стихом „ушанта“ призвав предков, брахман сосредоточенный мантрою „я дивья“ да даёт аргхью, как прежде; и благовониями, листьями и цветами, воскурениями и светильниками, о лучший, одеждами и украшениями по достатку да почитает».

संस्करण

d95a87a10d7c · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 11:53:13 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से