नारद पुराण
Keśidhvaja and Khāṇḍikya: the teacher's fee46.100-103
478 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 46.100-103

Keśidhvaja

देवनागरी

दुःखाज्ञानमया धर्माः प्रकृतेस्ते तुनात्मनः ॥ जलस्य नाग्निना संगः स्थालीसंगात्तथापि हि
शब्दोद्रेकादिकान्धर्मान्करोति हि यथा बुधः ॥ तथात्मा प्रकृतेः संगादहंमानादिदूषितः
भजते प्राकृतान्धर्मान्न्यस्तस्तंभो हि सोऽव्ययः ॥ तदेतत्कथितं बीजमविद्याया मया तव
क्लेशानां च क्षयकरं योगादन्यन्न विद्यते

लिप्यंतरण (IAST)

duḥkhājñānamayā dharmāḥ prakṛteste tunātmanaḥ || jalasya nāgninā saṃgaḥ sthālīsaṃgāttathāpi hi
śabdodrekādikāndharmānkaroti hi yathā budhaḥ || tathātmā prakṛteḥ saṃgādahaṃmānādidūṣitaḥ
bhajate prākṛtāndharmānnyastastaṃbho hi so'vyayaḥ || tadetatkathitaṃ bījamavidyāyā mayā tava
kleśānāṃ ca kṣayakaraṃ yogādanyanna vidyate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
दुःखाज्ञानमयाduḥkhājñānamayāиз страдания и незнания состоящие
धर्माःdharmāḥсвойства
प्रकृतेस्तेprakṛtesteу пракрити те
तुनात्मनःtunātmanaḥа не у души
जलस्यjalasyaу воды
नाग्निनाnāgnināне с огнём
संगःsaṃgaḥсоединение
स्थालीसंगात्तथापिsthālīsaṃgāttathāpiот соединения с горшком всё же
हिhiведь
शब्दोद्रेकादिकान्धर्मान्करोतिśabdodrekādikāndharmānkarotiсвойства, начиная с шума кипения, творит
हिhiведь
यथाyathāкак
बुधःbudhaḥмудрый
तथात्माtathātmāтак душа
प्रकृतेःprakṛteḥпракрити
संगादहंमानादिदूषितःsaṃgādahaṃmānādidūṣitaḥот соединения, самомнением и прочим запятнанная
भजतेbhajateприемлет
प्राकृतान्धर्मान्न्यस्तस्तंभोprākṛtāndharmānnyastastaṃbhoсвойства пракрити; как поставленный столб
हिhiведь
सोऽव्ययःso'vyayaḥона нетленна
तदेतत्कथितंtadetatkathitaṃто это поведано
बीजमविद्यायाbījamavidyāyāсемя авидьи
मयाmayāмною
तवtavaтебе
क्लेशानांkleśānāṃмучений
caи
क्षयकरंkṣayakaraṃистребляющего
योगादन्यन्नyogādanyannaкроме йоги, иного не
विद्यतेvidyateобретается
अनुवाद

Кешидхваджа: «Свойства, состоящие из страдания и незнания, — те у пракрити, а не у души. У воды нет соединения с огнём, и всё же от соединения с горшком она творит свойства, начиная с шума кипения, — как это знает мудрый. Так и душа от соединения с пракрити, запятнанная самомнением и прочим, приемлет свойства пракрити, — она же, как поставленный столб, нетленна. Итак, поведано мною тебе это семя авидьи; и нет ничего иного, кроме йоги, что истребляло бы мучения».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne dvitīyapāde ṣaṭcatvāriṃśattamo 'dhyāyaḥ

संस्करण

6510221e095e · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 3:58:22 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से