Sanat-kumāra
कमलैर्जुहुयाद्वह्नौ ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः ॥ पूजयेद्वैष्णवे पीठे विमलादिसमन्विते
मूर्तिं मूलेन संकल्प्य तस्यामावाह्य साधकः ॥ सीतां वामे समासीनां तन्मन्त्रेण प्रपूजयेत्
रमासीतापदं ङेंतं द्विठांतो जानकीमनुः ॥ अग्रेः शार्ङ्गं च सम्पूज्य शरान्पार्श्वद्वयेऽर्चयेत्
केशरेषु षडंगानि पत्रेष्वेतान्समर्चयेत् ॥ हनुमंतं च सुग्रीवं भरतं सबिभीषणम्
लक्ष्मणांगदशत्रुघ्नान् जांबवंतं क्रमात्पुनः ॥ वाचयंतं हनूमंतग्रतो धृतपुस्तकम्
यजेद्भरतशत्रुघ्नौ पार्श्वयोर्धृतचामरौ ॥ धृतातपत्रं हस्ताभ्यां लक्ष्मणं पृष्टतोऽर्चयेत्
ततोऽष्टपत्रे सृष्टिं च जपंतं विजयं तथा ॥ सुराष्ट्रं राष्ट्रपालं च अकोपं धर्मपालकम्
सुमंतं चेति सम्पूज्य लोके शानायुधैर्युतान् ॥ एवं रामं समाराध्य जीवन्मुक्तः प्रजायते
चंदनाक्तैः प्रजुहुयाज्जातीपुष्पैः समाहितः ॥ राजवश्याय कमलैर्धनधान्यादिसिद्धये
लक्ष्मीकामः प्रजुहुयात्प्रसूनैर्विल्वसंभवैः ॥ आज्याक्तैर्नीलकमलैर्वशयेदखिलं जगत्
घृताक्तशतवर्वीभिर्दीर्घायुश्च निरामयः ॥ रक्तोत्पलानां होमेन धनं प्राप्नोति वांछितम्
पालाशकुसुमैर्हुत्वा मेधावी जायते नरः ॥ तज्जप्तांभः पिबेत्प्रातर्वत्सरात्कविराड् भवेत्
kamalairjuhuyādvahnau brāhmaṇānbhojayettataḥ || pūjayedvaiṣṇave pīṭhe vimalādisamanvite
mūrtiṃ mūlena saṃkalpya tasyāmāvāhya sādhakaḥ || sītāṃ vāme samāsīnāṃ tanmantreṇa prapūjayet
ramāsītāpadaṃ ṅeṃtaṃ dviṭhāṃto jānakīmanuḥ || agreḥ śārṅgaṃ ca sampūjya śarānpārśvadvaye'rcayet
keśareṣu ṣaḍaṃgāni patreṣvetānsamarcayet || hanumaṃtaṃ ca sugrīvaṃ bharataṃ sabibhīṣaṇam
lakṣmaṇāṃgadaśatrughnān jāṃbavaṃtaṃ kramātpunaḥ || vācayaṃtaṃ hanūmaṃtagrato dhṛtapustakam
yajedbharataśatrughnau pārśvayordhṛtacāmarau || dhṛtātapatraṃ hastābhyāṃ lakṣmaṇaṃ pṛṣṭato'rcayet
tato'ṣṭapatre sṛṣṭiṃ ca japaṃtaṃ vijayaṃ tathā || surāṣṭraṃ rāṣṭrapālaṃ ca akopaṃ dharmapālakam
sumaṃtaṃ ceti sampūjya loke śānāyudhairyutān || evaṃ rāmaṃ samārādhya jīvanmuktaḥ prajāyate
caṃdanāktaiḥ prajuhuyājjātīpuṣpaiḥ samāhitaḥ || rājavaśyāya kamalairdhanadhānyādisiddhaye
lakṣmīkāmaḥ prajuhuyātprasūnairvilvasaṃbhavaiḥ || ājyāktairnīlakamalairvaśayedakhilaṃ jagat
ghṛtāktaśatavarvībhirdīrghāyuśca nirāmayaḥ || raktotpalānāṃ homena dhanaṃ prāpnoti vāṃchitam
pālāśakusumairhutvā medhāvī jāyate naraḥ || tajjaptāṃbhaḥ pibetprātarvatsarātkavirāḍ bhavet
«...лотосами да совершит возлияние в огонь; затем да накормит брахманов. Да почтит на вишнуитском престоле, соединённом с Вималой и прочими; устроив образ коренною и призвав в него, делатель да почтит её мантрой Ситу, сидящую слева: «Рама», слово «Сита» в дательном, с двойным «тха» в конце — мантра Джанаки. Почтив впереди лук Шарнгу, да почтит стрелы по обеим сторонам. На тычинках — шесть членов, на лепестках да почтит их: Ханумана, Сугриву, Бхарату с Вибхишаной, Лакшману, Ангаду, Шатругхну и Джамбавана по порядку. Ханумана, читающего, держащего книгу, — впереди; Бхарату и Шатругхну по бокам, держащих опахала; Лакшману, держащего обеими руками зонт, — сзади да почтит. Затем на восьми лепестках, почтив Сришти, Джаянту, Виджаю, Сураштру, Раштрапалу, Акопу, Дхармапалу и Суманту, — и хранителей мира с их оружием. Так почтив Раму, становится он освобождённым при жизни. Сосредоточенный, да совершит возлияние цветами жасмина, смоченными сандалом, — ради подчинения царя; лотосами — ради достатка, зерна и прочего. Желающий богатства да совершит возлияние цветами бильвы; синими лотосами, смоченными маслом, да подчинит весь мир; с шатапарви, смоченными маслом, — станет долголетним и здоровым; возлиянием красных лотосов обретает желанный достаток. Совершив возлияние цветами палаши, человек становится памятливым; воду, над которою повторена мантра, да пьёт он поутру — и через год станет царём поэтов».
b83e89dfd71f · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 11:05:34 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Хануман стоит впереди Рамы, держа книгу и читая. Не с горою и не с палицей — с книгою. Из всех его подвигов выбрано то, что он был лучшим знатоком грамматики; и место ему отведено ближайшее.
Бхарата и Шатругхна держат опахала, Лакшмана сзади — зонт. Свита изображена в услужении, и каждому дана его вещь. Это придворная сцена, а не боевая: Рама здесь царь, а не воин.
Восемь советников — Сришти, Джаянта, Виджая, Сураштра, Раштрапала, Акопа, Дхармапала, Суманта — взяты прямо из первой книги Рамаяны, где перечислены министры Дашаратхи. Мандала строится по образцу настоящего царского двора.