नारद पुराण
The greatness of Kārtavīrya, his mantras and his lamp76.37-48
819 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 76.37-48

Sanat-kumāra

देवनागरी

होमसंख्या तु सर्वत्र सहस्रादयुतावधि ॥ प्रकल्पनीया मन्त्रज्ञैः कार्य्यगौरवलाघवात्
कार्तवीर्य्यस्य मन्त्राणामुच्यते लक्षणं बुधाः ॥ कार्तवीर्यार्जुनं ङेंतं सर्वमंत्रेषु योजयेत्
स्वबीजाद्यो दशार्णोऽसौ अन्ये नवशिवाक्षराः ॥ आद्यबीजद्वयेनासौ द्वितीयो मन्त्र ईरितः
स्वकामाभ्यां तृतीयोऽसौ स्वभ्रूभ्यां तु चतुर्थकः ॥ स्वपाशाभ्यां पञ्चमोऽसौ षष्टः स्वेन च मायया
स्वांकुशाभ्यां सप्तमः स्यात्स्वरमाभ्यामथाष्टमः ॥ स्ववाग्भवाभ्यां नवमो वर्मास्त्राभ्यामथांतिमः
द्वितीयादिनवांतेषु बीजयोः स्याद्व्यतिक्रमः ॥ मंत्रे तु दशमे वर्णा नववर्मास्त्रमध्यगाः
एतेषु मंत्रवर्येषु स्वानुकूलं मनुं भजेत् ॥ एषामाद्ये विराट्छदोऽन्येषु त्रिष्टुबुदाहृतम्
दश मंत्रा इमे प्रोक्ता यदा स्युः प्रणवादिकाः ॥ तदादिमः शिवार्णः स्यादन्ये तु द्वादशाक्षराः
त्रिष्टुपूछन्दस्तथाद्ये स्यादन्येषु जगती मता ॥ एवं विंशतिमंत्राणां यजनं पूर्ववन्मतम
दीर्घाढ्यमूलबीजेन कुर्यादेषां षडंगकम् ॥ तारो हृत्कार्तवीर्यार्जुनाय वर्मास्त्रठद्वयम्
चतुर्दशार्णो मंत्रोऽयमस्येज्या पूर्ववन्मता ॥ भूनेत्रसमनेत्राक्षिवर्णेरस्यांगपंचकम्
तारो हृद्भगवान् ङेंतः कार्तवीर्यार्जुनस्तथा ॥ वर्मास्त्राग्निप्रियामंत्रः प्रोक्तो ह्यष्टादशार्णकः

लिप्यंतरण (IAST)

homasaṃkhyā tu sarvatra sahasrādayutāvadhi || prakalpanīyā mantrajñaiḥ kāryyagauravalāghavāt
kārtavīryyasya mantrāṇāmucyate lakṣaṇaṃ budhāḥ || kārtavīryārjunaṃ ṅeṃtaṃ sarvamaṃtreṣu yojayet
svabījādyo daśārṇo'sau anye navaśivākṣarāḥ || ādyabījadvayenāsau dvitīyo mantra īritaḥ
svakāmābhyāṃ tṛtīyo'sau svabhrūbhyāṃ tu caturthakaḥ || svapāśābhyāṃ pañcamo'sau ṣaṣṭaḥ svena ca māyayā
svāṃkuśābhyāṃ saptamaḥ syātsvaramābhyāmathāṣṭamaḥ || svavāgbhavābhyāṃ navamo varmāstrābhyāmathāṃtimaḥ
dvitīyādinavāṃteṣu bījayoḥ syādvyatikramaḥ || maṃtre tu daśame varṇā navavarmāstramadhyagāḥ
eteṣu maṃtravaryeṣu svānukūlaṃ manuṃ bhajet || eṣāmādye virāṭchado'nyeṣu triṣṭubudāhṛtam
daśa maṃtrā ime proktā yadā syuḥ praṇavādikāḥ || tadādimaḥ śivārṇaḥ syādanye tu dvādaśākṣarāḥ
triṣṭupūchandastathādye syādanyeṣu jagatī matā || evaṃ viṃśatimaṃtrāṇāṃ yajanaṃ pūrvavanmatama
dīrghāḍhyamūlabījena kuryādeṣāṃ ṣaḍaṃgakam || tāro hṛtkārtavīryārjunāya varmāstraṭhadvayam
caturdaśārṇo maṃtro'yamasyejyā pūrvavanmatā || bhūnetrasamanetrākṣivarṇerasyāṃgapaṃcakam
tāro hṛdbhagavān ṅeṃtaḥ kārtavīryārjunastathā || varmāstrāgnipriyāmaṃtraḥ prokto hyaṣṭādaśārṇakaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
होमसंख्याhomasaṃkhyāчисло возлияний
तुtuже
सर्वत्रsarvatraвезде
सहस्रादयुतावधिsahasrādayutāvadhiот тысячи до десяти тысяч
प्रकल्पनीयाprakalpanīyāдолжно быть устроено
मन्त्रज्ञैःmantrajñaiḥзнатоками мантр
कार्य्यगौरवलाघवात्kāryyagauravalāghavātпо важности или лёгкости дела
कार्तवीर्य्यस्यkārtavīryyasyaКартавирьи
मन्त्राणामुच्यतेmantrāṇāmucyateмантр излагается
लक्षणंlakṣaṇaṃпризнак
बुधाःbudhāḥо мудрые
कार्तवीर्यार्जुनंkārtavīryārjunaṃ«Картавирья Арджуна»
ङेंतंṅeṃtaṃв дательном
सर्वमंत्रेषुsarvamaṃtreṣuво всех мантрах
योजयेत्yojayetда применит
स्वबीजाद्योsvabījādyoсо своим слогом-семенем впереди
दशार्णोऽसौdaśārṇo'sauон десятисложный
अन्येanyeиные
नवशिवाक्षराःnavaśivākṣarāḥдевяти- и одиннадцатисложные
आद्यबीजद्वयेनासौādyabījadvayenāsauс парою первых слогов-семян он
द्वितीयोdvitīyoвторой
मन्त्रmantraмантрой
ईरितःīritaḥназван
स्वकामाभ्यांsvakāmābhyāṃсвоим и слогом желания
तृतीयोऽसौtṛtīyo'sauон третий
स्वभ्रूभ्यांsvabhrūbhyāṃсвоим и «бхру»
तुtuже
चतुर्थकःcaturthakaḥчетвёртый
स्वपाशाभ्यांsvapāśābhyāṃсвоим и петлёй
पञ्चमोऽसौpañcamo'sauон пятый
षष्टःṣaṣṭaḥшестой
स्वेनsvenaсвоим
caи
माययाmāyayā«майей»
स्वांकुशाभ्यांsvāṃkuśābhyāṃсвоим и стрекалом
सप्तमःsaptamaḥседьмой
स्यात्स्वरमाभ्यामथाष्टमःsyātsvaramābhyāmathāṣṭamaḥда будет; своим и «Рамой» затем восьмой
स्ववाग्भवाभ्यांsvavāgbhavābhyāṃсвоим и «вагбхавой»
नवमोnavamoдевятый
वर्मास्त्राभ्यामथांतिमःvarmāstrābhyāmathāṃtimaḥ«варма» и «астра» — затем последний
द्वितीयादिनवांतेषुdvitīyādinavāṃteṣuво втором и до девятого
बीजयोःbījayoḥу двух слогов-семян
स्याद्व्यतिक्रमःsyādvyatikramaḥда будет перестановка
मंत्रेmaṃtreв мантре
तुtuже
दशमेdaśameдесятой
वर्णाvarṇāслоги
नववर्मास्त्रमध्यगाःnavavarmāstramadhyagāḥдевять, стоящие между «варма» и «астра»
एतेषुeteṣuсреди этих
मंत्रवर्येषुmaṃtravaryeṣuнаилучших мантр
स्वानुकूलंsvānukūlaṃсебе подходящую
मनुंmanuṃмантру
भजेत्bhajetда чтит
एषामाद्येeṣāmādyeу них в первой
विराट्छदोऽन्येषुvirāṭchado'nyeṣuразмер вират, в иных
त्रिष्टुबुदाहृतम्triṣṭubudāhṛtamтриштубх назван
दशdaśaдесять
मंत्राmaṃtrāмантр
इमेimeэти
प्रोक्ताproktāназваны
यदाyadāкогда
स्युःsyuḥбудут
प्रणवादिकाःpraṇavādikāḥс пранавой впереди
तदादिमःtadādimaḥтогда первая
शिवार्णःśivārṇaḥодиннадцатисложная
स्यादन्येsyādanyeда будет; иные
तुtuже
द्वादशाक्षराःdvādaśākṣarāḥдвенадцатисложные
त्रिष्टुपूछन्दस्तथाद्येtriṣṭupūchandastathādyeразмер триштубх так в первой
स्यादन्येषुsyādanyeṣuда будет; в иных
जगतीjagatīджагати
मताmatāсчитается
एवंevaṃтак
विंशतिमंत्राणांviṃśatimaṃtrāṇāṃу двадцати мантр
यजनंyajanaṃпочитание
पूर्ववन्मतमpūrvavanmatamaкак прежде считается
दीर्घाढ्यमूलबीजेनdīrghāḍhyamūlabījenaкоренным слогом-семенем, богатым долгими
कुर्यादेषांkuryādeṣāṃда совершит у них
षडंगकम्ṣaḍaṃgakamшесть членов
तारोtāroпранава
हृत्कार्तवीर्यार्जुनायhṛtkārtavīryārjunāya«намах Картавирье Арджуне»
वर्मास्त्रठद्वयम्varmāstraṭhadvayam«варма», «астра», двойное «тха»
चतुर्दशार्णोcaturdaśārṇoчетырнадцатисложная
मंत्रोऽयमस्येज्याmaṃtro'yamasyejyāэта мантра; почитание у неё
पूर्ववन्मताpūrvavanmatāкак прежде считается
भूनेत्रसमनेत्राक्षिवर्णेरस्यांगपंचकम्bhūnetrasamanetrākṣivarṇerasyāṃgapaṃcakamодним, двумя, двумя, двумя и двумя слогами — пять членов её
तारोtāroпранава
हृद्भगवान्hṛdbhagavān«намо бхагавате»
ङेंतःṅeṃtaḥв дательном
कार्तवीर्यार्जुनस्तथाkārtavīryārjunastathā«Картавирья Арджуна» также
वर्मास्त्राग्निप्रियामंत्रःvarmāstrāgnipriyāmaṃtraḥ«варма», «астра», «сваха» — мантра
प्रोक्तोproktoназвана
ह्यष्टादशार्णकःhyaṣṭādaśārṇakaḥвосемнадцатисложною
अनुवाद

«Число возлияний везде должно быть устроено знатоками мантр от тысячи до десяти тысяч, по важности или лёгкости дела. Излагается признак мантр Картавирьи, о мудрые: «Картавирья Арджуна» в дательном да применит он во всех мантрах. Со своим слогом-семенем впереди он десятисложный, иные же девяти- и одиннадцатисложные. С парою первых слогов-семян назван второй мантрой; своим и слогом желания — третий; своим и «бхру» — четвёртый; своим и петлёй — пятый; шестой — своим и «майей»; своим и стрекалом — седьмой; своим и «Рамой» — восьмой; своим и «вагбхавой» — девятый; «варма» и «астра» — последний. Во втором и до девятого у двух слогов-семян да будет перестановка; в десятой же мантре девять слогов стоят между «варма» и «астра». Среди этих наилучших мантр да чтит он себе подходящую. У них в первой размер вират, в иных назван триштубх. Эти десять мантр названы; когда же будут они с пранавой впереди, тогда первая да будет одиннадцатисложною, а иные — двенадцатисложными; размер в первой так триштубх, а в иных считается джагати. Так у двадцати мантр почитание считается как прежде. Коренным слогом-семенем, богатым долгими, да совершит он у них шесть членов. Пранава, «намах Картавирье Арджуне», «варма», «астра», двойное «тха» — эта четырнадцатисложная мантра; почитание у неё считается как прежде; одним, двумя, двумя, двумя и двумя слогами — пять её членов. Пранава, «намо бхагавате», «Картавирья Арджуна» в дательном, «варма», «астра», «сваха» — мантра, названная восемнадцатисложною».

संस्करण

58cdbdf6d9d6 · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 11:42:09 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से