नारद पुराण
The descents of Lakṣmī86.1-12
946 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 86.1-12

Sanat-kumāra

देवनागरी

सरस्वत्यवतारास्ते कथिताः सिद्धिदा नृणाम् ॥ अथ लक्ष्म्यवतारांस्ते वक्ष्ये सर्वार्थसिद्धिदान्
वाणीमन्मथशक्त्याख्यं बीजत्रितयमीरितम् ॥ ऋषिः स्याद्दक्षिणामूर्तिः पंक्तिश्छंदः प्रकीर्तितम्
देवता त्रिपुरा बाला मध्यांते शक्तिबीजके ॥ नाभेरापादमाद्यं तु नाभ्यंतं हृदयात्परम्
मृर्ध्नो ह्रदंतं तर्तीयं क्रमाद्देहेषु विन्यसेत् ॥ आद्यं वामकरे दक्षकरे तदुभयोः परम्
पुनर्बीजत्रयं न्यस्य मूर्ध्नि गुह्ये च वक्षसि ॥ नव योन्पाभिधं न्यासे नवकृत्वो मनुं न्यसेत्
कर्णयोश्चिबुके न्यस्येच्छंखयोर्मुखपंकजे ॥ नेत्रयोर्नासिकायां च स्कंधयोरुदरे तथा
न्यसेत्कूर्परयोर्नाभौ जानुनोर्लिंगमस्तके ॥ पादयोरपि गुह्ये च पार्श्वयोर्हृदये पुनः
स्तनयोः कंठदेशे च वामांगादिषु विन्यसेत् ॥ वाग्भवाद्यां रतिं गुह्ये प्रीतिमत्यादिकां हृदि
कामबीजादिकान्पश्येद्भूमध्ये तु मनोभवाम् ॥ पुनर्वागकात्ममाद्यास्तिस्रएव च विन्यसेत्
अमृतेशीं च योगेशीं विश्वयोनिं तृतीयकाम् ॥ मूर्ध्निं वक्त्रे हृदि न्यस्येद्गुह्ये चरणयोरपि
कामेशी पंचबीजाढ्यां स्मरात्पञ्चन्यसेत्क्रमात् ॥ मायाकामौ च वाग्लक्ष्मी कामेशी पंचबीजकम्
मनोभवश्च मकरध्वजकंदर्पमन्मथाः ॥ कामदेवः स्मरः पंच कीर्तितान्याससिद्धिदाः

लिप्यंतरण (IAST)

sarasvatyavatārāste kathitāḥ siddhidā nṛṇām || atha lakṣmyavatārāṃste vakṣye sarvārthasiddhidān
vāṇīmanmathaśaktyākhyaṃ bījatritayamīritam || ṛṣiḥ syāddakṣiṇāmūrtiḥ paṃktiśchaṃdaḥ prakīrtitam
devatā tripurā bālā madhyāṃte śaktibījake || nābherāpādamādyaṃ tu nābhyaṃtaṃ hṛdayātparam
mṛrdhno hradaṃtaṃ tartīyaṃ kramāddeheṣu vinyaset || ādyaṃ vāmakare dakṣakare tadubhayoḥ param
punarbījatrayaṃ nyasya mūrdhni guhye ca vakṣasi || nava yonpābhidhaṃ nyāse navakṛtvo manuṃ nyaset
karṇayościbuke nyasyecchaṃkhayormukhapaṃkaje || netrayornāsikāyāṃ ca skaṃdhayorudare tathā
nyasetkūrparayornābhau jānunorliṃgamastake || pādayorapi guhye ca pārśvayorhṛdaye punaḥ
stanayoḥ kaṃṭhadeśe ca vāmāṃgādiṣu vinyaset || vāgbhavādyāṃ ratiṃ guhye prītimatyādikāṃ hṛdi
kāmabījādikānpaśyedbhūmadhye tu manobhavām || punarvāgakātmamādyāstisraeva ca vinyaset
amṛteśīṃ ca yogeśīṃ viśvayoniṃ tṛtīyakām || mūrdhniṃ vaktre hṛdi nyasyedguhye caraṇayorapi
kāmeśī paṃcabījāḍhyāṃ smarātpañcanyasetkramāt || māyākāmau ca vāglakṣmī kāmeśī paṃcabījakam
manobhavaśca makaradhvajakaṃdarpamanmathāḥ || kāmadevaḥ smaraḥ paṃca kīrtitānyāsasiddhidāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सरस्वत्यवतारास्तेsarasvatyavatārāsteСарасвати нисхождения тебе
कथिताःkathitāḥповеданы
सिद्धिदाsiddhidāдающие успех
नृणाम्nṛṇāmлюдям
अथathaтеперь
लक्ष्म्यवतारांस्तेlakṣmyavatārāṃsteЛакшми нисхождения тебе
वक्ष्येvakṣyeизложу
सर्वार्थसिद्धिदान्sarvārthasiddhidānдающие успех во всех целях
वाणीमन्मथशक्त्याख्यंvāṇīmanmathaśaktyākhyaṃзовомое речью, Манматхою и силою
बीजत्रितयमीरितम्bījatritayamīritamтри семени названы
ऋषिःṛṣiḥриши
स्याद्दक्षिणामूर्तिःsyāddakṣiṇāmūrtiḥда будет Дакшинамурти
पंक्तिश्छंदःpaṃktiśchaṃdaḥпанкти — размер
प्रकीर्तितम्prakīrtitamназвано
देवताdevatāбожество
त्रिपुराtripurāТрипура
बालाbālāБала
मध्यांतेmadhyāṃteпосредине и в конце
शक्तिबीजकेśaktibījakeдва семени силы
नाभेरापादमाद्यंnābherāpādamādyaṃот пупка до стоп первое
तुtuже
नाभ्यंतंnābhyaṃtaṃдо пупка
हृदयात्परम्hṛdayātparamот сердца — второе
मृर्ध्नोmṛrdhnoот темени
ह्रदंतंhradaṃtaṃдо сердца
तर्तीयंtartīyaṃтретье
क्रमाद्देहेषुkramāddeheṣuпо порядку на телах
विन्यसेत्vinyasetда возложит
आद्यंādyaṃпервое
वामकरेvāmakareна левой руке
दक्षकरेdakṣakareна правой руке
तदुभयोःtadubhayoḥна обеих их
परम्paramвторое
पुनर्बीजत्रयंpunarbījatrayaṃснова три семени
न्यस्यnyasyaвозложив
मूर्ध्निmūrdhniна темени
गुह्येguhyeна тайном месте
caи
वक्षसिvakṣasiна груди
नवnavaдевять
योन्पाभिधंyonpābhidhaṃзовомое лонами
न्यासेnyāseпри ньясе
नवकृत्वोnavakṛtvoдевятикратно
मनुंmanuṃмантру
न्यसेत्nyasetда возложит
कर्णयोश्चिबुकेkarṇayościbukeна ушах и подбородке
न्यस्येच्छंखयोर्मुखपंकजेnyasyecchaṃkhayormukhapaṃkajeда возложит, на висках и на лотосе лица
नेत्रयोर्नासिकायांnetrayornāsikāyāṃна глазах и на носу
caи
स्कंधयोरुदरेskaṃdhayorudareна плечах и на чреве
तथाtathāтакже
न्यसेत्कूर्परयोर्नाभौnyasetkūrparayornābhauда возложит на локтях и на пупке
जानुनोर्लिंगमस्तकेjānunorliṃgamastakeна коленях и на верху члена
पादयोरपिpādayorapiи на стопах
गुह्येguhyeна тайном месте
caи
पार्श्वयोर्हृदयेpārśvayorhṛdayeна боках и на сердце
पुनःpunaḥснова
स्तनयोःstanayoḥна сосцах
कंठदेशेkaṃṭhadeśeв области горла
caи
वामांगादिषुvāmāṃgādiṣuна левых членах и прочих
विन्यसेत्vinyasetда возложит
वाग्भवाद्यांvāgbhavādyāṃот «вагбхавы»
रतिंratiṃРати
गुह्येguhyeна тайном месте
प्रीतिमत्यादिकांprītimatyādikāṃПрити и прочих
हृदिhṛdiна сердце
कामबीजादिकान्पश्येद्भूमध्येkāmabījādikānpaśyedbhūmadhyeот семени Камы да усмотрит меж бровей
तुtuже
मनोभवाम्manobhavāmМанобхаву
पुनर्वागकात्ममाद्यास्तिस्रएवpunarvāgakātmamādyāstisraevaснова от «вак» — три
caи
विन्यसेत्vinyasetда возложит
अमृतेशींamṛteśīṃАмритеши
caи
योगेशींyogeśīṃЙогеши
विश्वयोनिंviśvayoniṃВишваёни
तृतीयकाम्tṛtīyakāmтретью
मूर्ध्निंmūrdhniṃна темени
वक्त्रेvaktreна устах
हृदिhṛdiна сердце
न्यस्येद्गुह्येnyasyedguhyeда возложит, на тайном месте
चरणयोरपिcaraṇayorapiи на стопах
कामेशीkāmeśīКамеши
पंचबीजाढ्यांpaṃcabījāḍhyāṃбогатую пятью семенами
स्मरात्पञ्चन्यसेत्क्रमात्smarātpañcanyasetkramātот Смары пять да возложит по порядку
मायाकामौmāyākāmau«майя» и «кама»
caи
वाग्लक्ष्मीvāglakṣmī«вак», «лакшми»
कामेशीkāmeśī«камеши»
पंचबीजकम्paṃcabījakamпять семян
मनोभवश्चmanobhavaścaи Манобхава
मकरध्वजकंदर्पमन्मथाःmakaradhvajakaṃdarpamanmathāḥМакарадхваджа, Кандарпа, Манматха
कामदेवःkāmadevaḥКамадева
स्मरःsmaraḥСмара
पंचpaṃcaпять
कीर्तितान्याससिद्धिदाःkīrtitānyāsasiddhidāḥназваны, дающие успех ньясы
अनुवाद

«Нисхождения Сарасвати тебе поведаны, дающие людям успех; теперь изложу тебе нисхождения Лакшми, дающие успех во всех целях. Три семени названы — зовомые речью, Манматхою и силою; риши да будет Дакшинамурти, размер назван панкти, божество — Трипура Бала. Посредине и в конце — два семени силы. Первое — от пупка до стоп, второе — от сердца до пупка, третье — от темени до сердца: по порядку на телах да возложит. Первое — на левой руке, второе — на правой руке и на обеих их. Снова, три семени возложив на темени, на тайном месте и на груди, при ньясе, зовомой девятью лонами, девятикратно да возложит мантру: на ушах и подбородке да возложит, на висках и на лотосе лица, на глазах и на носу, на плечах и на чреве также; да возложит на локтях и на пупке, на коленях и на верху члена, и на стопах, на тайном месте, на боках и на сердце, снова на сосцах и в области горла, на левых членах и прочих да возложит. От «вагбхавы» — Рати на тайном месте, Прити и прочих на сердце; от семени Камы да усмотрит меж бровей Манобхаву; снова от «вак» три да возложит: Амритеши, Йогеши и третью — Вишваёни, на темени, на устах, на сердце, на тайном месте и на стопах. Камеши, богатую пятью семенами, — от Смары пять да возложит по порядку: «майя» и «кама», «вак», «лакшми», «камеши» — пять семян. Манобхава, Макарадхваджа, Кандарпа, Манматха, Камадева, Смара — пять названы, дающие успех ньясы».

संस्करण

82b38757ae9d · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 4:57:42 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से