नारद पुराण
The story of Mohinī25.29-37
1307 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 25.29-37

Brāhmaṇāḥ

देवनागरी

अमेध्यलिप्तः पटहो भवेत्तदा संछादितो नीलमयेन वाससा ॥ उत्पाद्य कीर्तिं स्वयमेव जतुर्निकृंतति प्राणभयाच्च पापात्
यस्तस्य वासो निरये युगानां षष्टिर्भवेद्वा क्रिमिदंशसंज्ञे ॥ वृथा हि सूता मम सा जनित्री भवेन्निराशा द्विजपितृदेवाः
वैवस्वतो हर्षमुपाश्रयेच्च सलेखको मे व्रतभंग एव ॥ किं तेन जातेन दुरात्मना हि ददाति हर्षं रिपुसुंदरीणाम्
कुकर्मणा पापरतिः कुजातिः सर्वस्य नाशी त्वशुचिस्स मूढः ॥ न मन्यते वेदपुराणशास्त्रानंते पुरीं याति दिनेशसूनोः
कृत्वैव वांतिं पुनरत्ति तां यस्तद्वत्प्रतिज्ञाव्रतभङ्गकारी ॥ वेदा न शास्त्रं न च तत्पुराणं न चापि सन्तः स्मृतयो न च स्युः
ये माधवस्य प्रियकृत्ययोग्ये वदंति शुद्धेऽह्नि भुजिक्रियां तु ॥ श्राद्धेन तेनापि न चास्ति तृप्तिः पितुश्च चीर्णेन हरेर्दिने तु
व्रतेन यद्विष्णुपदप्रदेन साकं क्षयाहेन वदंतु मूढाः
एतच्छ्रुत्वा तु तद्वाक्यं मोहिनी ज्वलितांतरा ॥ कोपसंरक्तनयना भर्तारं पर्यभाषत्
करोषि चेन्न मे वाक्यं धर्मबाह्यो भविष्यसि ॥ धर्मबाह्यो हि पुरुषः पांशुना तुल्यतां व्रजेत्

लिप्यंतरण (IAST)

amedhyaliptaḥ paṭaho bhavettadā saṃchādito nīlamayena vāsasā || utpādya kīrtiṃ svayameva jaturnikṛṃtati prāṇabhayācca pāpāt
yastasya vāso niraye yugānāṃ ṣaṣṭirbhavedvā krimidaṃśasaṃjñe || vṛthā hi sūtā mama sā janitrī bhavennirāśā dvijapitṛdevāḥ
vaivasvato harṣamupāśrayecca salekhako me vratabhaṃga eva || kiṃ tena jātena durātmanā hi dadāti harṣaṃ ripusuṃdarīṇām
kukarmaṇā pāparatiḥ kujātiḥ sarvasya nāśī tvaśucissa mūḍhaḥ || na manyate vedapurāṇaśāstrānaṃte purīṃ yāti dineśasūnoḥ
kṛtvaiva vāṃtiṃ punaratti tāṃ yastadvatpratijñāvratabhaṅgakārī || vedā na śāstraṃ na ca tatpurāṇaṃ na cāpi santaḥ smṛtayo na ca syuḥ
ye mādhavasya priyakṛtyayogye vadaṃti śuddhe'hni bhujikriyāṃ tu || śrāddhena tenāpi na cāsti tṛptiḥ pituśca cīrṇena harerdine tu
vratena yadviṣṇupadapradena sākaṃ kṣayāhena vadaṃtu mūḍhāḥ
etacchrutvā tu tadvākyaṃ mohinī jvalitāṃtarā || kopasaṃraktanayanā bhartāraṃ paryabhāṣat
karoṣi cenna me vākyaṃ dharmabāhyo bhaviṣyasi || dharmabāhyo hi puruṣaḥ pāṃśunā tulyatāṃ vrajet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अमेध्यलिप्तःamedhyaliptaḥнечистотою измазан
पटहोpaṭahoбарабан
भवेत्तदाbhavettadāда будет тогда
संछादितोsaṃchāditoпокрыт
नीलमयेनnīlamayenaсинею
वाससाvāsasāтканью
उत्पाद्यutpādyaпородив
कीर्तिंkīrtiṃславу
स्वयमेवsvayamevaсам именно
जतुर्निकृंततिjaturnikṛṃtatiчеловек пресекает
प्राणभयाच्चprāṇabhayāccaи от страха за жизнь
पापात्pāpātот греха
यस्तस्यyastasyaу того, кто
वासोvāsoжительство
निरयेnirayeв аду
युगानांyugānāṃюг
षष्टिर्भवेद्वाṣaṣṭirbhavedvāшестьдесят да будет
क्रिमिदंशसंज्ञेkrimidaṃśasaṃjñeв зовущемся Кримиданша
वृथाvṛthāнапрасно
हिhiведь
सूताsūtāродила
ममmamaменя
साта
जनित्रीjanitrīродительница
भवेन्निराशाbhavennirāśāда будут лишены надежды
द्विजपितृदेवाःdvijapitṛdevāḥбрахманы, предки и боги
वैवस्वतोvaivasvatoВайвасвата
हर्षमुपाश्रयेच्चharṣamupāśrayeccaи радость обретёт
सलेखकोsalekhakoс писцом
मेmeмоём
व्रतभंगvratabhaṃgaпереломе обета
एवevaименно
किंkiṃчто
तेनtenaв том
जातेनjātenaрождённом
दुरात्मनाdurātmanāзлодее
हिhiведь
ददातिdadātiдаёт
हर्षंharṣaṃрадость
रिपुसुंदरीणाम्ripusuṃdarīṇāmкрасавицам врагов
कुकर्मणाkukarmaṇāдурным делом
पापरतिःpāparatiḥк греху привязанный
कुजातिःkujātiḥдурнорождённый
सर्वस्यsarvasyaвсего
नाशीnāśīгубитель
त्वशुचिस्सtvaśucissaи нечистый тот
मूढःmūḍhaḥглупец
naне
मन्यतेmanyateчтит
वेदपुराणशास्त्रानंतेvedapurāṇaśāstrānaṃteбесконечных Вед, пуран и шастр
पुरींpurīṃв град
यातिyātiидёт
दिनेशसूनोःdineśasūnoḥсына Солнца
कृत्वैवkṛtvaivaсотворив именно
वांतिंvāṃtiṃизрыгание
पुनरत्तिpunarattiснова ест
तांtāṃего
यस्तद्वत्प्रतिज्ञाव्रतभङ्गकारीyastadvatpratijñāvratabhaṅgakārīкто, подобно тому, обещание и обет ломающий
वेदाvedāВеды
naне
शास्त्रंśāstraṃшастра
naне
caи
तत्पुराणंtatpurāṇaṃта пурана
naне
चापिcāpiи
सन्तःsantaḥсвятые
स्मृतयोsmṛtayoсмрити
naне
caи
स्युःsyuḥда будут
येyeкоторые
माधवस्यmādhavasyaМадхаве
प्रियकृत्ययोग्येpriyakṛtyayogyeв годный для милого дела
वदंतिvadaṃtiговорят
शुद्धेऽह्निśuddhe'hniв чистый день
भुजिक्रियांbhujikriyāṃвкушения дело
तुtuже
श्राद्धेनśrāddhenaшраддхой
तेनापिtenāpiи той
naне
चास्तिcāstiи есть
तृप्तिःtṛptiḥудовлетворение
पितुश्चpituścaи отцу
चीर्णेनcīrṇenaсовершённым
हरेर्दिनेharerdineв день Хари
तुtuже
व्रतेनvratenaобетом
यद्विष्णुपदप्रदेनyadviṣṇupadapradenaкоторый стопу Вишну дающий
साकंsākaṃвместе
क्षयाहेनkṣayāhenaс днём кончины
वदंतुvadaṃtuда говорят
मूढाःmūḍhāḥглупцы
एतच्छ्रुत्वाetacchrutvāэто услышав
तुtuже
तद्वाक्यंtadvākyaṃто слово
मोहिनीmohinīМохини
ज्वलितांतराjvalitāṃtarāс пылающим нутром
कोपसंरक्तनयनाkopasaṃraktanayanāс красными от гнева глазами
भर्तारंbhartāraṃк мужу
पर्यभाषत्paryabhāṣatобратилась
करोषिkaroṣiисполнишь
चेन्नcennaесли не
मेmeмоего
वाक्यंvākyaṃслова
धर्मबाह्योdharmabāhyoвне дхармы
भविष्यसिbhaviṣyasiстанешь
धर्मबाह्योdharmabāhyoвне дхармы
हिhiведь
पुरुषःpuruṣaḥчеловек
पांशुनाpāṃśunāс пылью
तुल्यतांtulyatāṃк равенству
व्रजेत्vrajetприходит
अनुवाद

тогда пусть барабан мой будет измазан нечистотою и покрыт синею тканью. Породив славу, человек сам же её и пресекает — из страха за жизнь и от греха; и жительство ему в аду шестьдесят юг, в том, что зовётся Кримиданша. Напрасно родила меня та родительница, и лишены будут надежды брахманы, предки и боги; и Вайвасвата с писцом своим возрадуется при переломе обета моего. Что проку в том рождённом злодее, который даёт радость красавицам врагов? Дурным делом ставший привязанным к греху, дурнорождённым, губителем всего и нечистым, — тот глупец, что не чтит бесконечных Вед, пуран и шастр, идёт в град сына Солнца. Как тот, кто, изрыгнув, снова ест изрыгнутое, — таков ломающий обещание и обет. Ни Веды, ни шастра, ни та пурана, ни святые, ни смрити — ничто им не в счёт, тем, кто в чистый день, годный для дела, милого Мадхаве, говорят о вкушении. И той шраддхой нет удовлетворения отцу — по сравнению с обетом, в день Хари совершённым, что дарует стопу Вишну; но пусть глупцы равняют с ним день кончины». Услышав то слово, Мохини, с пылающим нутром, с глазами, красными от гнева, обратилась к мужу: «Если не исполнишь моего слова, станешь вне дхармы; а человек вне дхармы становится равен пыли».

संस्करण

648bdbfdbf2e · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 1:38:03 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से