नारद पुराण
The Description of Goloka59.1-13
1549 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 59.1-13

Vasu

देवनागरी

योऽसौ निरंजनो देवश्चित्स्वरूपी जनार्दनः ॥ ज्योतीरूपो महाभागे कृष्णस्तल्लक्षणं श्रृणु
गोलोके स विभुर्नित्यं ज्योतिरभ्यंतरे स्थितः ॥ एक एव परं ब्रह्म दृश्यादृष्यस्वरूपधृक्
तस्मिँल्लोके तु गावो हि गोपा गोप्यश्च मोहिनि ॥ वृन्दावनं पूर्वतश्च शतश्रृंगस्तथा सरित्
विरजा नाम वृक्षाश्च पक्षिणश्च पृथग्विधाः ॥ यावत्कालं तु प्रकृतिर्जागर्ति विधिनंदिनि
तावत्कालं तु गोलोके दृश्य एव विभुः स्थितः ॥ लये सुप्ता गवाद्यास्तु न जानंति विभुं परम्
ज्योतिःसमूहांतरतः कमनीयवपुर्द्धरः ॥ किशोरो जलदश्यामः पीतकौशांबरावृतः
द्विभुजो मुरलीहस्तः किरूटादिविभूषितः ॥ आस्ते कैवल्यनाथस्तु राधावक्षस्थलोज्ज्वलः
प्राणाधिकप्रियतमा सा राधाराधितो यया ॥ सुवर्णवर्णा देवी सा चिद्रूपा प्रकृतेः परा
तयोर्देहस्थयोर्नास्ति भेदो नित्यस्वरूपयोः ॥ धावल्यदुग्धयोर्यद्वत्पृथिवीगंधयोर्यथा
तत्कारणं कारणानां निर्द्देष्टुं नैव शक्यते ॥ वेदानिर्वचनीयं यत्तद्वक्तुं नैव शक्यते
ज्योतिरंतरतः प्रोक्तं यद्रूपं श्यामसुंदरम् ॥ शिवेन दृष्टं तद्रूपं कदाचिद्ध्यानगोचरम्
ततः प्रभृति जानंति गोलोकाख्यानमीप्सितम् ॥ नारदाद्या विधिसुते सनकाद्याश्च योगिनः
श्रुतं ध्यायंति तं सर्वे न तैर्दृष्टं कदाचन ॥ साक्षाद्द्रष्टुं तु तपते शिवोऽद्यापि सनातनः

लिप्यंतरण (IAST)

yo'sau niraṃjano devaścitsvarūpī janārdanaḥ || jyotīrūpo mahābhāge kṛṣṇastallakṣaṇaṃ śrṛṇu
goloke sa vibhurnityaṃ jyotirabhyaṃtare sthitaḥ || eka eva paraṃ brahma dṛśyādṛṣyasvarūpadhṛk
tasmim̐lloke tu gāvo hi gopā gopyaśca mohini || vṛndāvanaṃ pūrvataśca śataśrṛṃgastathā sarit
virajā nāma vṛkṣāśca pakṣiṇaśca pṛthagvidhāḥ || yāvatkālaṃ tu prakṛtirjāgarti vidhinaṃdini
tāvatkālaṃ tu goloke dṛśya eva vibhuḥ sthitaḥ || laye suptā gavādyāstu na jānaṃti vibhuṃ param
jyotiḥsamūhāṃtarataḥ kamanīyavapurddharaḥ || kiśoro jaladaśyāmaḥ pītakauśāṃbarāvṛtaḥ
dvibhujo muralīhastaḥ kirūṭādivibhūṣitaḥ || āste kaivalyanāthastu rādhāvakṣasthalojjvalaḥ
prāṇādhikapriyatamā sā rādhārādhito yayā || suvarṇavarṇā devī sā cidrūpā prakṛteḥ parā
tayordehasthayornāsti bhedo nityasvarūpayoḥ || dhāvalyadugdhayoryadvatpṛthivīgaṃdhayoryathā
tatkāraṇaṃ kāraṇānāṃ nirddeṣṭuṃ naiva śakyate || vedānirvacanīyaṃ yattadvaktuṃ naiva śakyate
jyotiraṃtarataḥ proktaṃ yadrūpaṃ śyāmasuṃdaram || śivena dṛṣṭaṃ tadrūpaṃ kadāciddhyānagocaram
tataḥ prabhṛti jānaṃti golokākhyānamīpsitam || nāradādyā vidhisute sanakādyāśca yoginaḥ
śrutaṃ dhyāyaṃti taṃ sarve na tairdṛṣṭaṃ kadācana || sākṣāddraṣṭuṃ tu tapate śivo'dyāpi sanātanaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
योऽसौyo'sauкоторый тот
निरंजनोniraṃjanoнезапятнанный
देवश्चित्स्वरूपीdevaścitsvarūpīбог, сознанием сущий
जनार्दनःjanārdanaḥДжанардана
ज्योतीरूपोjyotīrūpoсветом сущий
महाभागेmahābhāgeо великая долею
कृष्णस्तल्लक्षणंkṛṣṇastallakṣaṇaṃКришна; тому признак
श्रृणुśrṛṇuслушай
गोलोकेgolokeв Голоке
saОн
विभुर्नित्यंvibhurnityaṃвсесильный, всегда
ज्योतिरभ्यंतरेjyotirabhyaṃtareвнутри света
स्थितःsthitaḥпребывает
एकekaодин
एवevaименно
परंparaṃвысший
ब्रह्मbrahmaБрахман
दृश्यादृष्यस्वरूपधृक्dṛśyādṛṣyasvarūpadhṛkвидимый и невидимый образ носящий
तस्मिम्̐ल्लोकेtasmim̐llokeв том мире
तुtuже
गावोgāvoкоровы
हिhiведь
गोपाgopāпастухи
गोप्यश्चgopyaścaи пастушки
मोहिनिmohiniо Мохини
वृन्दावनंvṛndāvanaṃВриндаван
पूर्वतश्चpūrvataścaи с востока
शतश्रृंगस्तथाśataśrṛṃgastathāШаташринга, также
सरित्saritрека
विरजाvirajāВираджа
नामnāmaпо имени
वृक्षाश्चvṛkṣāścaи деревья
पक्षिणश्चpakṣiṇaścaи птицы
पृथग्विधाःpṛthagvidhāḥразного вида
यावत्कालंyāvatkālaṃсколько времени
तुtuже
प्रकृतिर्जागर्तिprakṛtirjāgartiприрода бодрствует
विधिनंदिनिvidhinaṃdiniо дочь Творца
तावत्कालंtāvatkālaṃстолько времени
तुtuже
गोलोकेgolokeв Голоке
दृश्यdṛśyaвидимым
एवevaименно
विभुःvibhuḥвсесильный
स्थितःsthitaḥпребывает
लयेlayeпри растворении
सुप्ताsuptāуснувшие
गवाद्यास्तुgavādyāstuкоровы и прочие же
naне
जानंतिjānaṃtiзнают
विभुंvibhuṃвсесильного
परम्paramвысшего
ज्योतिःसमूहांतरतःjyotiḥsamūhāṃtarataḥизнутри сонма света
कमनीयवपुर्द्धरःkamanīyavapurddharaḥпленительное тело носящий
किशोरोkiśoroотрок
जलदश्यामःjaladaśyāmaḥтёмный, как туча
पीतकौशांबरावृतःpītakauśāṃbarāvṛtaḥжёлтым шёлковым одеянием облечённый
द्विभुजोdvibhujoдвурукий
मुरलीहस्तःmuralīhastaḥсо свирелью в руке
किरूटादिविभूषितःkirūṭādivibhūṣitaḥвенцом и прочим украшенный
आस्तेāsteпребывает
कैवल्यनाथस्तुkaivalyanāthastuвладыка кайвальи же
राधावक्षस्थलोज्ज्वलःrādhāvakṣasthalojjvalaḥна груди Радхи сияющий
प्राणाधिकप्रियतमाprāṇādhikapriyatamāжизни дороже возлюбленная
साона
राधाराधितोrādhārādhitoРадха; почитаем
ययाyayāкоторою
सुवर्णवर्णाsuvarṇavarṇāзолотого цвета
देवीdevīбогиня
साона
चिद्रूपाcidrūpāсознанием сущая
प्रकृतेःprakṛteḥприроды
पराparāвыше
तयोर्देहस्थयोर्नास्तिtayordehasthayornāstiу них двоих, в телах сущих, нет
भेदोbhedoразличия
नित्यस्वरूपयोःnityasvarūpayoḥвечнообразных
धावल्यदुग्धयोर्यद्वत्पृथिवीगंधयोर्यथाdhāvalyadugdhayoryadvatpṛthivīgaṃdhayoryathāкак у белизны и молока, как у земли и запаха
तत्कारणंtatkāraṇaṃта причина
कारणानांkāraṇānāṃпричин
निर्द्देष्टुंnirddeṣṭuṃуказать
नैवnaivaне
शक्यतेśakyateвозможно
वेदानिर्वचनीयंvedānirvacanīyaṃВедами неизрекаемое
यत्तद्वक्तुंyattadvaktuṃчто то высказать
नैवnaivaне
शक्यतेśakyateвозможно
ज्योतिरंतरतःjyotiraṃtarataḥизнутри света
प्रोक्तंproktaṃназвано
यद्रूपंyadrūpaṃкоторый образ
श्यामसुंदरम्śyāmasuṃdaramШьямасундара
शिवेनśivenaШивою
दृष्टंdṛṣṭaṃузрен
तद्रूपंtadrūpaṃтот образ
कदाचिद्ध्यानगोचरम्kadāciddhyānagocaramоднажды, созерцанию доступный
ततःtataḥс тех пор
प्रभृतिprabhṛtiначиная
जानंतिjānaṃtiзнают
गोलोकाख्यानमीप्सितम्golokākhyānamīpsitamсказание о Голоке желанное
नारदाद्याnāradādyāНарада и прочие
विधिसुतेvidhisuteо дочь Творца
सनकाद्याश्चsanakādyāścaи Санака и прочие
योगिनःyoginaḥйогины
श्रुतंśrutaṃуслышанное
ध्यायंतिdhyāyaṃtiсозерцают
तंtaṃЕго
सर्वेsarveвсе
naне
तैर्दृष्टंtairdṛṣṭaṃими узрен
कदाचनkadācanaникогда
साक्षाद्द्रष्टुंsākṣāddraṣṭuṃвоочию узреть
तुtuже
तपतेtapateподвизается
शिवोऽद्यापिśivo'dyāpiШива и доныне
सनातनःsanātanaḥпредвечный
अनुवाद

«Тот незапятнанный бог, сущий сознанием, Джанардана, сущий светом, о великая долею, — Кришна; слушай о признаке Его. В Голоке Он, всесильный, всегда пребывает внутри света, один-единственный высший Брахман, носящий образ и видимый, и невидимый. В том мире — коровы, пастухи и пастушки, о Мохини, Вриндаван, а с востока Шаташринга, и река по имени Вираджа, и деревья, и птицы разного вида. Сколько времени бодрствует природа, о дочь Творца, столько времени всесильный пребывает в Голоке видимым; при растворении же уснувшие коровы и прочие не знают всесильного, высшего. Изнутри сонма света — носящий пленительное тело отрок, тёмный, как туча, облечённый жёлтым шёлковым одеянием, двурукий, со свирелью в руке, украшенный венцом и прочим, — пребывает владыка кайвальи, сияющий на груди Радхи. Она — возлюбленная дороже жизни, Радха, которою Он почитаем; богиня золотого цвета, сущая сознанием, что выше природы. У них двоих, сущих в телах, вечнообразных, нет различия — как у белизны и молока, как у земли и запаха. Ту причину причин указать невозможно; неизрекаемое Ведами — того высказать невозможно. Изнутри света назван образ — Шьямасундара; тот образ, доступный созерцанию, узрен был однажды Шивою. С тех пор знают желанное сказание о Голоке Нарада и прочие, о дочь Творца, и Санака и прочие йогины. Все они созерцают Его услышанным, но никогда не был Он ими узрен; а чтобы узреть воочию, подвизается предвечный Шива и доныне.

संस्करण

59647773911e · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 5:01:49 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से