नारद पुराण
The Fruit of the Pilgrimage to Puruṣottama-kṣetra61.64-75
1566 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 61.64-75

Devo

देवनागरी

कथां च वासुदेवस्य गीतिकां चापि कारयेत् ॥ ध्यायन्पठन्स्तुवन्देवं प्रणयेद्रजनीं बुधः
ततः प्रभाते विमले द्वादश्यां द्वादशैव तु ॥ निमंत्रयेद्व्रतस्नातान्ब्रह्मणान्वेदपारगान्
इतिहासपुराणज्ञाञ्छो त्रियान्संयतेंद्रियान् ॥ स्नात्वा सम्यग्विधानेन धौतवासा जितेंद्रियः
स्नापयेत्पूर्ववद्भक्त्या तत्रस्थं पुरुषोत्तमम् ॥ गंधैः पुष्पैः स्तूपहारैर्नैवेर्द्यैदैर्पिकैस्तथा
उपचारैर्बहुविधैः प्रणिपातैः प्रदक्षिणैः ॥ जाप्यस्तुतिनमस्कारैर्गीतवाद्यैर्मनोहरैः
संपूज्यैवं जगन्नाथं ब्राह्मणान्पूजयेत्ततः ॥ द्वादशैव तु गास्तेभ्यो दत्त्वा कनकमेव च
छत्रोपानद्युगं चार्प्य कांस्यपात्रं च भक्तितः ॥ ततस्तान्भोजयेद्विप्रान्भोज्यंम पायसपूर्वकम्
पक्वान्नं भक्ष्यभोज्यं च सगुडं शर्करान्वितम् ॥ ततो भुक्त्वा सुसंतृप्तान्ब्राह्मणान्सुस्थमानसान्
द्वादशैवोदकुंभांश्च ग्राहयेत्तान्समोदकान् ॥ दक्षिणां च यथाशक्ति विष्णुतुल्यं विरिंचिजे
सुवर्णवस्त्रगोधान्यैर्द्रव्यैश्चन्यैर्वरैर्बुधः ॥ संपूज्य तान्नमस्कृत्य इमं मंत्रमुदीरयेत्
सर्वव्यीपी जगन्नाथः शंखचक्रगदाधरः ॥ अनादिनिधनो देवः प्रीयतां पुरुषोत्तमः
इत्युच्चार्य ततो विप्रांस्त्रिः परिक्रम्य सादरम् ॥ प्रणम्य शिरसा भक्त्या साचार्यांस्तान्विसर्जयेत्

लिप्यंतरण (IAST)

kathāṃ ca vāsudevasya gītikāṃ cāpi kārayet || dhyāyanpaṭhanstuvandevaṃ praṇayedrajanīṃ budhaḥ
tataḥ prabhāte vimale dvādaśyāṃ dvādaśaiva tu || nimaṃtrayedvratasnātānbrahmaṇānvedapāragān
itihāsapurāṇajñāñcho triyānsaṃyateṃdriyān || snātvā samyagvidhānena dhautavāsā jiteṃdriyaḥ
snāpayetpūrvavadbhaktyā tatrasthaṃ puruṣottamam || gaṃdhaiḥ puṣpaiḥ stūpahārairnaiverdyaidairpikaistathā
upacārairbahuvidhaiḥ praṇipātaiḥ pradakṣiṇaiḥ || jāpyastutinamaskārairgītavādyairmanoharaiḥ
saṃpūjyaivaṃ jagannāthaṃ brāhmaṇānpūjayettataḥ || dvādaśaiva tu gāstebhyo dattvā kanakameva ca
chatropānadyugaṃ cārpya kāṃsyapātraṃ ca bhaktitaḥ || tatastānbhojayedviprānbhojyaṃma pāyasapūrvakam
pakvānnaṃ bhakṣyabhojyaṃ ca saguḍaṃ śarkarānvitam || tato bhuktvā susaṃtṛptānbrāhmaṇānsusthamānasān
dvādaśaivodakuṃbhāṃśca grāhayettānsamodakān || dakṣiṇāṃ ca yathāśakti viṣṇutulyaṃ viriṃcije
suvarṇavastragodhānyairdravyaiścanyairvarairbudhaḥ || saṃpūjya tānnamaskṛtya imaṃ maṃtramudīrayet
sarvavyīpī jagannāthaḥ śaṃkhacakragadādharaḥ || anādinidhano devaḥ prīyatāṃ puruṣottamaḥ
ityuccārya tato viprāṃstriḥ parikramya sādaram || praṇamya śirasā bhaktyā sācāryāṃstānvisarjayet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कथांkathāṃсказание
caи
वासुदेवस्यvāsudevasyaо Васудеве
गीतिकांgītikāṃпеснь
चापिcāpiи
कारयेत्kārayetда устроит
ध्यायन्पठन्स्तुवन्देवंdhyāyanpaṭhanstuvandevaṃсозерцая, читая, славя бога
प्रणयेद्रजनींpraṇayedrajanīṃда проводит ночь
बुधःbudhaḥмудрый
ततःtataḥзатем
प्रभातेprabhāteна рассвете
विमलेvimaleчистом
द्वादश्यांdvādaśyāṃв двадаши
द्वादशैवdvādaśaivaдвенадцать именно
तुtuже
निमंत्रयेद्व्रतस्नातान्ब्रह्मणान्वेदपारगान्nimaṃtrayedvratasnātānbrahmaṇānvedapāragānда пригласит брахманов, обет и омовение свершивших, Веду постигших
इतिहासपुराणज्ञाञ्छोitihāsapurāṇajñāñchoитихасы и пураны знающих
त्रियान्संयतेंद्रियान्triyānsaṃyateṃdriyānпочтенных, чувства обуздавших
स्नात्वाsnātvāомывшись
सम्यग्विधानेनsamyagvidhānenaкак должно, по уставу
धौतवासाdhautavāsāв выстиранной одежде
जितेंद्रियःjiteṃdriyaḥчувства победивший
स्नापयेत्पूर्ववद्भक्त्याsnāpayetpūrvavadbhaktyāда омоет, как прежде, с преданностью
तत्रस्थंtatrasthaṃтам сущего
पुरुषोत्तमम्puruṣottamamПурушоттаму
गंधैःgaṃdhaiḥблаговониями
पुष्पैःpuṣpaiḥцветами
स्तूपहारैर्नैवेर्द्यैदैर्पिकैस्तथाstūpahārairnaiverdyaidairpikaistathāвенками, подношениями и светильниками также
उपचारैर्बहुविधैःupacārairbahuvidhaiḥуслугами многоразличными
प्रणिपातैःpraṇipātaiḥпоклонами
प्रदक्षिणैःpradakṣiṇaiḥобхождениями
जाप्यस्तुतिनमस्कारैर्गीतवाद्यैर्मनोहरैःjāpyastutinamaskārairgītavādyairmanoharaiḥповторениями, славословиями, поклонами, пением и музыкою пленительными
संपूज्यैवंsaṃpūjyaivaṃпочтив так
जगन्नाथंjagannāthaṃВладыку мира
ब्राह्मणान्पूजयेत्ततःbrāhmaṇānpūjayettataḥбрахманов да почтит затем
द्वादशैवdvādaśaivaдвенадцать именно
तुtuже
गास्तेभ्योgāstebhyoкоров им
दत्त्वाdattvāдав
कनकमेवkanakamevaи золото именно
caи
छत्रोपानद्युगंchatropānadyugaṃзонт и пару обуви
चार्प्यcārpyaи поднеся
कांस्यपात्रंkāṃsyapātraṃбронзовый сосуд
caи
भक्तितःbhaktitaḥс преданностью
ततस्तान्भोजयेद्विप्रान्भोज्यंमtatastānbhojayedviprānbhojyaṃmaзатем да накормит тех брахманов яствами
पायसपूर्वकम्pāyasapūrvakamс молочною кашею во главе
पक्वान्नंpakvānnaṃварёную пищу
भक्ष्यभोज्यंbhakṣyabhojyaṃснедь и яства
caи
सगुडंsaguḍaṃс патокою
शर्करान्वितम्śarkarānvitamс сахаром
ततोtatoзатем
भुक्त्वाbhuktvāпоевших
सुसंतृप्तान्ब्राह्मणान्सुस्थमानसान्susaṃtṛptānbrāhmaṇānsusthamānasānвполне насыщенных брахманов, с покойным умом
द्वादशैवोदकुंभांश्चdvādaśaivodakuṃbhāṃścaи двенадцать кувшинов с водою
ग्राहयेत्तान्समोदकान्grāhayettānsamodakānда даст им принять, со сластями
दक्षिणांdakṣiṇāṃдар
caи
यथाशक्तिyathāśaktiпо силе
विष्णुतुल्यंviṣṇutulyaṃВишну равным
विरिंचिजेviriṃcijeо рождённая Виринчи
सुवर्णवस्त्रगोधान्यैर्द्रव्यैश्चन्यैर्वरैर्बुधःsuvarṇavastragodhānyairdravyaiścanyairvarairbudhaḥзолотом, одеждами, коровами, зерном и иным лучшим добром мудрый
संपूज्यsaṃpūjyaпочтив
तान्नमस्कृत्यtānnamaskṛtyaим поклонившись
इमंimaṃэту
मंत्रमुदीरयेत्maṃtramudīrayetмантру да произнесёт
सर्वव्यीपीsarvavyīpī«всепроникающий
जगन्नाथःjagannāthaḥВладыка мира
शंखचक्रगदाधरःśaṃkhacakragadādharaḥраковину, диск и палицу держащий
अनादिनिधनोanādinidhanoбез начала и конца
देवःdevaḥбог
प्रीयतांprīyatāṃда будет доволен
पुरुषोत्तमःpuruṣottamaḥПурушоттама»
इत्युच्चार्यityuccāryaтак произнеся
ततोtatoзатем
विप्रांस्त्रिःviprāṃstriḥбрахманов трижды
परिक्रम्यparikramyaобойдя
सादरम्sādaramс почтением
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
शिरसाśirasāголовою
भक्त्याbhaktyāс преданностью
साचार्यांस्तान्विसर्जयेत्sācāryāṃstānvisarjayetих с ачарьею да отпустит
अनुवाद

И сказание о Васудеве, и песнь да устроит он; созерцая, читая и славя бога, да проводит мудрый ночь. Затем, на чистом рассвете, в двадаши, да пригласит он двенадцать брахманов, свершивших обет и омовение, постигших Веду, знающих итихасы и пураны, почтенных, обуздавших чувства. Омывшись как должно, по уставу, в выстиранной одежде, победивший чувства, да омоет он, как прежде, с преданностью пребывающего там Пурушоттаму — благовониями, цветами, венками, подношениями и светильниками, многоразличными услугами, поклонами, обхождениями, повторениями, славословиями, поклонами, пленительными пением и музыкою. Почтив так Владыку мира, да почтит он затем брахманов: дав им двенадцать коров и золото, поднеся с преданностью зонт, пару обуви и бронзовый сосуд, затем да накормит тех брахманов яствами, во главе с молочною кашею, варёною пищею, снедью и яствами с патокою и сахаром. Затем поевших, вполне насыщенных брахманов, с покойным умом, — да даст им принять двенадцать кувшинов с водою и со сластями, и дар по силе, равный Вишну, о рождённая Виринчи, — золотом, одеждами, коровами, зерном и иным лучшим добром, — и, почтив их и поклонившись, да произнесёт мудрый эту мантру: «Всепроникающий Владыка мира, держащий раковину, диск и палицу, бог без начала и конца, — да будет доволен Пурушоттама». Так произнеся, трижды с почтением обойдя брахманов и поклонившись головою с преданностью, да отпустит он их вместе с ачарьею.

संस्करण

b828e7b903f3 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 5:20:17 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से