नारद पुराण
The Glory of Haridvāra66.22-32
1609 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 66.22-32

Vasu

देवनागरी

अतः पूर्वदिशि क्षेत्रं त्रिगगं नाम विश्रुतम् ॥ यत्र त्रिपथगा साक्षादृश्यते सकलैर्जनैः
तत्र स्नात्वाथ संतर्प्य देवर्षिपितृमानवान् ॥ सम्यक्छ्रद्धायुतो मर्त्यो मोदते दिवि देववत्
तत्र यस्त्यजति प्राणान्प्रवाहे पतितः सति ॥ स व्रजेद्वैष्णवं धाम देवैः सम्यक्सभाजितः
ततः कनखले तीर्थे दक्षिणीं दिशमाश्रिते ॥ त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
अथ यास्तत्रगां दद्याद्बाह्यणे वेदपारगे ॥ स कदाचिन्न पश्येत्तु देवि वैतरणीं यमम्
अत्र जप्तं हुतं तप्तं दत्तमानंत्यमश्नुते ॥ अत्रैव जहुतीर्थँ च यत्र वै जह्रुना पुरा
राजर्षिणा निपीताभूद्गंडूषीकृत्य सा नदी ॥ प्रसादितेन सा तेन मुक्ता कर्णाद्विनिर्गता
तत्र स्नात्वा महाभागे यो नरः श्रद्धयान्वितः ॥ सोपवासः समभ्यर्चेद्बाह्यणं वेदपारगम्
भोजयेत्परमान्नेन स्वर्गे कल्पं वसेत्स तु ॥ अथ पश्चाद्दिशि गतं कोटितीर्थँ सुमध्यमे
यत्र कोटिगुणं पुण्यं भवेत्कोटीशदर्शनात् ॥ ओष्यैकां रजनीं तत्र पुंडरीकमवाप्नुयात्
तथैवोत्तरदिग्भागे सप्तगंगेति विश्रुतम् ॥ तीर्थं परमकं देवि सर्वपातकनाशनम्

लिप्यंतरण (IAST)

ataḥ pūrvadiśi kṣetraṃ trigagaṃ nāma viśrutam || yatra tripathagā sākṣādṛśyate sakalairjanaiḥ
tatra snātvātha saṃtarpya devarṣipitṛmānavān || samyakchraddhāyuto martyo modate divi devavat
tatra yastyajati prāṇānpravāhe patitaḥ sati || sa vrajedvaiṣṇavaṃ dhāma devaiḥ samyaksabhājitaḥ
tataḥ kanakhale tīrthe dakṣiṇīṃ diśamāśrite || trirātropoṣitaḥ snātvā mucyate sarvakilbiṣaiḥ
atha yāstatragāṃ dadyādbāhyaṇe vedapārage || sa kadācinna paśyettu devi vaitaraṇīṃ yamam
atra japtaṃ hutaṃ taptaṃ dattamānaṃtyamaśnute || atraiva jahutīrtham̐ ca yatra vai jahrunā purā
rājarṣiṇā nipītābhūdgaṃḍūṣīkṛtya sā nadī || prasāditena sā tena muktā karṇādvinirgatā
tatra snātvā mahābhāge yo naraḥ śraddhayānvitaḥ || sopavāsaḥ samabhyarcedbāhyaṇaṃ vedapāragam
bhojayetparamānnena svarge kalpaṃ vasetsa tu || atha paścāddiśi gataṃ koṭitīrtham̐ sumadhyame
yatra koṭiguṇaṃ puṇyaṃ bhavetkoṭīśadarśanāt || oṣyaikāṃ rajanīṃ tatra puṃḍarīkamavāpnuyāt
tathaivottaradigbhāge saptagaṃgeti viśrutam || tīrthaṃ paramakaṃ devi sarvapātakanāśanam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अतःataḥотсюда
पूर्वदिशिpūrvadiśiв восточной стороне
क्षेत्रंkṣetraṃполе
त्रिगगंtrigagaṃТригага
नामnāmaпо имени
विश्रुतम्viśrutamпрославленное
यत्रyatraгде
त्रिपथगाtripathagāТрёхпутная
साक्षादृश्यतेsākṣādṛśyateвоочию видима
सकलैर्जनैःsakalairjanaiḥвсеми людьми
तत्रtatraтам
स्नात्वाथsnātvāthaомывшись затем
संतर्प्यsaṃtarpyaнасытив
देवर्षिपितृमानवान्devarṣipitṛmānavānбогов, риши, предков и людей
सम्यक्छ्रद्धायुतोsamyakchraddhāyutoкак должно, верою наделённый
मर्त्योmartyoсмертный
मोदतेmodateрадуется
दिविdiviна небе
देववत्devavatкак бог
तत्रtatraтам
यस्त्यजतिyastyajatiкто оставляет
प्राणान्प्रवाहेprāṇānpravāheжизнь, в поток
पतितःpatitaḥупавший
सतिsatiо благая
saон
व्रजेद्वैष्णवंvrajedvaiṣṇavaṃда идёт в Вишну
धामdhāmaобитель
देवैःdevaiḥбогами
सम्यक्सभाजितःsamyaksabhājitaḥкак должно чествуемый
ततःtataḥзатем
कनखलेkanakhaleв Канакхале
तीर्थेtīrtheв тиртхе
दक्षिणींdakṣiṇīṃюжную
दिशमाश्रितेdiśamāśriteсторону занимающей
त्रिरात्रोपोषितःtrirātropoṣitaḥтрое суток постившийся
स्नात्वाsnātvāомывшись
मुच्यतेmucyateосвобождается
सर्वकिल्बिषैःsarvakilbiṣaiḥот всей скверны
अथathaзатем
यास्तत्रगांyāstatragāṃкто там корову
दद्याद्बाह्यणेdadyādbāhyaṇeдаст брахману
वेदपारगेvedapārageВеду постигшему
saон
कदाचिन्नkadācinnaникогда не
पश्येत्तुpaśyettuувидит же
देविdeviо богиня
वैतरणींvaitaraṇīṃВайтарани
यमम्yamamи Яму
अत्रatraздесь
जप्तंjaptaṃповторённое
हुतंhutaṃвозлитое
तप्तंtaptaṃсовершённый подвиг
दत्तमानंत्यमश्नुतेdattamānaṃtyamaśnuteданное — бесконечности достигает
अत्रैवatraivaздесь же
जहुतीर्थम्̐jahutīrtham̐Джаху-тиртха
caи
यत्रyatraгде
वैvaiведь
जह्रुनाjahrunāДжахну
पुराpurāнекогда
राजर्षिणाrājarṣiṇāцарём-риши
निपीताभूद्गंडूषीकृत्यnipītābhūdgaṃḍūṣīkṛtyaвыпита была, в горсть обратив
साта
नदीnadīрека
प्रसादितेनprasāditenaумилостивленным
साона
तेनtenaим
मुक्ताmuktāотпущена
कर्णाद्विनिर्गताkarṇādvinirgatāиз уха вышедшая
तत्रtatraтам
स्नात्वाsnātvāомывшись
महाभागेmahābhāgeо великая долею
योyoкто
नरःnaraḥчеловек
श्रद्धयान्वितःśraddhayānvitaḥверою наделённый
सोपवासःsopavāsaḥпостящийся
समभ्यर्चेद्बाह्यणंsamabhyarcedbāhyaṇaṃпочтит брахмана
वेदपारगम्vedapāragamВеду постигшего
भोजयेत्परमान्नेनbhojayetparamānnenaнакормит превосходною пищею
स्वर्गेsvargeна небе
कल्पंkalpaṃкальпу
वसेत्सvasetsaда живёт он
तुtuже
अथathaзатем
पश्चाद्दिशिpaścāddiśiв западной стороне
गतंgataṃлежащая
कोटितीर्थम्̐koṭitīrtham̐Коти-тиртха
सुमध्यमेsumadhyameо стройная
यत्रyatraгде
कोटिगुणंkoṭiguṇaṃкоти-кратная
पुण्यंpuṇyaṃзаслуга
भवेत्कोटीशदर्शनात्bhavetkoṭīśadarśanātда будет от узрения Котиши
ओष्यैकांoṣyaikāṃпроведя одну
रजनींrajanīṃночь
तत्रtatraтам
पुंडरीकमवाप्नुयात्puṃḍarīkamavāpnuyātпундарику да обретёт
तथैवोत्तरदिग्भागेtathaivottaradigbhāgeтакже и в северной стороне
सप्तगंगेतिsaptagaṃgeti«Семь Ганг», так
विश्रुतम्viśrutamпрославленная
तीर्थंtīrthaṃтиртха
परमकंparamakaṃвысшая
देविdeviо богиня
सर्वपातकनाशनम्sarvapātakanāśanamвсе грехи уничтожающая
अनुवाद

Отсюда в восточной стороне — поле, прославленное по имени Тригага, где Трёхпутная воочию видима всеми людьми. Омывшись там и насытив как должно богов, риши, предков и людей, наделённый верою смертный радуется на небе, как бог. Кто оставляет там жизнь, упав в поток, о благая, тот да идёт в обитель Вишну, как должно чествуемый богами. Затем в тиртхе Канакхале, занимающей южную сторону, постившийся трое суток, омывшись, освобождается от всей скверны. И кто там даст корову брахману, постигшему Веду, тот никогда не увидит, о богиня, ни Вайтарани, ни Ямы. Здесь повторённое, возлитое, совершённый подвиг и данное достигают бесконечности. Здесь же и Джаху-тиртха, где некогда царём-риши Джахну, обратив в горсть, выпита была та река; умилостивленный, он отпустил её, и вышла она из уха. Кто, омывшись там, о великая долею, наделённый верою, постящийся, почтит брахмана, постигшего Веду, и накормит его превосходною пищею, — тот да живёт на небе кальпу. Затем в западной стороне лежит Коти-тиртха, о стройная, где заслуга бывает коти-кратной от узрения Котиши; проведя там одну ночь, да обретёт он пундарику. Также и в северной стороне прославлена высшая тиртха «Семь Ганг», о богиня, уничтожающая все грехи.

संस्करण

d9cb728918b4 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 6:07:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से