Vasu
अन्यानि वै महाभागे संति तत्रल सहस्रशः ॥ योऽस्मिन्क्षेत्रे नरः स्नायात्कुंभगेज्येऽजगे रवौ
स तु स्याद्वाक्पतिः साक्षात्प्रभाकर इवापरः ॥ अथ याते प्रयागादिपुण्यतीर्थे पृथूके
अथ यो वारुणे योगे महावारुणके तथा ॥ महामहावारुणे च स्नायात्तत्र विधानतः
संपूज्य ब्राह्मणान् भक्त्या स लभेद्ब्रह्मणः पदम् ॥ संक्रान्तौ वाप्यमायां वा व्यतीपाते युगादिके
पुण्येऽहनि तथान्यद्वै यत्किंचिद्दानमाचरेत् ॥ तत्तु कोटिगुणं भूयात्सत्यमेतन्मयोदितम्
गंगाद्वारं स्मरेद्यो वै दूरसंस्थोऽपि मानवः ॥ सद्गतिं स समाप्नोति स्मरन्नंते यथा हरिम्
यं यं देवं हरिद्वारे पूजयेत्प्रयतो नरः ॥ स स देवः सुप्रसन्नः पूरयेत्तन्मनोरथान्
एतदेव तपःस्थानमेतदेव जपस्थलम् ॥ एतदेव हुतस्थानं यत्र गंगा भुवं गता
यस्तत्र नियतो मर्त्यो गंगानामसहस्रकम् ॥ त्रिकालं पठति स्नात्वा सोऽक्षयां संततिं लभेत्
गंगाद्वारे पुराणं तु श्रृणुयाद्यश्च भक्तितः ॥ नियमेन महाभागे स याति पदमव्ययम्
हरिद्वारस्य माहात्म्यं यः श्रृणोति नरोत्तमः ॥ पठेद्वा भक्तिसंयुक्तः सोऽपि स्नानफलं लभेत्
देवि तिष्ठति यद्गेहे माहात्म्यं लिखितं त्विदम् ॥ तद्गृहे सर्पचौराग्निग्रहराजभयं नहि
वर्द्धतेसंपदः सर्वा विष्णुदेवप्रसादतः
anyāni vai mahābhāge saṃti tatrala sahasraśaḥ || yo'sminkṣetre naraḥ snāyātkuṃbhagejye'jage ravau
sa tu syādvākpatiḥ sākṣātprabhākara ivāparaḥ || atha yāte prayāgādipuṇyatīrthe pṛthūke
atha yo vāruṇe yoge mahāvāruṇake tathā || mahāmahāvāruṇe ca snāyāttatra vidhānataḥ
saṃpūjya brāhmaṇān bhaktyā sa labhedbrahmaṇaḥ padam || saṃkrāntau vāpyamāyāṃ vā vyatīpāte yugādike
puṇye'hani tathānyadvai yatkiṃciddānamācaret || tattu koṭiguṇaṃ bhūyātsatyametanmayoditam
gaṃgādvāraṃ smaredyo vai dūrasaṃstho'pi mānavaḥ || sadgatiṃ sa samāpnoti smarannaṃte yathā harim
yaṃ yaṃ devaṃ haridvāre pūjayetprayato naraḥ || sa sa devaḥ suprasannaḥ pūrayettanmanorathān
etadeva tapaḥsthānametadeva japasthalam || etadeva hutasthānaṃ yatra gaṃgā bhuvaṃ gatā
yastatra niyato martyo gaṃgānāmasahasrakam || trikālaṃ paṭhati snātvā so'kṣayāṃ saṃtatiṃ labhet
gaṃgādvāre purāṇaṃ tu śrṛṇuyādyaśca bhaktitaḥ || niyamena mahābhāge sa yāti padamavyayam
haridvārasya māhātmyaṃ yaḥ śrṛṇoti narottamaḥ || paṭhedvā bhaktisaṃyuktaḥ so'pi snānaphalaṃ labhet
devi tiṣṭhati yadgehe māhātmyaṃ likhitaṃ tvidam || tadgṛhe sarpacaurāgnigraharājabhayaṃ nahi
varddhatesaṃpadaḥ sarvā viṣṇudevaprasādataḥ
Иные же есть там тысячами, о великая долею. Кто омоется на этом поле, когда Старший — в Водолее, а солнце — в Овне, тот да будет владыкой речи, воочию словно второе светило. Также и при уходе в Праягу и прочие святые тиртхи, в Притхуке. И кто омоется там по уставу в сочетание Варуново, в Махаваруну и в Махамахаваруну и почтит брахманов с преданностью, тот да обретёт обитель Брахмы. В переход солнца, в новолуние, в вьятипату, в начало юги и в иной святой день какой бы дар ни совершил человек, — тот дар да будет коти-кратным; истина это, мною сказанное. Кто вспомнит Врата Ганги, даже пребывая вдали, тот обретает благую участь, как вспоминающий при кончине Хари. Какое бы божество ни почтил в Харидваре сосредоточенный человек, то божество, весьма благосклонное, да исполнит его желания. Это самое — место подвига, это самое — место повторения, это самое — место возлияния, где Ганга сошла на землю. Кто, обузданный, омывшись, читает там трижды в день тысячу имён Ганги, тот да обретёт нетленное потомство. И кто с преданностью, по обету, станет слушать во Вратах Ганги пурану, о великая долею, тот идёт в нетленную обитель. Лучший из людей, что слушает величие Харидвара или читает его, наделённый преданностью, — и он да обретёт плод омовения. В чьём доме пребывает, о богиня, это записанное величие, в том доме нет страха ни от змей, ни от воров, ни от огня, ни от планет, ни от царя, и возрастают все достатки милостью бога Вишну.
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe bṛhadupākhyāne uttarabhāge vasumohinīsaṃvāde haridvāramāhātmyaṃ nāma ṣaṭṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
7049531e80d6 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 6:07:34 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Названо точное сочетание светил: Юпитер в Водолее и солнце в Овне — то самое, по которому в Харидваре доныне собирают Кумбху. Свод сохранил календарь, а не только похвалу.
Плод обещан и тому, кто лишь вспомнил Врата издали. Расстояние снято памятью, и память приравнена к предсмертному помышлению о Хари.
Последнее обещание домашнее и совсем земное: где лежит записанный текст, там нет ни воров, ни огня, ни царского гнева. Свиток охраняет дом, как оберег.