पद्मपुराण
The slaying of Hiraṇyākṣa and the hymn of victory1.75.30-36
1032 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 1.75.30-36
देवनागरी

आदित्यरथसंकाशं रथरत्नविभूषितम् । शातकुंभमयं दिव्यं घंटाचामरभूषितम्
पताकाध्वजसंपूर्णं रम्यं शक्ररथोपमम् । समारुह्य महावीरो हिरण्याक्षोऽसुराधिपः
जघान शरजालैश्च दुर्निवार्यः सुरासुरैः । ससैन्यानि गजान्वीरो रथांश्च सह सैंधवान्
पातयामास भूमौ च शतशोऽथ सहस्रशः । एवं चरन्सबृंदेषु निखिलेषु दिवौकसाम्
पातयामास दैत्येंद्रः शरौघान्मृत्युसन्निभान् । क्रमेण समरे चाथ देवसैन्यान्समंततः
यथा पुष्करिणीबृंदे गजः कंजवनं शितैः । शरपातैरथोवेगात् सिंहनादैः पुनः पुनः
धरण्यां पतिता वेगात्तदा दैत्येश्वरस्य च । दशभिश्च सुतीक्ष्णाग्रैर्जयंतं स जघान ह

लिप्यंतरण (IAST)

ādityarathasaṃkāśaṃ ratharatnavibhūṣitam | śātakuṃbhamayaṃ divyaṃ ghaṃṭācāmarabhūṣitam
patākādhvajasaṃpūrṇaṃ ramyaṃ śakrarathopamam | samāruhya mahāvīro hiraṇyākṣo'surādhipaḥ
jaghāna śarajālaiśca durnivāryaḥ surāsuraiḥ | sasainyāni gajānvīro rathāṃśca saha saiṃdhavān
pātayāmāsa bhūmau ca śataśo'tha sahasraśaḥ | evaṃ caransabṛṃdeṣu nikhileṣu divaukasām
pātayāmāsa daityeṃdraḥ śaraughānmṛtyusannibhān | krameṇa samare cātha devasainyānsamaṃtataḥ
yathā puṣkariṇībṛṃde gajaḥ kaṃjavanaṃ śitaiḥ | śarapātairathovegāt siṃhanādaiḥ punaḥ punaḥ
dharaṇyāṃ patitā vegāttadā daityeśvarasya ca | daśabhiśca sutīkṣṇāgrairjayaṃtaṃ sa jaghāna ha

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आदित्य-रथ-संकाशम्āditya-ratha-saṃkāśamподобную колеснице солнца
रथ-रत्न-विभूषितम्ratha-ratna-vibhūṣitamукрашенную самоцветами
शातकुंभ-मयम्śātakuṃbha-mayamиз чистого золота
दिव्यम्divyamбожественную
घंटा-चामर-भूषितम्ghaṃṭā-cāmara-bhūṣitamс колокольцами и опахалами
पताका-ध्वज-संपूर्णम्patākā-dhvaja-saṃpūrṇamполную стягов и знамён
रम्यम्ramyamпрекрасную
शक्र-रथ-उपमम्śakra-ratha-upamamподобную колеснице Шакры
समारुह्यsamāruhyaвзойдя
महा-वीरःmahā-vīraḥвеликий воин
हिरण्याक्षःhiraṇyākṣaḥХираньякша
असुर-अधिपःasura-adhipaḥвладыка асуров
जघानjaghānaразил
शर-जालैःśara-jālaiḥсетями стрел
caи
दुर्निवार्यःdurnivāryaḥнеудержимый
सुर-असुरैःsura-asuraiḥни богами, ни асурами
स-सैन्यानिsa-sainyāniвойска
गजान्gajānслонов
वीरःvīraḥвоин
रथान्rathānколесницы
च सह सैंधवान्ca saha saiṃdhavānи коней
पातयामासpātayāmāsaповергал
भूमौbhūmauна землю
caи
शतशःśataśaḥсотнями
अथathaи
सहस्रशःsahasraśaḥтысячами
एवम्evamтак
चरन्caranносясь
स-बृंदेषुsa-bṛṃdeṣuсреди дружин
निखिलेषुnikhileṣuвсех
दिवौकसाम्divaukasāmнебожителей
पातयामासpātayāmāsaобрушивал
दैत्य-इंद्रःdaitya-iṃdraḥвладыка дайтьев
शर-ओघान्śara-oghānпотоки стрел
मृत्यु-सन्निभान्mṛtyu-sannibhānподобные смерти
क्रमेणkrameṇaчередою
समरेsamareв бою
च अथca athaи
देव-सैन्यान्deva-sainyānвоинства богов
समंततःsamaṃtataḥсо всех сторон
यथाyathāкак
पुष्करिणी-बृंदेpuṣkariṇī-bṛṃdeв зарослях пруда
गजःgajaḥслон
कंज-वनम्kaṃja-vanamлотосовую чащу
शितैःśitaiḥострыми
शर-पातैःśara-pātaiḥударами стрел
अथathaи
वेगात्vegātстремительно
सिंह-नादैःsiṃha-nādaiḥльвиными кличами
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова
धरण्याम्dharaṇyāmна землю
पतिताःpatitāḥпадали
वेगात्vegātот натиска
तदाtadāтогда
दैत्य-ईश्वरस्यdaitya-īśvarasyaвладыки дайтьев
caи
दशभिःdaśabhiḥдесятью
caи
सु-तीक्ष्ण-अग्रैःsu-tīkṣṇa-agraiḥвесьма острыми
जयंतम्jayaṃtamДжаянту
सःsaḥон
जघान हjaghāna haпоразил
अनुवाद

Взойдя на колесницу, подобную колеснице солнца, украшенную самоцветами, из чистого золота, божественную, с колокольцами и опахалами, полную стягов и знамён, прекрасную, подобную колеснице Шакры, великий воин Хираньякша, владыка асуров, стал разить сетями стрел — неудержимый ни богами, ни асурами. Войска, слонов, колесницы и коней повергал этот воин на землю сотнями и тысячами. Так, носясь среди всех дружин небожителей, владыка дайтьев обрушивал потоки стрел, подобные смерти, чередою и со всех сторон на воинства богов — как слон в зарослях пруда [топчет] лотосовую чащу. От острых ударов его стрел, от стремительного натиска и львиных кличей падали они на землю снова и снова. Десятью весьма острыми он поразил Джаянту.

संस्करण

7d2c08e745dd · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:30 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से