पद्मपुराण
Pippala and Sukarman2.60.7-12
1691 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 2.60.7-12
देवनागरी

भक्त्या चैव स्वभावेन तद्ध्याने तन्मयो भवेत् । मातापित्रोश्च राजेन्द्र उपचर्यां प्रकारयेत्
तद्वर्तमानकाले तु बभूव नृपसत्तम । पिप्पलो नाम वै विप्रः कश्यपस्य महात्मनः
तपस्तेपे निराहारो जितात्मा जितमत्सरः । दयादानदमोपेतः कामं क्रोधं विजित्य सः
दशारण्यगतो धीमाञ्ज्ञानशान्तिपरायणः । सर्वेन्द्रियाणि संयम्य तपस्तेपे महामनाः
तपःप्रभावतस्तस्य जन्तवो गतविग्रहाः । वसन्ति सुखिनस्तत्र एकोदरगता इव
तत्तपस्तस्य मुनयो दृष्ट्वा विस्मयमाययुः । नेदृशं केनचित्तप्तं यथासौ तप्यते मुनिः

लिप्यंतरण (IAST)

bhaktyā caiva svabhāvena taddhyāne tanmayo bhavet | mātāpitrośca rājendra upacaryāṃ prakārayet
tadvartamānakāle tu babhūva nṛpasattama | pippalo nāma vai vipraḥ kaśyapasya mahātmanaḥ
tapastepe nirāhāro jitātmā jitamatsaraḥ | dayādānadamopetaḥ kāmaṃ krodhaṃ vijitya saḥ
daśāraṇyagato dhīmāñjñānaśāntiparāyaṇaḥ | sarvendriyāṇi saṃyamya tapastepe mahāmanāḥ
tapaḥprabhāvatastasya jantavo gatavigrahāḥ | vasanti sukhinastatra ekodaragatā iva
tattapastasya munayo dṛṣṭvā vismayamāyayuḥ | nedṛśaṃ kenacittaptaṃ yathāsau tapyate muniḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भक्त्याbhaktyāс преданностью
caи
एवevaименно
स्वभावेनsvabhāvenaпо природе
तत्-ध्यानेtat-dhyāneв помышлении о них
तन्मयःtanmayaḥпоглощённый
भवेत्bhavetбывает
माता-पित्रोःmātā-pitroḥматери и отцу
राज-इन्द्रrāja-indraвладыка царей
उपचर्याम्upacaryāmуход
प्रकारयेत्prakārayetсовершает
तत्-वर्तमान-कालेtat-vartamāna-kāleв то же время
तुtuже
बभूवbabhūvaбыл
नृप-सत्तमnṛpa-sattamaдостойнейший из царей
पिप्पलःpippalaḥПиппала
नामnāmaпо имени
वैvaiже
विप्रःvipraḥбрахман
कश्यपस्यkaśyapasyaКашьяпы
महा-आत्मनःmahā-ātmanaḥвеликого духом
तपःtapaḥподвиг
तेपेtepeсовершал
निराहारःnirāhāraḥбез пищи
जित-आत्माjita-ātmāобуздавший себя
जित-मत्सरःjita-matsaraḥпобедивший зависть
दया-दान-दम-उपेतःdayā-dāna-dama-upetaḥс милостью, даром и обузданием
कामम्kāmamжелание
क्रोधम्krodhamгнев
विजित्यvijityaпобедив
सःsaḥон
दशारण्य-गतःdaśāraṇya-gataḥушедший в Дашаранью
धीमान्dhīmānразумный
ज्ञान-शान्ति-परायणःjñāna-śānti-parāyaṇaḥпреданный знанию и покою
सर्व-इन्द्रियाणिsarva-indriyāṇiвсе чувства
संयम्यsaṃyamyaобуздав
महा-मनाःmahā-manāḥвеликий духом
तपः-प्रभावतःtapaḥ-prabhāvataḥсилою подвига
तस्यtasyaего
जन्तवःjantavaḥтвари
गत-विग्रहाःgata-vigrahāḥоставившие вражду
वसन्तिvasantiживут
सुखिनःsukhinaḥсчастливые
तत्रtatraтам
एक-उदर-गताःeka-udara-gatāḥиз одного чрева
इवivaсловно
तत्-तपःtat-tapaḥтот подвиг
मुनयःmunayaḥмолчальники
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
विस्मयम्vismayamв изумление
आययुःāyayuḥпришли
naне
ईदृशम्īdṛśamтакого
केनचित्kenacitникем
तप्तम्taptamсовершено
यथाyathāкак
असौasauэтот
तप्यतेtapyateподвизается
मुनिःmuniḥмолчальник
अनुवाद

С преданностью и по самой природе своей он бывает поглощён помышлением о них; уход за матерью и отцом совершает он, о владыка царей. В то же самое время был, о достойнейший из царей, брахман по имени Пиппала, сын Кашьяпы, великого духом. Подвиг совершал он без пищи, обуздавший себя, победивший зависть, наделённый милостью, даром и обузданием, победивший желание и гнев. Ушедший в Дашаранью, разумный, преданный знанию и покою, обуздав все чувства, подвизался великий духом. Силою его подвига твари, оставив вражду, живут там счастливо, словно вышедшие из одного чрева. Увидев тот его подвиг, молчальники пришли в изумление: «Никем не совершено такого, как подвизается этот молчальник».

संस्करण

4e7ed2cfe778 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:34 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से