पद्मपुराण
The ripening of Subāhu's deeds2.95.43-49
1978 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 2.95.43-49
देवनागरी

एकादशीं तु सम्प्राप्य न कृतं भोजनं त्वया । विष्णुमुद्दिश्य विप्राय न दत्तं भोजनं त्वया
अन्नं चामृतरूपेण पृथिव्यां संस्थितं सदा । अन्नदानं विशेषेण कदा दत्तं न हि त्वया
ओषध्यश्च महाराज नानाभेदास्तु ताः शृणु । कटुतिक्तकषायाश्च मधुराम्लाश्च क्षारकाः
हिङ्ग्वाद्योपस्कराः सर्वे नानारूपाश्च भूपते । अमृताज्जज्ञिरे सर्वा ओषध्यः पुष्टिहेतवः
अन्नमेव सुसंस्कृत्य औषधव्यञ्जनान्वितम् । देवेभ्यो विष्णुरूपेभ्य इति सङ्कल्प्य दीयते
पितृभ्यो विष्णुरूपेभ्यो हस्ते च ब्राह्मणस्य हि । अतिथिभ्यस्ततो दत्त्वा परिजनं प्रभोजयेत्
स्वयं तु भुञ्जते पश्चात्तदन्नममृतोपमम् । प्रेत्य दुःखं न चैवास्ति तस्य सौख्यं तु भूपते

लिप्यंतरण (IAST)

ekādaśīṃ tu samprāpya na kṛtaṃ bhojanaṃ tvayā | viṣṇumuddiśya viprāya na dattaṃ bhojanaṃ tvayā
annaṃ cāmṛtarūpeṇa pṛthivyāṃ saṃsthitaṃ sadā | annadānaṃ viśeṣeṇa kadā dattaṃ na hi tvayā
oṣadhyaśca mahārāja nānābhedāstu tāḥ śṛṇu | kaṭutiktakaṣāyāśca madhurāmlāśca kṣārakāḥ
hiṅgvādyopaskarāḥ sarve nānārūpāśca bhūpate | amṛtājjajñire sarvā oṣadhyaḥ puṣṭihetavaḥ
annameva susaṃskṛtya auṣadhavyañjanānvitam | devebhyo viṣṇurūpebhya iti saṅkalpya dīyate
pitṛbhyo viṣṇurūpebhyo haste ca brāhmaṇasya hi | atithibhyastato dattvā parijanaṃ prabhojayet
svayaṃ tu bhuñjate paścāttadannamamṛtopamam | pretya duḥkhaṃ na caivāsti tasya saukhyaṃ tu bhūpate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एकादशीम्ekādaśīmэкадаши
तुtuже
सम्प्राप्यsamprāpyaдождавшись
naне
कृतम्kṛtamсделана
भोजनम्bhojanamтрапеза
त्वयाtvayāтобою
विष्णुम्viṣṇumВишну
उद्दिश्यuddiśyaради
विप्रायviprāyaвипре
दत्तम्dattamдана
अन्नम्annamпища
caи
अमृत-रूपेणamṛta-rūpeṇaв образе амриты
पृथिव्याम्pṛthivyāmна земле
संस्थितम्saṃsthitamпребывает
सदाsadāвсегда
अन्न-दानम्anna-dānamдар пищи
विशेषेणviśeṣeṇaособенно
कदाkadāкогда-либо
हिhiже
ओषध्यःoṣadhyaḥзлаки
महा-राजmahā-rājaвеликий царь
नाना-भेदाःnānā-bhedāḥразных родов
ताःtāḥих
शृणुśṛṇuслушай
कटु-तिक्त-कषायाःkaṭu-tikta-kaṣāyāḥострые, горькие и вяжущие
मधुर-अम्लाःmadhura-amlāḥсладкие и кислые
क्षारकाःkṣārakāḥсолёные
हिङ्गु-आदि-उपस्कराःhiṅgu-ādi-upaskarāḥприправы с асафетидой
सर्वेsarveвсе
नाना-रूपाःnānā-rūpāḥразного вида
भू-पतेbhū-pateвладыка земли
अमृतात्amṛtātиз амриты
जज्ञिरेjajñireродились
सर्वाःsarvāḥвсе
पुष्टि-हेतवःpuṣṭi-hetavaḥпричины питания
अन्नम्annamпищу
एवevaже
सु-संस्कृत्यsu-saṃskṛtyaхорошо приготовив
औषध-व्यञ्जन-अन्वितम्auṣadha-vyañjana-anvitamс приправами и снедью
देवेभ्यःdevebhyaḥбогам
विष्णु-रूपेभ्यःviṣṇu-rūpebhyaḥимеющим облик Вишну
इतिitiтак
सङ्कल्प्यsaṅkalpyaположив намерение
दीयतेdīyateдаётся
पितृभ्यःpitṛbhyaḥпредкам
हस्तेhasteв руку
ब्राह्मणस्यbrāhmaṇasyaбрахмана
अतिथिभ्यःatithibhyaḥгостям
ततःtataḥзатем
दत्त्वाdattvāдав
परिजनम्parijanamдомочадцев
प्रभोजयेत्prabhojayetпусть накормит
स्वयम्svayamсам
भुञ्जतेbhuñjateвкушает
पश्चात्paścātпосле
तत्-अन्नम्tat-annamту пищу
अमृत-उपमम्amṛta-upamamподобную амрите
प्रेत्यpretyaпо смерти
दुःखम्duḥkhamгоря
naне
caи
एवevaвовсе
अस्तिastiесть
तस्यtasyaу него
सौख्यम्saukhyamсчастье
अनुवाद

«„Дождавшись экадаши, ты не совершал трапезы; но и випре ради Вишну пищи ты не дал. А пища на земле всегда пребывает в образе амриты; дара же пищи в особенности ты никогда не давал. Злаки, о великий царь, разных родов — слушай о них: острые, горькие, вяжущие, сладкие, кислые и солёные; и все приправы с асафетидой, разного вида, о владыка земли, — все они родились из амриты, злаки, причины питания. Пищу, хорошо приготовив, с приправами и снедью, дают, положив намерение: «богам, имеющим облик Вишну», — и предкам, имеющим облик Вишну, в руку брахмана; затем, дав гостям, пусть накормит домочадцев. Сам же вкушает после — ту пищу, подобную амрите; и нет у него по смерти горя, а есть счастье, о владыка земли.“»

संस्करण

b461cf047ed1 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:37 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से