पद्मपुराण
The Slaying of Vihuṇḍa2.119.1-6
2137 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 2.119.1-6

नारद उवाच

देवनागरी

न विदुर्देवताः सर्वा यस्यान्तं रूपमेव च । यस्मिँल्लीनस्तु सर्वोऽयं स चैकात्मा प्रकथ्यते
यस्य मायाप्रपञ्चस्तु संसारः शृणु नारद । कस्मात्प्रयाति संसारं मम स्वामी जगत्पतिः
पापैश्चापि सुपुण्यैश्च नरो बद्धस्तु कर्मभिः । संसारं सरते विप्र हरिः कस्माद्व्रजेद्वद
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यत्कृतं तेन चक्रिणा । भृगोरग्रे प्रतिज्ञातं यज्ञरक्षां करोम्यहम्
इन्द्रस्य वचनात्सद्यो गतोऽसौ दानवैः सह । योद्धुं विहाय गोविन्दो भृगोश्चैव मखोत्तमम्
मखं त्यक्त्वा गते देवे पश्चात्तैर्दानवोत्तमैः । आगत्य ध्वंसितः सर्वः स यज्ञः पापचेतसैः

लिप्यंतरण (IAST)

na vidurdevatāḥ sarvā yasyāntaṃ rūpameva ca | yasmim̐llīnastu sarvo'yaṃ sa caikātmā prakathyate
yasya māyāprapañcastu saṃsāraḥ śṛṇu nārada | kasmātprayāti saṃsāraṃ mama svāmī jagatpatiḥ
pāpaiścāpi supuṇyaiśca naro baddhastu karmabhiḥ | saṃsāraṃ sarate vipra hariḥ kasmādvrajedvada
śṛṇu devi pravakṣyāmi yatkṛtaṃ tena cakriṇā | bhṛgoragre pratijñātaṃ yajñarakṣāṃ karomyaham
indrasya vacanātsadyo gato'sau dānavaiḥ saha | yoddhuṃ vihāya govindo bhṛgoścaiva makhottamam
makhaṃ tyaktvā gate deve paścāttairdānavottamaiḥ | āgatya dhvaṃsitaḥ sarvaḥ sa yajñaḥ pāpacetasaiḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
naне
विदुःviduḥзнают
देवताःdevatāḥбожества
सर्वाःsarvāḥвсе
यस्यyasyaчьего
अन्तम्antamпредела
रूपम्rūpamоблика
एवevaже
caи
यस्मिन्yasminв ком
लीनःlīnaḥрастворён
तुtuже
सर्वःsarvaḥвесь
अयम्ayamэтот мир
सःsaḥОн
caи
एक-आत्माeka-ātmāединый Атман
प्रकथ्यतेprakathyateименуется
यस्यyasyaчьё
माया-प्रपञ्चःmāyā-prapañcaḥразвёртывание майи
तुtuже
संसारःsaṃsāraḥсамсара
शृणुśṛṇuслушай
नारदnāradaо Нарада
कस्मात्kasmātотчего
प्रयातिprayātiуходит
संसारम्saṃsāramв самсару
ममmamaмой
स्वामीsvāmīвладыка
जगत्-पतिःjagat-patiḥВладыка мира
पापैःpāpaiḥгрехами
caи
अपिapiже
सु-पुण्यैःsu-puṇyaiḥзаслугами
caи
नरःnaraḥчеловек
बद्धःbaddhaḥсвязан
तुtuже
कर्मभिःkarmabhiḥдеяниями
संसारम्saṃsāramпо самсаре
सरतेsarateдвижется
विप्रvipraо випра
हरिःhariḥХари
कस्मात्kasmātотчего
व्रजेत्vrajetпойдёт
वदvadaскажи
शृणुśṛṇuслушай
देविdeviо богиня
प्रवक्ष्यामिpravakṣyāmiповедаю
यत्yatчто
कृतम्kṛtamсделано
तेनtenaтем
चक्रिणाcakriṇāДержащим диск
भृगोःbhṛgoḥБхригу
अग्रेagreпред
प्रतिज्ञातम्pratijñātamобещано
यज्ञ-रक्षाम्yajña-rakṣāmохрану жертвы
करोमिkaromiсовершу
अहम्ahamЯ
इन्द्रस्यindrasyaИндры
वचनात्vacanātпо слову
सद्यःsadyaḥтотчас
गतःgataḥушёл
असौasauОн
दानवैःdānavaiḥс данавами
सहsahaвместе
योद्धुम्yoddhumсражаться
विहायvihāyaоставив
गोविन्दःgovindaḥГовинда
भृगोःbhṛgoḥБхригу
caже
एवevaименно
मख-उत्तमम्makha-uttamamпревосходную жертву
मखम्makhamжертву
त्यक्त्वाtyaktvāоставив
गतेgateкогда ушёл
देवेdeveБог
पश्चात्paścātпосле
तैःtaiḥтеми
दानव-उत्तमैःdānava-uttamaiḥлучшими из данавов
आगत्यāgatyaпридя
ध्वंसितःdhvaṃsitaḥразрушена
सर्वःsarvaḥвся
सःsaḥта
यज्ञःyajñaḥжертва
पाप-चेतसैःpāpa-cetasaiḥс греховным умом
अनुवाद

«Все божества не знают предела Его облика; Тот, в ком растворён весь этот мир, именуется единым Атманом. Тот, чьё развёртывание майи и есть самсара, — слушай, о Нарада: отчего же уходит в самсару мой владыка, Владыка мира? Человек связан деяниями — грехами и заслугами — и движется по самсаре, о випра; Хари же отчего пойдёт? Скажи». — «Слушай, о богиня, поведаю, что сделано было Держащим диск. Пред Бхригу обещал Он: „Охрану жертвы совершу Я“. Но по слову Индры тотчас ушёл Говинда сражаться с данавами, оставив превосходную жертву Бхригу. Когда Бог ушёл, оставив жертву, после того те лучшие из данавов, с греховным умом, придя, разрушили её всю».

संस्करण

0b9c7a190559 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:38 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से