पद्मपुराण
The Burning of Tripura3.15.57-63
2260 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 3.15.57-63

ईश्वर उवाच

देवनागरी

सहपुत्रकलत्रकलापधनैः सततं जय देहि अनुस्मरणम् । व्यथितोऽस्मि शरीरशतैर्बहुभिर्गमितोऽद्य महानरकस्य गतिः
न निवर्तति यन्मम पापगतिः शुचिकर्मविशुद्धमपि त्यजति । अनुकम्पति दिग्भ्रमति भ्रमति भ्रम एष कुबुद्धि निवारयति
यः पठेत्तोटकं दिव्यं प्रयतः शुचिमानसः । बाणस्येव यथा रुद्रस्तस्यैव वरदो भवेत्
इमं स्तवं महादिव्यं श्रुत्वा देवो महेश्वरः । प्रसन्नस्तु तदा तस्य स्वयं देवो महेश्वरः
न भेतव्यं त्वया वत्स सौवर्णे तिष्ठ दानव । पुत्रपौत्रैः सपत्नीकैर्भार्याभृत्यजनैः सह
अद्यप्रभृति बाण त्वमवध्यस्त्रिदशैरपि । भूयस्तस्य वरो दत्तो देवदेवेन पाण्डव
अक्षयश्चाव्ययो लोके विचचार ह निर्भयः । ततो निवारयामास रुद्रः सप्तशिखं तथा

लिप्यंतरण (IAST)

sahaputrakalatrakalāpadhanaiḥ satataṃ jaya dehi anusmaraṇam | vyathito'smi śarīraśatairbahubhirgamito'dya mahānarakasya gatiḥ
na nivartati yanmama pāpagatiḥ śucikarmaviśuddhamapi tyajati | anukampati digbhramati bhramati bhrama eṣa kubuddhi nivārayati
yaḥ paṭhettoṭakaṃ divyaṃ prayataḥ śucimānasaḥ | bāṇasyeva yathā rudrastasyaiva varado bhavet
imaṃ stavaṃ mahādivyaṃ śrutvā devo maheśvaraḥ | prasannastu tadā tasya svayaṃ devo maheśvaraḥ
na bhetavyaṃ tvayā vatsa sauvarṇe tiṣṭha dānava | putrapautraiḥ sapatnīkairbhāryābhṛtyajanaiḥ saha
adyaprabhṛti bāṇa tvamavadhyastridaśairapi | bhūyastasya varo datto devadevena pāṇḍava
akṣayaścāvyayo loke vicacāra ha nirbhayaḥ | tato nivārayāmāsa rudraḥ saptaśikhaṃ tathā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्रमदा-प्रियpramadā-priyaлюбезный жёнам
काम-विभक्तkāma-vibhaktaотделённый от вожделения
नमःnamaḥпоклон
हिhiже
नमःnamaḥпоклон
सुर-सिद्ध-गणैःsura-siddha-gaṇaiḥсонмами богов и сиддхов
नमितःnamitaḥчтимый
हय-वानर-सिंह-गज-इन्द्र-मुखैःhaya-vānara-siṃha-gaja-indra-mukhaiḥс ликами коня, обезьяны, льва и слона
अति-ह्रस्व-सु-दीर्घ-मुखैःati-hrasva-su-dīrgha-mukhaiḥс весьма короткими и длинными ликами
caи
गणैःgaṇaiḥс ганами
उपलब्धुम्upalabdhumпостичь
अशक्य-तरैःaśakya-taraiḥникак не могущими
असुरैःasuraiḥасурами
व्यथितःvyathitaḥизмучен
naне
शरीर-शतैःśarīra-śataiḥсотнями тел
बहुभिःbahubhiḥмногими
प्रणतःpraṇataḥпреклонённый
भगवान्bhagavānВладыка
बहु-भक्तिमताbahu-bhaktimatāвесьма преданным
चल-चन्द्र-कला-धर-देवcala-candra-kalā-dhara-devaо бог, носящий трепещущий серп луны
नमःnamaḥпоклон
सह-पुत्र-कलत्र-कलाप-धनैःsaha-putra-kalatra-kalāpa-dhanaiḥс сыновьями, жёнами и всем достоянием
सततम्satatamпостоянно
जयjayaпобеда
देहिdehiдаруй
अनुस्मरणम्anusmaraṇamпамятование
व्यथितःvyathitaḥизмучен
अस्मिasmiя
शरीर-शतैःśarīra-śataiḥсотнями тел
बहुभिःbahubhiḥмногими
गमितःgamitaḥприведён
अद्यadyaныне
महा-नरकस्यmahā-narakasyaвеликого ада
गतिःgatiḥк участи
naне
निवर्ततिnivartatiотвращается
यत्yatчто
ममmamaмоя
पाप-गतिःpāpa-gatiḥгреховная участь
शुचि-कर्म-विशुद्धम्śuci-karma-viśuddhamочищенное чистым делом
अपिapiдаже
त्यजतिtyajatiоставляет
अनुकम्पतिanukampatiсострадает
दिक्-भ्रमतिdik-bhramatiблуждает по сторонам
भ्रमतिbhramatiкружит
भ्रमःbhramaḥблуждание
एषःeṣaḥэто
कु-बुद्धिku-buddhiдурной разум
निवारयतिnivārayatiотвращает
यःyaḥкто
पठेत्paṭhetпрочтёт
तोटकम्toṭakamтотаку
दिव्यम्divyamдивную
प्रयतःprayataḥсобранный
शुचि-मानसःśuci-mānasaḥс чистым сердцем
बाणस्यbāṇasyaБане
इवivaкак
यथाyathāподобно
रुद्रःrudraḥРудра
तस्यtasyaему
एवevaже
वर-दःvara-daḥдарующим дар
भवेत्bhavetстанет
इमम्imamэтот
स्तवम्stavamгимн
महा-दिव्यम्mahā-divyamвесьма дивный
श्रुत्वाśrutvāуслышав
देवःdevaḥбог
महेश्वरःmaheśvaraḥМахешвара
प्रसन्नःprasannaḥумилостивлен
तुtuже
तदाtadāтогда
तस्यtasyaим
स्वयम्svayamсам
देवःdevaḥбог
महेश्वरःmaheśvaraḥМахешвара
naне
भेतव्यम्bhetavyamдолжно страшиться
त्वयाtvayāтебе
वत्सvatsaо дитя
सौवर्णेsauvarṇeв златом
तिष्ठtiṣṭhaпребудь
दानवdānavaо данава
पुत्र-पौत्रैःputra-pautraiḥс сыновьями и внуками
स-पत्नीकैःsa-patnīkaiḥс жёнами
भार्या-भृत्य-जनैःbhāryā-bhṛtya-janaiḥс супругами и слугами
सहsahaвместе
अनुवाद

«…Любезный жёнам, отделённый от вожделения, поклон и поклон [тебе], чтимому сонмами богов и сиддхов, ганами с ликами коня, обезьяны, льва и слона, с ликами весьма короткими и длинными; асурами, никак не могущими постичь, — не измучен ты и многими сотнями тел. Преклонён пред Владыкой весьма преданный: о бог, носящий трепещущий серп луны, поклон! С сыновьями, жёнами и всем достоянием — постоянно даруй победу и памятование. Измучен я многими сотнями тел; ныне приведён к участи великого ада. Не отвращается греховная участь моя; оставляет она даже очищенное чистым делом. Сострадает, блуждает по сторонам, кружит — это блуждание отвращает дурной разум». Кто прочтёт эту дивную тотаку, собранный, с чистым сердцем, — тому Рудра станет дарующим дар, как Бане. Услышав этот весьма дивный гимн, бог Махешвара тогда был им умилостивлен, сам бог Махешвара: «Не должно тебе страшиться, о дитя; пребудь в златом, о данава, с сыновьями и внуками, с жёнами и слугами».

संस्करण

8fbcff3f9c8b · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:39 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से