पद्मपुराण
The Rule of Pilgrimage5.19.13-24
2743 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 5.19.13-24
देवनागरी

स हरिर्ज्ञायते साधुसङ्गमात्पापवर्जितात् । येषां कृपातः पुरुषा भवन्त्यसुखवर्जिताः
ते साधवः शान्तरागाः कामलोभविवर्जिताः । ब्रुवन्ति यन्महाराज तत्संसारनिवर्तकम्
तीर्थेषु लभ्यते साधुः रामचन्द्रपरायणः । यद्दर्शनं नृणां पापराशिदाहाशुशुक्षणिः
तस्मात्तीर्थेषु गन्तव्यं नरैः संसारभीरुभिः । पुण्योदकेषु सततं साधुश्रेणिविराजिषु
तानि तीर्थानि विधिना दृष्टानि प्रहरन्त्यघम् । तं विधिं नृपशार्दूल कुरुष्व श्रुतिगोचरम्
विरागं जनयेत्पूर्वं कलत्रादिकुटुम्बके । असत्यभूतं तज्ज्ञात्वा हरिं तु मनसा स्मरेत्
क्रोशमात्रं ततो गत्वा रामरामेति च ब्रुवन् । तत्र तीर्थादिषु स्नात्वा क्षौरं कुर्याद्विधानवित्
मनुष्याणां च पापानि तीर्थानि प्रति गच्छताम् । केशानाश्रित्य तिष्ठन्ति तस्माद्वपनमाचरेत्
ततो दण्डं तु निर्ग्रन्थि कमण्डलुमथाजिनम् । बिभृयाल्लोभनिर्मुक्तस्तीर्थवेषधरो नरः
विधिनागच्छतां नृणां फलावाप्तिर्विशेषतः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तीर्थयात्राविधिं चरेत्
यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंहितम् । विद्या तपश्च कीर्तिश्च स तीर्थफलमश्नुते
हरे कृष्ण हरे कृष्ण भक्तवत्सल गोपते । शरण्य भगवन्विष्णो मां पाहि बहुसंसृतेः

लिप्यंतरण (IAST)

sa harirjñāyate sādhusaṅgamātpāpavarjitāt | yeṣāṃ kṛpātaḥ puruṣā bhavantyasukhavarjitāḥ
te sādhavaḥ śāntarāgāḥ kāmalobhavivarjitāḥ | bruvanti yanmahārāja tatsaṃsāranivartakam
tīrtheṣu labhyate sādhuḥ rāmacandraparāyaṇaḥ | yaddarśanaṃ nṛṇāṃ pāparāśidāhāśuśukṣaṇiḥ
tasmāttīrtheṣu gantavyaṃ naraiḥ saṃsārabhīrubhiḥ | puṇyodakeṣu satataṃ sādhuśreṇivirājiṣu
tāni tīrthāni vidhinā dṛṣṭāni praharantyagham | taṃ vidhiṃ nṛpaśārdūla kuruṣva śrutigocaram
virāgaṃ janayetpūrvaṃ kalatrādikuṭumbake | asatyabhūtaṃ tajjñātvā hariṃ tu manasā smaret
krośamātraṃ tato gatvā rāmarāmeti ca bruvan | tatra tīrthādiṣu snātvā kṣauraṃ kuryādvidhānavit
manuṣyāṇāṃ ca pāpāni tīrthāni prati gacchatām | keśānāśritya tiṣṭhanti tasmādvapanamācaret
tato daṇḍaṃ tu nirgranthi kamaṇḍalumathājinam | bibhṛyāllobhanirmuktastīrthaveṣadharo naraḥ
vidhināgacchatāṃ nṛṇāṃ phalāvāptirviśeṣataḥ | tasmātsarvaprayatnena tīrthayātrāvidhiṃ caret
yasya hastau ca pādau ca manaścaiva susaṃhitam | vidyā tapaśca kīrtiśca sa tīrthaphalamaśnute
hare kṛṣṇa hare kṛṣṇa bhaktavatsala gopate | śaraṇya bhagavanviṣṇo māṃ pāhi bahusaṃsṛteḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सःsaḥтот
हरिःhariḥХари
ज्ञायतेjñāyateпознаётся
साधु-सङ्गमात्sādhu-saṅgamātот общения с праведными
पाप-वर्जितात्pāpa-varjitātсвободного от греха
येषाम्yeṣāmчьею
कृपातःkṛpātaḥмилостью
पुरुषाःpuruṣāḥлюди
भवन्तिbhavantiстановятся
असुख-वर्जिताःasukha-varjitāḥсвободными от несчастья
तेteте
साधवःsādhavaḥправедные
शान्त-रागाःśānta-rāgāḥчьи страсти утихли
काम-लोभ-विवर्जिताःkāma-lobha-vivarjitāḥлишённые вожделения и жадности
ब्रुवन्तिbruvantiговорят
यत्yatчто
महा-राजmahā-rājaо великий царь
तत्tatто
संसार-निवर्तकम्saṃsāra-nivartakamотвращающее от круговорота
तीर्थेषुtīrtheṣuв тиртхах
लभ्यतेlabhyateобретается
साधुःsādhuḥправедник
राम-चन्द्र-परायणःrāma-candra-parāyaṇaḥпреданный Рамачандре
यत्-दर्शनम्yat-darśanamлицезрение которого
नृणाम्nṛṇāmу людей
पाप-राशि-दाह-आशुशुक्षणिःpāpa-rāśi-dāha-āśuśukṣaṇiḥогонь, сжигающий груду грехов
तस्मात्tasmātпотому
गन्तव्यम्gantavyamнадлежит идти
नरैःnaraiḥлюдям
संसार-भीरुभिःsaṃsāra-bhīrubhiḥстрашащимся круговорота
पुण्य-उदकेषुpuṇya-udakeṣuсо святыми водами
सततम्satatamпостоянно
साधु-श्रेणि-विराजिषुsādhu-śreṇi-virājiṣuсияющим сонмами праведных
तानिtāniте
तीर्थानिtīrthāniтиртхи
विधिनाvidhināпо уставу
दृष्टानिdṛṣṭāniувиденные
प्रहरन्तिpraharantiуносят
अघम्aghamгрех
तम्tamтот
विधिम्vidhimустав
नृप-शार्दूलnṛpa-śārdūlaо тигр среди царей
कुरुष्वkuruṣvaисполни
श्रुति-गोचरम्śruti-gocaramведомый по шрути
विरागम्virāgamбесстрастие
जनयेत्janayetда породит
पूर्वम्pūrvamсперва
कलत्र-आदि-कुटुम्बकेkalatra-ādi-kuṭumbakeк жене и прочей семье
असत्य-भूतम्asatya-bhūtamнеистинным
तत्tatто
ज्ञात्वाjñātvāпознав
हरिम्harimХари
तुtuже
मनसाmanasāумом
स्मरेत्smaretда помнит
क्रोश-मात्रम्krośa-mātramна крошу
ततःtataḥзатем
गत्वाgatvāпройдя
राम राम इतिrāma rāma iti«Рама, Рама»
caи
ब्रुवन्bruvanговорящий
तत्रtatraтам
तीर्थ-आदिषुtīrtha-ādiṣuв тиртхах и прочем
स्नात्वाsnātvāомывшись
क्षौरम्kṣauramбритьё
कुर्यात्kuryātда совершит
विधान-वित्vidhāna-vitзнающий устав
मनुष्याणाम्manuṣyāṇāmу людей
पापानिpāpāniгрехи
तीर्थानि प्रतिtīrthāni pratiк тиртхам
गच्छताम्gacchatāmидущих
केशान्keśānза волосы
आश्रित्यāśrityaдержась
तिष्ठन्तिtiṣṭhantiпребывают
तस्मात्tasmātпотому
वपनम्vapanamострижение
आचरेत्ācaretда совершит
दण्डम्daṇḍamпосох
निर्ग्रन्थिnirgranthiбез узлов
कमण्डलुम्kamaṇḍalumкувшин
अथathaзатем
अजिनम्ajinamшкуру
बिभृयात्bibhṛyātда носит
लोभ-निर्मुक्तःlobha-nirmuktaḥсвободный от жадности
तीर्थ-वेष-धरःtīrtha-veṣa-dharaḥв облачении паломника
नरःnaraḥчеловек
विधिनाvidhināпо уставу
आगच्छताम्āgacchatāmу приходящих
फल-अवाप्तिःphala-avāptiḥобретение плода
विशेषतःviśeṣataḥособенно
सर्व-प्रयत्नेनsarva-prayatnenaвсем усердием
चरेत्caretда соблюдает
यस्यyasyaчьи
हस्तौhastauруки
पादौpādauстопы
मनःmanaḥум
च एवca evaи
सु-संहितम्su-saṃhitamхорошо собран
विद्याvidyāзнание
तपःtapaḥподвижничество
कीर्तिःkīrtiḥслава
तीर्थ-फलम्tīrtha-phalamплод тиртхи
अश्नुतेaśnuteвкушает
हरे कृष्णhare kṛṣṇaо Хари, о Кришна
भक्त-वत्सलbhakta-vatsalaо любящий преданных
गो-पतेgo-pateо владыка коров
शरण्यśaraṇyaо прибежище
भगवन्bhagavanо Господь
विष्णोviṣṇoо Вишну
माम्māmменя
पाहिpāhiхрани
बहु-संसृतेःbahu-saṃsṛteḥот долгого круговорота
अनुवाद

«„Тот Хари познаётся от общения с праведными, свободного от греха, — тех, чьею милостью люди становятся свободными от несчастья. Те праведные, чьи страсти утихли, лишённые вожделения и жадности, — что они говорят, о великий царь, то отвращает от круговорота. В тиртхах обретается праведник, преданный Рамачандре, лицезрение которого — огонь, сжигающий у людей груду грехов. Потому людям, страшащимся круговорота, надлежит идти в тиртхи — со святыми водами, постоянно сияющие сонмами праведных. Те тиртхи, увиденные по уставу, уносят грех; тот устав, ведомый по шрути, исполни, о тигр среди царей. Сперва да породит [паломник] бесстрастие к жене и прочей семье и, познав то неистинным, да помнит Хари умом. Затем, пройдя одну крошу, говоря: «Рама, Рама», — и омывшись там в тиртхах и прочем, знающий устав да совершит бритьё. У людей, идущих к тиртхам, грехи пребывают, держась за волосы; потому да совершит он острижение. Затем да носит человек посох без узлов, кувшин и шкуру, свободный от жадности, в облачении паломника. У приходящих по уставу обретение плода особенно [полно]; потому всем усердием да соблюдает он устав паломничества. Тот, у кого руки, стопы и ум хорошо собраны, [у кого] знание, подвижничество и слава, — тот вкушает плод тиртхи. «О Хари, о Кришна, о Хари, о Кришна, любящий преданных, владыка коров! О прибежище, о Господь Вишну, храни меня от долгого круговорота!»“»

संस्करण

f118aebeceee · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:45 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से