पद्मपुराण
The Rule of Pilgrimage5.19.37-48
2745 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 5.19.37-48
देवनागरी

ये तु मद्वाक्यमुल्लङ्घ्य स्थास्यन्ति पुरुषा गृहे । ते दण्ड्या यमदण्डेन पापिनोऽधर्महेतवः
किं तेन सुतवृन्देन बान्धवैः किं सुदुर्नयैः । यैर्न दृष्टः स्वचक्षुर्भ्यां पुण्यदः पुरुषोत्तमः
सूकरीयूथवत्तेषां प्रसूतिर्विट्प्रभक्षिका । येषां पुत्राश्च पौत्रा वा हरिं न शरणं गताः
यो देवो नाममात्रेण सर्वान्पावयितुं क्षमः । तं नमस्कुरुत क्षिप्रं मदीयाः प्रकृतिव्रजाः
इति वाक्यं मनोहारि भगवद्गुणगुम्फितम् । प्रजहर्ष महामात्य उत्तमः सत्यनामधृत्
हस्तिनं वरमारोप्य पटहेन व्यघोषयत् । यदादिष्टं नृपेणेह तीर्थयात्रां समिच्छता
गच्छन्तु त्वरिता लोका राज्ञा सह महागिरिम् । दृश्यतां पापसंहारी पुरुषोत्तमनामधृत्
क्रियतां सर्वसंसारसागरो गोष्पदं पुनः । भूष्यतां शङ्खचक्रादिचिह्नैः स्वस्वतनुर्नरैः
इत्यादि घोषयामास राज्ञादिष्टं यदद्भुतम् । सचिवो रघुनाथाङ्घ्रिध्याननिर्वारितश्रमः
तच्छ्रुत्वा ताः प्रजाः सर्वा आनन्दरससम्प्लुताः । मनो दधुः स्वनिस्तारे पुरुषोत्तमदर्शनात्
निर्ययुर्ब्राह्मणास्तत्र शिष्यैः सह सुवेषिणः । आशिषं वरदानाढ्यां ददतो भूमिपं प्रति
क्षत्रिया धन्विनो वीरा वैश्या वस्तुक्रयार्जिताः । शूद्राः संसारनिस्तारहर्षितस्वीयविग्रहाः

लिप्यंतरण (IAST)

ye tu madvākyamullaṅghya sthāsyanti puruṣā gṛhe | te daṇḍyā yamadaṇḍena pāpino'dharmahetavaḥ
kiṃ tena sutavṛndena bāndhavaiḥ kiṃ sudurnayaiḥ | yairna dṛṣṭaḥ svacakṣurbhyāṃ puṇyadaḥ puruṣottamaḥ
sūkarīyūthavatteṣāṃ prasūtirviṭprabhakṣikā | yeṣāṃ putrāśca pautrā vā hariṃ na śaraṇaṃ gatāḥ
yo devo nāmamātreṇa sarvānpāvayituṃ kṣamaḥ | taṃ namaskuruta kṣipraṃ madīyāḥ prakṛtivrajāḥ
iti vākyaṃ manohāri bhagavadguṇagumphitam | prajaharṣa mahāmātya uttamaḥ satyanāmadhṛt
hastinaṃ varamāropya paṭahena vyaghoṣayat | yadādiṣṭaṃ nṛpeṇeha tīrthayātrāṃ samicchatā
gacchantu tvaritā lokā rājñā saha mahāgirim | dṛśyatāṃ pāpasaṃhārī puruṣottamanāmadhṛt
kriyatāṃ sarvasaṃsārasāgaro goṣpadaṃ punaḥ | bhūṣyatāṃ śaṅkhacakrādicihnaiḥ svasvatanurnaraiḥ
ityādi ghoṣayāmāsa rājñādiṣṭaṃ yadadbhutam | sacivo raghunāthāṅghridhyānanirvāritaśramaḥ
tacchrutvā tāḥ prajāḥ sarvā ānandarasasamplutāḥ | mano dadhuḥ svanistāre puruṣottamadarśanāt
niryayurbrāhmaṇāstatra śiṣyaiḥ saha suveṣiṇaḥ | āśiṣaṃ varadānāḍhyāṃ dadato bhūmipaṃ prati
kṣatriyā dhanvino vīrā vaiśyā vastukrayārjitāḥ | śūdrāḥ saṃsāranistāraharṣitasvīyavigrahāḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
येyeкоторые
मदीयेmadīyeв моём
पुरेpureгороде
लोकाःlokāḥлюди
ये चye caи которые
मत्-वाक्य-कारकाःmat-vākya-kārakāḥисполняющие моё слово
सर्वेsarveвсе
निर्यान्तुniryāntuпусть выйдут
मत्-पुर्याःmat-puryāḥиз моего города
मया सहmayā sahaвместе со мною
नर-उत्तमाःnara-uttamāḥлучшие из людей
ये तुye tuте же, кто
मत्-वाक्यम्mat-vākyamмоё слово
उल्लङ्घ्यullaṅghyaпреступив
स्थास्यन्तिsthāsyantiостанутся
पुरुषाःpuruṣāḥлюди
गृहेgṛheв доме
तेteте
दण्ड्याःdaṇḍyāḥподлежат каре
यम-दण्डेनyama-daṇḍenaжезлом Ямы
पापिनःpāpinaḥгрешники
अधर्म-हेतवःadharma-hetavaḥвиновники беззакония
किम्kimчто
तेनtenaв том
सुत-वृन्देनsuta-vṛndenaсонме сыновей
बान्धवैःbāndhavaiḥв родичах
सु-दुर्नयैःsu-durnayaiḥдурного нрава
यैःyaiḥкоторыми
naне
दृष्टःdṛṣṭaḥувиден
स्व-चक्षुर्भ्याम्sva-cakṣurbhyāmсвоими глазами
पुण्य-दःpuṇya-daḥдарующий заслугу
पुरुषोत्तमःpuruṣottamaḥПурушоттама
सूकरी-यूथ-वत्sūkarī-yūtha-vatкак у стада свиней
तेषाम्teṣāmих
प्रसूतिःprasūtiḥпотомство
विट्-प्रभक्षिकाviṭ-prabhakṣikāпоедающее нечистоты
येषाम्yeṣāmу кого
पुत्राःputrāḥсыновья
पौत्राःpautrāḥвнуки
वाили
हरिम्harimк Хари
न शरणम् गताःna śaraṇam gatāḥне прибегли под защиту
यःyaḥкоторый
देवःdevaḥбог
नाम-मात्रेणnāma-mātreṇaодним лишь именем
सर्वान्sarvānвсех
पावयितुम्pāvayitumочистить
क्षमःkṣamaḥспособен
तम्tamему
नमस्कुरुतnamaskurutaкланяйтесь
क्षिप्रम्kṣipramскорее
मदीयाःmadīyāḥмои
प्रकृति-व्रजाःprakṛti-vrajāḥсонмы подданных
वाक्यम्vākyamслово
मनोहारिmanohāriчарующее
भगवत्-गुण-गुम्फितम्bhagavat-guṇa-gumphitamсплетённое из достоинств Господа
प्रजहर्षprajaharṣaвозрадовался
महा-अमात्यःmahā-amātyaḥвеликий советник
उत्तमःuttamaḥпревосходный
सत्य-नाम-धृत्satya-nāma-dhṛtносящий истинное имя
हस्तिनम्hastinamна слона
वरम्varamлучшего
आरोप्यāropyaвзойдя
पटहेनpaṭahenaбарабаном
व्यघोषयत्vyaghoṣayatвозгласил
यत्yatчто
आदिष्टम्ādiṣṭamвелено
नृपेणnṛpeṇaцарём
इहihaздесь
तीर्थ-यात्राम्tīrtha-yātrāmпаломничества
समिच्छताsamicchatāжелающим
गच्छन्तुgacchantuпусть идут
त्वरिताःtvaritāḥпоспешные
राज्ञा सहrājñā sahaвместе с царём
महा-गिरिम्mahā-girimк великой горе
दृश्यताम्dṛśyatāmда будет увиден
पाप-संहारीpāpa-saṃhārīуносящий грех
पुरुषोत्तम-नाम-धृत्puruṣottama-nāma-dhṛtносящий имя Пурушоттамы
क्रियताम्kriyatāmда будет сделан
सर्व-संसार-सागरःsarva-saṃsāra-sāgaraḥвесь океан круговорота
गोष्पदम्goṣpadamследом от копыта
पुनःpunaḥпритом
भूष्यताम्bhūṣyatāmда будет украшено
शङ्ख-चक्र-आदि-चिह्नैःśaṅkha-cakra-ādi-cihnaiḥзнаками раковины, диска и прочего
स्व-स्व-तनुःsva-sva-tanuḥсвоё тело
नरैःnaraiḥлюдьми
इति-आदिiti-ādiэто и прочее
घोषयाम् आसghoṣayām āsaвозгласил
राज्ञा आदिष्टम्rājñā ādiṣṭamвелённое царём
यत्yatчто
अद्भुतम्adbhutamдивное
सचिवःsacivaḥсоветник
रघु-नाथ-अङ्घ्रि-ध्यान-निर्वारित-श्रमःraghu-nātha-aṅghri-dhyāna-nirvārita-śramaḥчья усталость снята созерцанием стоп Рагхунатхи
तत्tatто
श्रुत्वाśrutvāуслышав
ताःtāḥте
प्रजाःprajāḥподданные
सर्वाःsarvāḥвсе
आनन्द-रस-सम्प्लुताःānanda-rasa-samplutāḥомытые влагою блаженства
मनःmanaḥум
दधुःdadhuḥобратили
स्व-निस्तारेsva-nistāreк своему избавлению
पुरुषोत्तम-दर्शनात्puruṣottama-darśanātлицезрением Пурушоттамы
निर्ययुःniryayuḥвышли
ब्राह्मणाःbrāhmaṇāḥбрахманы
तत्रtatraтам
शिष्यैः सहśiṣyaiḥ sahaвместе с учениками
सु-वेषिणःsu-veṣiṇaḥв добром облачении
आशिषम्āśiṣamблагословение
वर-दान-आढ्याम्vara-dāna-āḍhyāmбогатое дарованием благ
ददतःdadataḥдающие
भूमि-पम् प्रतिbhūmi-pam pratiцарю
अनुवाद

«„Все люди в моём городе и все, кто исполняет моё слово, — пусть выйдут из моего города вместе со мною, лучшие из людей. Те же люди, что, преступив моё слово, останутся в доме, — те подлежат каре жезлом Ямы, грешники, виновники беззакония. Что в том сонме сыновей, что в родичах дурного нрава, которыми не увиден своими глазами дарующий заслугу Пурушоттама? Как у стада свиней, потомство их поедает нечистоты — [у тех], чьи сыновья и внуки не прибегли под защиту Хари. Тому богу, что одним лишь именем способен очистить всех, — кланяйтесь скорее, сонмы моих подданных“. Этому чарующему слову, сплетённому из достоинств Господа, возрадовался великий советник — превосходный, носящий истинное имя. Взойдя на лучшего слона, он возгласил барабаном то, что велено здесь царём, желающим паломничества: „Пусть люди поспешно идут вместе с царём к великой горе; да будет увиден уносящий грех, носящий имя Пурушоттамы! Да будет весь океан круговорота сделан [малым, как] след от копыта; да украсят люди своё тело знаками раковины, диска и прочего!“ Это и прочее — дивное, велённое царём, — возгласил советник, чья усталость снята созерцанием стоп Рагхунатхи. Услышав то, все те подданные, омытые влагою блаженства, обратили ум к своему избавлению лицезрением Пурушоттамы. Вышли там брахманы вместе с учениками, в добром облачении, дающие царю благословение, богатое дарованием благ.»

संस्करण

93401496ae20 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:45 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से