पद्मपुराण
The Theft by Vidyunmālin5.33.48-58
2816 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 5.33.48-58
देवनागरी

एतद्वाक्यं मया प्रोक्तमनृतं स्याद्यदि प्रभो । तदैव रघुनाथस्य भक्तिदूरो भवाम्यहम्
यः शूद्रः कपिलां गां वै पयोबुद्ध्यानुपालयेत् । तस्य पापं ममैवास्तु चेत्कुर्यामनृतं वचः । ब्राह्मणीं गच्छते मोहाच्छूद्रः कामविमोहितः । तस्य पापं ममैवास्तु चेत्कुर्यामनृतं वचः
यदघ्राणान्नरकं गच्छेत्स्पर्शनाच्चापि रौरवम् । तां पिबेन्मदिरां यो वा जिह्वास्वादेन लोलुपः
तस्य यज्जायते पापं तन्ममैवास्तु निश्चितम् । चेन्न कुर्यां प्रतिज्ञातं सत्यं रामकृपाबलात् । एवमुक्ते महावीरैर्योद्धारस्तरसान्विताः । चक्रुः प्रतिज्ञां महतीं स्वपराक्रमशालिनीम्
शत्रुघ्नोऽपि व्यधात्तत्र प्रतिज्ञां पश्यतां नृणाम् । साधु साधु प्रशंसन्वै तान्वीरान्युद्धकोविदान्
कथयामि पुरो वः स्वां प्रतिज्ञां सत्त्वशोभिताम् । तच्छृण्वन्तु महाभागा युद्धोत्साहसमन्विताः
चेत्तस्य शिर आहत्य पातयामि न सायकैः । विमानाच्च कबन्धाच्च भिन्नं छिन्नं च भूतले
यत्पापं कूटसाक्ष्येण यत्पापं स्वर्णचौर्यतः । यत्पापं ब्रह्मनिन्दायां तन्ममास्त्वद्य निश्चयात्
इति शत्रुघ्नसद्वाक्यं श्रुत्वा ते वीरपूजिताः । धन्योऽसि राघवभ्रातः कस्त्वदन्यो वदेदिदम् । त्वया वै निहतो दैत्यो देवदानवदुःखदः । लवणो नाम लोकेश मधुपुत्रो महाबलः
कोऽयं वै राक्षसो दुष्टः क्वचास्य बलमल्पकम् । करिष्यसि क्षणादेव तस्य नाशं महामते
इत्युक्त्वा ते महावीराः सज्जीभूता रणाङ्गणे । प्रतिज्ञां स्वामृतां कर्तुं ययुस्ते राक्षसं मुदा

लिप्यंतरण (IAST)

etadvākyaṃ mayā proktamanṛtaṃ syādyadi prabho | tadaiva raghunāthasya bhaktidūro bhavāmyaham
yaḥ śūdraḥ kapilāṃ gāṃ vai payobuddhyānupālayet | tasya pāpaṃ mamaivāstu cetkuryāmanṛtaṃ vacaḥ | brāhmaṇīṃ gacchate mohācchūdraḥ kāmavimohitaḥ | tasya pāpaṃ mamaivāstu cetkuryāmanṛtaṃ vacaḥ
yadaghrāṇānnarakaṃ gacchetsparśanāccāpi rauravam | tāṃ pibenmadirāṃ yo vā jihvāsvādena lolupaḥ
tasya yajjāyate pāpaṃ tanmamaivāstu niścitam | cenna kuryāṃ pratijñātaṃ satyaṃ rāmakṛpābalāt | evamukte mahāvīrairyoddhārastarasānvitāḥ | cakruḥ pratijñāṃ mahatīṃ svaparākramaśālinīm
śatrughno'pi vyadhāttatra pratijñāṃ paśyatāṃ nṛṇām | sādhu sādhu praśaṃsanvai tānvīrānyuddhakovidān
kathayāmi puro vaḥ svāṃ pratijñāṃ sattvaśobhitām | tacchṛṇvantu mahābhāgā yuddhotsāhasamanvitāḥ
cettasya śira āhatya pātayāmi na sāyakaiḥ | vimānācca kabandhācca bhinnaṃ chinnaṃ ca bhūtale
yatpāpaṃ kūṭasākṣyeṇa yatpāpaṃ svarṇacauryataḥ | yatpāpaṃ brahmanindāyāṃ tanmamāstvadya niścayāt
iti śatrughnasadvākyaṃ śrutvā te vīrapūjitāḥ | dhanyo'si rāghavabhrātaḥ kastvadanyo vadedidam | tvayā vai nihato daityo devadānavaduḥkhadaḥ | lavaṇo nāma lokeśa madhuputro mahābalaḥ
ko'yaṃ vai rākṣaso duṣṭaḥ kvacāsya balamalpakam | kariṣyasi kṣaṇādeva tasya nāśaṃ mahāmate
ityuktvā te mahāvīrāḥ sajjībhūtā raṇāṅgaṇe | pratijñāṃ svāmṛtāṃ kartuṃ yayuste rākṣasaṃ mudā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
राज्ञःrājñaḥцаря
श्री-रघु-नाथस्यśrī-raghu-nāthasyaШри-Рагхунатхи
जानक्याःjānakyāḥДжанаки
कृपयाkṛpayāмилостью
ममmamaу меня
तत्tatтого
न अस्तिna astiнет
भू-तलेbhū-taleна земле
राजन्rājanо царь
यत्yatчто
असाध्यम्asādhyamнедостижимо
कदाkadāкогда-либо
भवेत्bhavetбыло бы
एतत्-वाक्यम्etat-vākyamэто слово
मयाmayāмною
प्रोक्तम्proktamсказанное
अनृतम्anṛtamложным
स्यात्syātбудет
यदिyadiесли
प्रभोprabhoо владыка
तदा एवtadā evaтогда же
रघु-नाथस्यraghu-nāthasyaРагхунатхи
भक्ति-दूरःbhakti-dūraḥдалёким от преданности
भवामिbhavāmiстану
अहम्ahamя
यःyaḥкто
शूद्रःśūdraḥшудра
कपिलाम्kapilāmбурую
गाम्gāmкорову
पयः-बुद्ध्याpayaḥ-buddhyāради молока
अनुपालयेत्anupālayetсодержит
तस्यtasyaего
पापम्pāpamгрех
मम एवmama evaмне же
अस्तुastuда будет
चेत्cetесли
कुर्याम्kuryāmсделаю
वचःvacaḥслово
ब्राह्मणीम्brāhmaṇīmк брахманке
गच्छतेgacchateвходит
मोहात्mohātпо заблуждению
काम-विमोहितःkāma-vimohitaḥослеплённый вожделением
यत्yatчего
अघ्राणात्aghrāṇātот обоняния
नरकम्narakamв ад
गच्छेत्gacchetидёт
स्पर्शनात्sparśanātот прикосновения
च अपिca apiи
रौरवम्rauravamв Раураву
ताम्tāmту
पिबेत्pibetпьёт
मदिराम्madirāmхмельное
यः वाyaḥ vāкто же
जिह्वा-स्वादेनjihvā-svādenaвкусом языка
लोलुपःlolupaḥпадкий
जायतेjāyateрождается
तत्tatто
निश्चितम्niścitamнепременно
न कुर्याम्na kuryāmне исполню
प्रतिज्ञातम्pratijñātamобещанное
राम-कृपा-बलात्rāma-kṛpā-balātсилою милости Рамы
एवम्evamтак
उक्तेukteкогда сказано
महा-वीरैःmahā-vīraiḥвеликими героями
योद्धारःyoddhāraḥвоители
तरसा अन्विताःtarasā anvitāḥисполненные стремительности
चक्रुःcakruḥсотворили
महतीम्mahatīmвеликий
स्व-पराक्रम-शालिनीम्sva-parākrama-śālinīmблистающий своею доблестью
शत्रुघ्नःśatrughnaḥШатругхна
अपिapiже
व्यधात्vyadhātсотворил
पश्यताम्paśyatāmна глазах
नृणाम्nṛṇāmлюдей
साधु साधुsādhu sādhu«хорошо, хорошо»
प्रशंसन्praśaṃsanвосхваляющий
तान्tānтех
वीरान्vīrānгероев
युद्ध-कोविदान्yuddha-kovidānискушённых в битве
कथयामिkathayāmiскажу
पुरःpuraḥперед
वःvaḥвами
स्वाम्svāmсвой
सत्त्व-शोभिताम्sattva-śobhitāmсияющий силою
तत्tatто
शृण्वन्तुśṛṇvantuпусть слушают
महा-भागाःmahā-bhāgāḥпреславные
युद्ध-उत्साह-समन्विताःyuddha-utsāha-samanvitāḥисполненные воодушевления к битве
तस्यtasyaего
शिरःśiraḥголову
आहत्यāhatyaпоразив
पातयामिpātayāmiне собью
सायकैःsāyakaiḥстрелами
विमानात्vimānātс корабля
कबन्धात्kabandhātот туловища
भिन्नम्bhinnamотделённую
छिन्नम्chinnamотсечённую
भू-तलेbhū-taleна землю
कूट-साक्ष्येणkūṭa-sākṣyeṇaлжесвидетельством
स्वर्ण-चौर्यतःsvarṇa-cauryataḥот кражи золота
ब्रह्म-निन्दायाम्brahma-nindāyāmв хуле на брахмана
तत्tatтот
ममmamaмне
अस्तुastuда будет
अद्यadyaныне
निश्चयात्niścayātнепременно
श्रुत्वाśrutvāуслышав
तेteони
वीर-पूजिताःvīra-pūjitāḥчтимые героями
धन्यः असिdhanyaḥ asiблажен ты
राघव-भ्रातःrāghava-bhrātaḥо брат Рагхавы
कःkaḥкто
त्वत्-अन्यःtvat-anyaḥиной, кроме тебя
वदेत्vadetскажет
इदम्idamэто
त्वयाtvayāтобою
निहतःnihataḥубит
दैत्यःdaityaḥдайтья
देव-दानव-दुःख-दःdeva-dānava-duḥkha-daḥдававший горе богам и данавам
लवणः नामlavaṇaḥ nāmaпо имени Лавана
लोक-ईशloka-īśaо владыка миров
मधु-पुत्रःmadhu-putraḥсын Мадху
महा-बलःmahā-balaḥвесьма сильный
राक्षसःrākṣasaḥракшас
दुष्टःduṣṭaḥзлой
क्व चkva caи где
अस्यasyaего
बलम्balamсила
अल्पकम्alpakamничтожная
करिष्यसिkariṣyasiсовершишь
क्षणात् एवkṣaṇāt evaв один миг
नाशम्nāśamгибель
महा-मतेmahā-mateо мудрый
उक्त्वाuktvāсказав
महा-वीराःmahā-vīrāḥвеликие герои
सज्जी-भूताःsajjī-bhūtāḥснаряжённые
रण-अङ्गणेraṇa-aṅgaṇeна поле битвы
स्वाम्svāmсвой
ऋताम्ṛtāmистинным
कर्तुम्kartumсделать
ययुःyayuḥпошли
राक्षसम्rākṣasamк ракшасу
मुदाmudāрадостно
अनुवाद

«„Милостью царя Шри-Рагхунатхи и Джанаки нет у меня на земле того, что было бы когда-либо недостижимо. Если это сказанное мною слово будет ложным, о владыка, — тогда же стану я далёким от преданности Рагхунатхе“. — „Кто, шудра, содержит бурую корову ради молока, — грех того да будет мне, если сделаю слово [ложным]; кто, ослеплённый вожделением, по заблуждению входит к брахманке; и кто, падкий на вкус языка, пьёт хмельное — от обоняния чего идут в ад, а от прикосновения в Раураву, — тот грех, что рождается, непременно да будет мне, если не исполню обещанного силою милости Рамы“. Когда так было сказано великими героями, воители, исполненные стремительности, сотворили великий [обет], блистающий своею доблестью. И Шатругхна сотворил [его] на глазах у людей, восхваляя тех героев, искушённых в битве: „Хорошо, хорошо! Скажу перед вами свой [обет], сияющий силою; пусть слушают его преславные, исполненные воодушевления к битве. Если я, поразив стрелами, не собью его голову с корабля — отделённую, отсечённую от туловища, — на землю, то какой грех в лжесвидетельстве, какой от кражи золота, какой в хуле на брахмана, тот да будет мне ныне непременно“. Услышав [это], они, чтимые героями, [сказали]: „Блажен ты, о брат Рагхавы! Кто иной, кроме тебя, скажет это? Тобою убит дайтья, дававший горе богам и данавам, — по имени Лавана, сын Мадху, весьма сильный, о владыка миров. Что же этот злой ракшас и где его ничтожная сила? В один миг совершишь ты его гибель, о мудрый“. Сказав так, великие герои, снаряжённые на поле битвы, радостно пошли к ракшасу, чтобы сделать свой обет истинным.»

संस्करण

66853e1fe9fe · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:46 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से