पद्मपुराण
The Assembly of Govinda5.70.14-26
3014 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 5.70.14-26
देवनागरी

नानासत्त्वस्वरालापमुग्धीकृतजगत्त्रयाः । तत्र गूढरहस्यानि गायन्त्यः प्रेमविह्वलाः
देवकन्यास्ततः सव्ये दिव्यवेषा रसोज्ज्वलाः । नानावैदग्ध्यनिपुणा दिव्यभावभरान्विताः
सौन्दर्यातिशयेनाढ्याः कटाक्षातिमनोहराः । निर्लज्जास्तत्र गोविन्दे तदङ्गस्पर्शनोद्यताः
तद्भावमग्नमनसः स्मितसाचिनिरीक्षणाः । मन्दिरस्य ततो बाह्ये प्रियया विशदावृते
समानवेषवयसः समानबलपौरुषाः । समानगुणकर्माणः समानाभरणप्रियाः
समानस्वरसङ्गीतवेणुवादनतत्पराः । श्रीदामा पश्चिमे द्वारे वसुदामा तथोत्तरे
सुदामा च तथा पूर्वे किङ्किणी चापि दक्षिणे । तद्बाह्ये स्वर्णपीठे च सुवर्णमन्दिरावृते
स्वर्णवेद्यन्तरस्थे तु स्वर्णाभरणभूषिते । स्तोककृष्णं सुभद्राद्यैर्गोपालैरयुतायुतैः
शृङ्गवीणावेणुवेत्रवयोवेषाकृतिस्वरैः । तद्गुणध्यानसंयुक्तैर्गायद्भिरपि विह्वलैः
चित्रार्पितैश्चित्ररूपैः सदानन्दाश्रुवर्षिभिः । पुलकाकुलसर्वाङ्गैर्योगीन्द्रैरिव विस्मितैः
क्षरत्पयोभिर्गोवृन्दैरसङ्ख्यातैरुपावृतम् । तद्बाह्ये स्वर्णप्राचीर्यां कोटिसूर्यसमुज्ज्वले
चतुर्दिक्षु महोद्याने मञ्जुसौरभमोहिते । पश्चिमे संमुखे श्रीमत्पारिजातद्रुमाश्रये
तत्राधस्तु स्वर्णपीठे स्वर्णमण्डपमण्डिते । तन्मध्ये मणिमाणिक्यदिव्यसिंहासनोज्ज्वले

लिप्यंतरण (IAST)

nānāsattvasvarālāpamugdhīkṛtajagattrayāḥ | tatra gūḍharahasyāni gāyantyaḥ premavihvalāḥ
devakanyāstataḥ savye divyaveṣā rasojjvalāḥ | nānāvaidagdhyanipuṇā divyabhāvabharānvitāḥ
saundaryātiśayenāḍhyāḥ kaṭākṣātimanoharāḥ | nirlajjāstatra govinde tadaṅgasparśanodyatāḥ
tadbhāvamagnamanasaḥ smitasācinirīkṣaṇāḥ | mandirasya tato bāhye priyayā viśadāvṛte
samānaveṣavayasaḥ samānabalapauruṣāḥ | samānaguṇakarmāṇaḥ samānābharaṇapriyāḥ
samānasvarasaṅgītaveṇuvādanatatparāḥ | śrīdāmā paścime dvāre vasudāmā tathottare
sudāmā ca tathā pūrve kiṅkiṇī cāpi dakṣiṇe | tadbāhye svarṇapīṭhe ca suvarṇamandirāvṛte
svarṇavedyantarasthe tu svarṇābharaṇabhūṣite | stokakṛṣṇaṃ subhadrādyairgopālairayutāyutaiḥ
śṛṅgavīṇāveṇuvetravayoveṣākṛtisvaraiḥ | tadguṇadhyānasaṃyuktairgāyadbhirapi vihvalaiḥ
citrārpitaiścitrarūpaiḥ sadānandāśruvarṣibhiḥ | pulakākulasarvāṅgairyogīndrairiva vismitaiḥ
kṣaratpayobhirgovṛndairasaṅkhyātairupāvṛtam | tadbāhye svarṇaprācīryāṃ koṭisūryasamujjvale
caturdikṣu mahodyāne mañjusaurabhamohite | paścime saṃmukhe śrīmatpārijātadrumāśraye
tatrādhastu svarṇapīṭhe svarṇamaṇḍapamaṇḍite | tanmadhye maṇimāṇikyadivyasiṃhāsanojjvale

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
श्रुति-कन्याः-ततः-दक्षेśruti-kanyāḥ-tataḥ-dakṣeзатем справа девы-шрути
सहस्र-अयुत-संयुताःsahasra-ayuta-saṃyutāḥв десятках миллионов
जगत्-मुग्धी-कृत-आकाराःjagat-mugdhī-kṛta-ākārāḥобликом очаровавшие мир
हृद्-वर्ति-कृष्ण-लालसाःhṛd-varti-kṛṣṇa-lālasāḥжаждущие Кришны, пребывающего в сердце
नाना-सत्त्व-स्वर-आलापnānā-sattva-svara-ālāpaразными чистыми напевами и речью
मुग्धी-कृत-जगत्-त्रयाःmugdhī-kṛta-jagat-trayāḥочаровавшие три мира
तत्र-गूढ-रहस्यानिtatra-gūḍha-rahasyāniтам сокрытые тайны
गायन्त्यः-प्रेम-विह्वलाःgāyantyaḥ-prema-vihvalāḥпоющие, изнемогшие от любви
देव-कन्याः-ततः-सव्येdeva-kanyāḥ-tataḥ-savyeзатем слева девы богов
दिव्य-वेषाः-रस-उज्ज्वलाःdivya-veṣāḥ-rasa-ujjvalāḥв дивном убранстве, сияющие расой
नाना-वैदग्ध्य-निपुणाःnānā-vaidagdhya-nipuṇāḥискусные в разных умениях
दिव्य-भाव-भर-अन्विताःdivya-bhāva-bhara-anvitāḥнаделённые бременем дивного чувства
सौन्दर्य-अतिशयेन-आढ्याःsaundarya-atiśayena-āḍhyāḥбогатые превосходной красою
कटाक्ष-अति-मनोहराःkaṭākṣa-ati-manoharāḥкрайне пленительные взглядами искоса
निर्लज्जाः-तत्र-गोविन्देnirlajjāḥ-tatra-govindeтам перед Говиндой лишённые стыда
तत्-अङ्ग-स्पर्शन-उद्यताःtat-aṅga-sparśana-udyatāḥустремлённые коснуться его тела
तत्-भाव-मग्न-मनसःtat-bhāva-magna-manasaḥс умами, погружёнными в его настроение
स्मित-साचि-निरीक्षणाःsmita-sāci-nirīkṣaṇāḥс улыбкой и косым взглядом
मन्दिरस्य-ततः-बाह्येmandirasya-tataḥ-bāhyeзатем вне чертога
प्रियया-विशद-आवृतेpriyayā-viśada-āvṛteс возлюбленной, светло окружённом
समान-वेष-वयसःsamāna-veṣa-vayasaḥодинаковые убранством и возрастом
समान-बल-पौरुषाःsamāna-bala-pauruṣāḥодинаковые силой и мужеством
समान-गुण-कर्माणःsamāna-guṇa-karmāṇaḥодинаковые достоинствами и делами
समान-आभरण-प्रियाःsamāna-ābharaṇa-priyāḥодинаково любящие украшения
समान-स्वर-सङ्गीतsamāna-svara-saṅgītaс одинаковым голосом в пении
वेणु-वादन-तत्पराःveṇu-vādana-tatparāḥпреданные игре на свирели
श्रीदामा-पश्चिमे-द्वारेśrīdāmā-paścime-dvāreШридама у западных врат
वसुदामा-तथा-उत्तरेvasudāmā-tathā-uttareВасудама на севере
सुदामा-च-तथा-पूर्वेsudāmā-ca-tathā-pūrveи Судама на востоке
किङ्किणी-च-अपि-दक्षिणेkiṅkiṇī-ca-api-dakṣiṇeи Кинкини на юге
तत्-बाह्ये-स्वर्ण-पीठे-चtat-bāhye-svarṇa-pīṭhe-caи вне того, на золотом седалище
सुवर्ण-मन्दिर-आवृतेsuvarṇa-mandira-āvṛteокружённом золотым чертогом
स्वर्ण-वेदी-अन्तर-स्थे-तुsvarṇa-vedī-antara-sthe-tuвнутри золотого алтаря
स्वर्ण-आभरण-भूषितेsvarṇa-ābharaṇa-bhūṣiteукрашенном золотыми уборами
स्तोक-कृष्णम्-सुभद्र-आद्यैःstoka-kṛṣṇam-subhadra-ādyaiḥСтокакришну с Субхадрой и прочими
गोपालैः-अयुत-अयुतैःgopālaiḥ-ayuta-ayutaiḥпастушками, десятками тысяч
शृङ्ग-वीणा-वेणु-वेत्रśṛṅga-vīṇā-veṇu-vetraс рожками, винами, свирелями, посохами
वयः-वेष-आकृति-स्वरैःvayaḥ-veṣa-ākṛti-svaraiḥвозрастом, убранством, обликом, голосом
तत्-गुण-ध्यान-संयुक्तैःtat-guṇa-dhyāna-saṃyuktaiḥпогружёнными в созерцание его достоинств
गायद्भिः-अपि-विह्वलैःgāyadbhiḥ-api-vihvalaiḥпоющими и изнемогающими
चित्र-अर्पितैः-चित्र-रूपैःcitra-arpitaiḥ-citra-rūpaiḥкак на картине, дивными обликом
सदा-आनन्द-अश्रु-वर्षिभिःsadā-ānanda-aśru-varṣibhiḥвсегда источающими слёзы блаженства
पुलक-आकुल-सर्व-अङ्गैःpulaka-ākula-sarva-aṅgaiḥс телами, покрытыми мурашками
योगीन्द्रैः-इव-विस्मितैःyogīndraiḥ-iva-vismitaiḥизумлёнными, как владыки йогов
क्षरत्-पयोभिः-गो-वृन्दैःkṣarat-payobhiḥ-go-vṛndaiḥстадами коров, источающих молоко
असङ्ख्यातैः-उपावृतम्asaṅkhyātaiḥ-upāvṛtamбесчисленными окружённого
तत्-बाह्ये-स्वर्ण-प्राचीर्याम्tat-bāhye-svarṇa-prācīryāmвне того, у золотой ограды
कोटि-सूर्य-समुज्ज्वलेkoṭi-sūrya-samujjvaleсияющей, как миллиард солнц
चतुर्दिक्षु-महा-उद्यानेcaturdikṣu-mahā-udyāneв великом саду с четырёх сторон
मञ्जु-सौरभ-मोहितेmañju-saurabha-mohiteчарующем прелестным благоуханием
पश्चिमे-संमुखेpaścime-saṃmukheна западе, впереди
श्रीमत्-पारिजात-द्रुम-आश्रयेśrīmat-pārijāta-druma-āśrayeу прекрасного древа париджата
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अनुवाद

«„Затем справа — девы-шрути, в десятках миллионов, обликом очаровавшие мир, жаждущие Кришны, пребывающего в сердце; разными чистыми напевами и речью очаровавшие три мира, поющие там сокрытые тайны, изнемогшие от любви. Затем слева — девы богов, в дивном убранстве, сияющие расой, искусные в разных умениях, наделённые бременем дивного чувства; богатые превосходной красою, крайне пленительные взглядами искоса, там перед Говиндой лишённые стыда, устремлённые коснуться его тела, с умами, погружёнными в его настроение, с улыбкой и косым взглядом. Затем вне чертога, светло окружённого, с возлюбленной: одинаковые убранством и возрастом, одинаковые силой и мужеством, одинаковые достоинствами и делами, одинаково любящие украшения, с одинаковым голосом в пении, преданные игре на свирели, — Шридама у западных врат, Васудама на севере, и Судама на востоке, и Кинкини на юге. И вне того, на золотом седалище, окружённом золотым чертогом, внутри золотого алтаря, украшенном золотыми уборами, — Стокакришну с Субхадрой и прочими пастушками, десятками тысяч: с рожками, винами, свирелями, посохами, возрастом, убранством, обликом и голосом; погружёнными в созерцание его достоинств, поющими и изнемогающими, как на картине, дивными обликом, всегда источающими слёзы блаженства, с телами, покрытыми мурашками, изумлёнными, как владыки йогов; окружённого бесчисленными стадами коров, источающих молоко. Вне того, у золотой ограды, сияющей, как миллиард солнц, в великом саду с четырёх сторон, чарующем прелестным благоуханием, — на западе, впереди, у прекрасного древа париджата“.»

संस्करण

ddb56e1a8d91 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:48 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से