महादेव उवाच
ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा । वाराही चैव माहेन्द्री सर्वाः स्वगणशोभिताः
एवं शङ्करनिर्दिष्टा देव्यस्तान्मांससञ्चयान् । क्रूरेण चक्षुषालोक्य निन्युश्चादर्शनं क्षणात्
अथ जालन्धरवपुः क्षीणं क्रान्तं तु शक्तिभिः । ताभिर्ग्रस्ते शरीरे तु तस्य देहाद्विनिःसृता
प्रभा सा शङ्करं प्राप्ता जगामादर्शनं क्षणात् । तत्तेजः सूर्यसङ्काशं लयं प्राप्तं महेश्वरे
एवं स विलयं प्राप्तस्त्रिदशारिस्त्रिलोचनात् । वृणुध्वं च वरं सर्वाः प्रीतः प्राह महेश्वरः
तदा ताः सर्वयोगिन्यः पप्रच्छुर्जगदीश्वरम् । मर्त्यलोकेषु ये लोकाभोगमोक्षवरेप्सवः
पूजयिष्यन्ति ते नित्यं स्वगृहे योगिनीगणम् । तत्तेषां वाञ्छितं सर्वं सिध्यतां त्वत्प्रसादतः
यः कश्चित्पूजयेन्नित्यं भक्तिभावसमन्वितः । युष्मद्गणं च तस्याहं वरदोऽस्मि धरातले
मद्भक्तः केशवस्यापि द्वेष्टि यो योगिनीगणम् । भैरवोऽहं तदा तस्य हरिष्ये सुकृतं कृतम्
इति दत्तवरा हृष्टा योगिन्यो विभुना मृधे । अत्रान्तरे भवानीं तां सस्मार वृषभं हरः
स्मृतमात्रा पार्वती सा वृषभश्चागमत्क्षणात् । सखीगणसमायुक्ता सम्प्राप्ता हरवल्लभा
सन्त्यज्य भ्रामरीं मूर्तिं हरस्यार्धं समारुहत् । गिरिजासहितो राजन्महेशो मुमुदे ततः
योगिनीः प्रत्युवाचेदं पिबध्वं रुधिरं नृषु । जालन्धरकबन्धस्य ताः श्रुत्वा जहृषुर्भृशम्
मांसमेदो ह्यसृक्पीत्वा योगिन्यो ननृतुर्मुदा । ततो हरः प्रसन्नोऽभूत्तासां क्रीडनवीक्षणात्
स्वयं च भैरवं रूपं कृत्वा तन्मध्यगः पपौ । तीक्ष्णदंष्ट्रा महाकायास्तदासन्योगिनीगणाः
ग्रसन्तोऽद्यापि मांसानि काले चापि पिबन्त्यसृक् । तेन जालन्धरो दैत्यो नोत्तिष्ठति रणे हतः
ततस्तत्र समाजग्मुर्ब्रह्माद्या देवता गणाः । ऋषयो मरुतो देवाः स्तुवन्ति स्म महेश्वरम्
दिशः प्रसेदुः सुरभिर्ववौ मरुद्दिवः प्रपेतुर्भुवि पुष्पवृष्टयः । कृताभिषेकस्य च तस्य निःस्वनान्संनादिता दुन्दुभयोऽपि चक्रिरे
brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā | vārāhī caiva māhendrī sarvāḥ svagaṇaśobhitāḥ
evaṃ śaṅkaranirdiṣṭā devyastānmāṃsasañcayān | krūreṇa cakṣuṣālokya ninyuścādarśanaṃ kṣaṇāt
atha jālandharavapuḥ kṣīṇaṃ krāntaṃ tu śaktibhiḥ | tābhirgraste śarīre tu tasya dehādviniḥsṛtā
prabhā sā śaṅkaraṃ prāptā jagāmādarśanaṃ kṣaṇāt | tattejaḥ sūryasaṅkāśaṃ layaṃ prāptaṃ maheśvare
evaṃ sa vilayaṃ prāptastridaśāristrilocanāt | vṛṇudhvaṃ ca varaṃ sarvāḥ prītaḥ prāha maheśvaraḥ
tadā tāḥ sarvayoginyaḥ papracchurjagadīśvaram | martyalokeṣu ye lokābhogamokṣavarepsavaḥ
pūjayiṣyanti te nityaṃ svagṛhe yoginīgaṇam | tatteṣāṃ vāñchitaṃ sarvaṃ sidhyatāṃ tvatprasādataḥ
yaḥ kaścitpūjayennityaṃ bhaktibhāvasamanvitaḥ | yuṣmadgaṇaṃ ca tasyāhaṃ varado'smi dharātale
madbhaktaḥ keśavasyāpi dveṣṭi yo yoginīgaṇam | bhairavo'haṃ tadā tasya hariṣye sukṛtaṃ kṛtam
iti dattavarā hṛṣṭā yoginyo vibhunā mṛdhe | atrāntare bhavānīṃ tāṃ sasmāra vṛṣabhaṃ haraḥ
smṛtamātrā pārvatī sā vṛṣabhaścāgamatkṣaṇāt | sakhīgaṇasamāyuktā samprāptā haravallabhā
santyajya bhrāmarīṃ mūrtiṃ harasyārdhaṃ samāruhat | girijāsahito rājanmaheśo mumude tataḥ
yoginīḥ pratyuvācedaṃ pibadhvaṃ rudhiraṃ nṛṣu | jālandharakabandhasya tāḥ śrutvā jahṛṣurbhṛśam
māṃsamedo hyasṛkpītvā yoginyo nanṛturmudā | tato haraḥ prasanno'bhūttāsāṃ krīḍanavīkṣaṇāt
svayaṃ ca bhairavaṃ rūpaṃ kṛtvā tanmadhyagaḥ papau | tīkṣṇadaṃṣṭrā mahākāyāstadāsanyoginīgaṇāḥ
grasanto'dyāpi māṃsāni kāle cāpi pibantyasṛk | tena jālandharo daityo nottiṣṭhati raṇe hataḥ
tatastatra samājagmurbrahmādyā devatā gaṇāḥ | ṛṣayo maruto devāḥ stuvanti sma maheśvaram
diśaḥ praseduḥ surabhirvavau maruddivaḥ prapeturbhuvi puṣpavṛṣṭayaḥ | kṛtābhiṣekasya ca tasya niḥsvanānsaṃnāditā dundubhayo'pi cakrire
Брахми и Махешвари, Каумари и Вайшнави, Варахи и Махендри — все, блистающие своими сонмами. Так наставленные Шанкарой, богини оглядели те груды мяса жестоким взором и мгновенно привели их к исчезновению. Затем тело Джаландхары, истощённое и одолённое шакти, — и когда тело его было ими поглощено, изошло из тела сияние; то сияние, достигнув Шанкары, ушло, и тот жар, подобный солнцу, пришёл к растворению в Махешваре. Так враг богов достиг растворения в Трёхоком. «Изберите дар, все вы», — сказал довольный Махешвара. Тогда все те йогини спросили владыку мира: «Те люди в мирах смертных, что желают услад, освобождения и даров и будут всегда почитать сонм йогинь в своём доме, — да сбудется всё желаемое ими по милости твоей». — «Кто бы ни почитал ваш сонм, исполненный преданности, тому я дающий дар на земле. А мой преданный или преданный Кешавы, если он ненавидит сонм йогинь, — я, Бхайрава, отниму у него содеянную заслугу». Так получившие дар йогини возрадовались владыке в сече. Меж тем Хара призвал в память ту Бхавани и быка; и едва призванные, явились Парвати и бык. Возлюбленная Хары пришла с сонмом подруг и, оставив пчелиный образ, взошла на половину Хары; и Махеша вместе с Дочерью гор возрадовался тогда, о царь. Затем Он сказал йогиням: «Пейте среди людей кровь безглавого тела Джаландхары». Услышав то, они весьма возрадовались; и, выпив мясо, жир и кровь, йогини плясали с радостью. И Хара стал благосклонен от вида их игры и, сам приняв облик Бхайравы, стал посреди них и пил.
a7a6c85d96c5 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:52 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Враг растворяется в Том, кто его убил: сияние из тела уходит в Трёхокого. Смерть от руки Господа обращается в единение с Ним — то самое, о чём он и просил. А дар йогиням дан с оговоркой, редкой по резкости: кто ненавидит их, у того отнимется заслуга, будь он хоть моим преданным, хоть Кешавы. Своим тут не делается никакой скидки.