पद्मपुराण
Jalandhara's Duel with Viṣṇu and the Boon6.98.15-21
4012 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.98.15-21

जलन्धर उवाच

देवनागरी

विष्णुर्दैत्यस्य बाणौघैर्ध्वजं छत्रं धनुर्हयान् । चिच्छेद तं च हृदये बाणेनैकेन ताडयत्
ततो दैत्यः समुत्पत्य गदापाणिस्त्वरान्वितः । आहत्य गरुडं मूर्ध्नि पातयामास भूतले
विष्णुर्गदां च खड्गेन चिच्छेद प्रहसन्निव । तावत्स हृदये विष्णुं जघान दृढमुष्टिना
ततस्तौ बाहुयुद्धेन युयुधाते महाबलौ । बाहुभिर्मुष्टिभिश्चैव जानुभिर्नादयन्महीम्
एवं सुरुचिरं युद्धं कृत्वा विष्णुः प्रतापवान् । उवाच दैत्यराजं तं मेघगम्भीरया गिरा
वरं वरय दैत्येन्द्र प्रीतोऽस्मि तव विक्रमात् । अदेयमपि ते दास्ये यत्ते मनसि वर्तते
यदि भावुक तुष्टोऽसि वरमेतं ददस्व मे । मद्भगिन्या सह त्वं मद्गृहे सगणो वस

लिप्यंतरण (IAST)

viṣṇurdaityasya bāṇaughairdhvajaṃ chatraṃ dhanurhayān | ciccheda taṃ ca hṛdaye bāṇenaikena tāḍayat
tato daityaḥ samutpatya gadāpāṇistvarānvitaḥ | āhatya garuḍaṃ mūrdhni pātayāmāsa bhūtale
viṣṇurgadāṃ ca khaḍgena ciccheda prahasanniva | tāvatsa hṛdaye viṣṇuṃ jaghāna dṛḍhamuṣṭinā
tatastau bāhuyuddhena yuyudhāte mahābalau | bāhubhirmuṣṭibhiścaiva jānubhirnādayanmahīm
evaṃ suruciraṃ yuddhaṃ kṛtvā viṣṇuḥ pratāpavān | uvāca daityarājaṃ taṃ meghagambhīrayā girā
varaṃ varaya daityendra prīto'smi tava vikramāt | adeyamapi te dāsye yatte manasi vartate
yadi bhāvuka tuṣṭo'si varametaṃ dadasva me | madbhaginyā saha tvaṃ madgṛhe sagaṇo vasa

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विष्णुर्viṣṇurВишну
दैत्यस्यdaityasyaдайтьи
बाणौघैर्bāṇaughairпотоками стрел
ध्वजंdhvajaṃзнамя
छत्रंchatraṃзонт
धनुर्dhanurлук
हयान्hayānконей
चिच्छेदcicchedaрассёк
तंtaṃего
caи
हृदयेhṛdayeв сердце
बाणेनैकेनbāṇenaikenaодною стрелою
ताडयत्tāḍayatударил
ततोtatoзатем
दैत्यःdaityaḥдайтья
समुत्पत्यsamutpatyaвзлетев
गदापाणिस्gadāpāṇisс палицей в руке
त्वरान्वितःtvarānvitaḥпоспешный
आहत्यāhatyaударив
गरुडंgaruḍaṃГаруду
मूर्ध्निmūrdhniпо голове
पातयामासpātayāmāsaповалил
भूतलेbhūtaleна землю
विष्णुर्viṣṇurВишну
गदांgadāṃпалицу
caи
खड्गेनkhaḍgenaмечом
चिच्छेदcicchedaрассёк
प्रहसन्न्prahasannсмеющийся
इवivaкак бы
तावत्tāvatтогда
saон
हृदयेhṛdayeв сердце
विष्णुंviṣṇuṃВишну
जघानjaghānaударил
दृढdṛḍhaкрепким
मुष्टिनाmuṣṭināкулаком
ततस्tatasзатем
तौtauте двое
बाहुbāhuрук
युद्धेनyuddhenaбоем
युयुधातेyuyudhāteбились
महाबलौmahābalauвесьма сильные
बाहुभिर्bāhubhirруками
मुष्टिभिश्muṣṭibhiśкулаками
चैवcaivaи
जानुभिर्jānubhirколенями
नादयन्nādayanоглашая
महीम्mahīmземлю
एवंevaṃтак
सुरुचिरंsuruciraṃпрекраснейшую
युद्धंyuddhaṃбитву
कृत्वाkṛtvāсовершив
विष्णुःviṣṇuḥВишну
प्रतापवान्pratāpavānмогучий
उवाचuvācaсказал
दैत्यराजंdaityarājaṃцарю дайтьев
तंtaṃтому
मेघmeghaтуче
गम्भीरयाgambhīrayāподобным глубоким
गिराgirāголосом
वरंvaraṃдар
वरयvarayaизбери
दैत्येन्द्रdaityendraо владыка дайтьев
प्रीतोprītoдоволен
ऽस्मि'smiя
तवtavaтвоею
विक्रमात्vikramātдоблестью
अदेयम्adeyamнедаваемое
अपिapiдаже
तेteтебе
दास्येdāsyeдам
यत्yatчто
तेteу тебя
मनसिmanasiв уме
वर्ततेvartateпребывает
यदिyadiесли
भावुकbhāvukaо благосклонный
तुष्टोtuṣṭoдоволен
ऽसि'siты
वरम्varamдар
एतंetaṃэтот
ददस्वdadasvaдай
मेmeмне
मद्madмоею
भगिन्याbhaginyāсестрою
सहsahaвместе с
त्वंtvaṃты
मद्madв моём
गृहेgṛheдоме
सगणोsagaṇoсо свитою
वसvasaживи
अनुवाद

Вишну потоками стрел рассёк у дайтьи знамя, зонт, лук и коней и ударил его в сердце одною стрелою. Тогда дайтья, взлетев с палицей в руке, поспешно ударил Гаруду по голове и повалил на землю. Вишну рассёк палицу мечом, как бы смеясь; и тогда тот ударил Вишну в сердце крепким кулаком. Затем те двое, весьма сильные, бились рукопашно — руками, кулаками и коленями, оглашая землю. Совершив такую прекраснейшую битву, могучий Вишну сказал тому царю дайтьев голосом, глубоким, как туча: «Избери дар, о владыка дайтьев: доволен я твоею доблестью. Даже недаваемое дам я тебе — то, что у тебя на уме». — «Если ты доволен, о благосклонный, дай мне этот дар: живи в моём доме со свитою вместе с моею сестрою».

संस्करण

67e2bd993360 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:57 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से