पद्मपुराण
The Glory of the Āmalakī and the Tulasī6.105.22-28
4041 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.105.22-28
देवनागरी

देवार्चनं नरः कुर्याद्धात्रीपत्रैः फलैरपि । सुवर्णपुष्पैर्विविधैरर्चनस्याप्नुयात्फलम्
तीर्थानि मुनयो देवा यज्ञाः सर्वेऽपि कार्तिके । नित्यं धात्रीं समाश्रित्य तिष्ठन्त्यर्के तुलाश्रिते
द्वादश्यां तुलसीपत्रं धात्रीपत्रं तु कार्तिके । लुनाति स नरो गच्छेन्निरयानतिगर्हितान्
धात्रीच्छायां समाश्रित्य कार्तिकेऽन्नं भुनक्ति यः । अन्नसंसर्गजं पापमाब्दं तस्य विनश्यति
धात्रीमूले तु यो विष्णुं कार्तिकेऽर्चयते नरः । विष्णुक्षेत्रेषु सर्वेषु पूजितस्तेन सर्वदा
धात्रीतुलस्योर्माहात्म्यमपि देवश्चतुर्मुखः । न समर्थो भवेद्वक्तुं यथा देवस्य शार्ङ्गिणः
धात्रीतुलस्युद्भवकारणं यः शृणोति यः श्रावयते च भक्त्या । विधूतपाप्मा सह पूर्वजैश्च स्वर्गं व्रजत्यग्र्यविमानसंस्थः

लिप्यंतरण (IAST)

devārcanaṃ naraḥ kuryāddhātrīpatraiḥ phalairapi | suvarṇapuṣpairvividhairarcanasyāpnuyātphalam
tīrthāni munayo devā yajñāḥ sarve'pi kārtike | nityaṃ dhātrīṃ samāśritya tiṣṭhantyarke tulāśrite
dvādaśyāṃ tulasīpatraṃ dhātrīpatraṃ tu kārtike | lunāti sa naro gacchennirayānatigarhitān
dhātrīcchāyāṃ samāśritya kārtike'nnaṃ bhunakti yaḥ | annasaṃsargajaṃ pāpamābdaṃ tasya vinaśyati
dhātrīmūle tu yo viṣṇuṃ kārtike'rcayate naraḥ | viṣṇukṣetreṣu sarveṣu pūjitastena sarvadā
dhātrītulasyormāhātmyamapi devaścaturmukhaḥ | na samartho bhavedvaktuṃ yathā devasya śārṅgiṇaḥ
dhātrītulasyudbhavakāraṇaṃ yaḥ śṛṇoti yaḥ śrāvayate ca bhaktyā | vidhūtapāpmā saha pūrvajaiśca svargaṃ vrajatyagryavimānasaṃsthaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धात्रीdhātrīдхатри
फलphalaплодом
विमिश्रैस्vimiśraisсмешанными
तुtuже
तुलसीtulasīтуласи
दलdalaлистом
मिश्रितैःmiśritaiḥсмешанными
जलैःjalaiḥводами
स्नातिsnātiомывается
नरस्narasчеловек
तस्यtasyaу него
गङ्गाgaṅgāв Ганге
स्नानsnānaомовения
फलंphalaṃплод
स्मृतम्smṛtamпризнан
देवार्चनंdevārcanaṃпочитание бога
नरःnaraḥчеловек
कुर्याद्kuryādпусть совершает
धात्रीdhātrīдхатри
पत्रैःpatraiḥлистьями
फलैर्phalairплодами
अपिapiже
सुवर्णsuvarṇaзолотыми
पुष्पैर्puṣpairцветами
विविधैर्vividhairразными
अर्चनस्याप्नुयात्arcanasyāpnuyātпочитания обретёт
फलम्phalamплод
तीर्थानिtīrthāniсвятые места
मुनयोmunayoмудрецы
देवाdevāбоги
यज्ञाःyajñāḥжертвы
सर्वेsarveвсе
ऽपि'piже
कार्तिकेkārtikeв карттику
नित्यंnityaṃвсегда
धात्रींdhātrīṃдхатри
समाश्रित्यsamāśrityaприбегнув
तिष्ठन्त्य्tiṣṭhantyпребывают
अर्केarkeпри солнце
तुलाश्रितेtulāśriteв Весах пребывающем
द्वादश्यांdvādaśyāṃв двадаши
तुलसीtulasīтуласи
पत्रंpatraṃлист
धात्रीdhātrīдхатри
पत्रंpatraṃлист
तुtuже
कार्तिकेkārtikeв карттику
लुनातिlunātiсрывает
saтот
नरोnaroчеловек
गच्छेन्gacchenидёт
निरयान्nirayānв преисподние
अतिगर्हितान्atigarhitānвесьма отвратительные
धात्रीdhātrīдхатри
च्छायांcchāyāṃтени
समाश्रित्यsamāśrityaприбегнув
कार्तिकेkārtikeв карттику
ऽन्नं'nnaṃпищу
भुनक्तिbhunaktiвкушает
यःyaḥкто
अन्नannaс пищею
संसर्गsaṃsargaот соприкосновения
जंjaṃрождённый
पापम्pāpamгрех
आब्दंābdaṃза год
तस्यtasyaего
विनश्यतिvinaśyatiгибнет
धात्रीdhātrīдхатри
मूलेmūleу корня
तुtuже
योyoкто
विष्णुंviṣṇuṃВишну
कार्तिकेkārtikeв карттику
ऽर्चयते'rcayateпочитает
नरःnaraḥчеловек
विष्णुviṣṇuВишну
क्षेत्रेषुkṣetreṣuв полях
सर्वेषुsarveṣuво всех
पूजितस्pūjitasпочтён
तेनtenaим
सर्वदाsarvadāвсегда
धात्रीdhātrīдхатри
तुलस्योर्tulasyorи туласи
माहात्म्यम्māhātmyamвеличие
अपिapiдаже
देवश्devaśбог
चतुर्मुखःcaturmukhaḥчетырёхликий
naне
समर्थोsamarthoспособен
भवेद्bhavedбудет
वक्तुंvaktuṃвысказать
यथाyathāкак
देवस्यdevasyaбога
शार्ङ्गिणःśārṅgiṇaḥДержащего Шарнгу
धात्रीdhātrīдхатри
तुलस्य्tulasyтуласи
उद्भवudbhavaвозникновения
कारणंkāraṇaṃпричину
यःyaḥкто
शृणोतिśṛṇotiслушает
यःyaḥкто
श्रावयतेśrāvayateдаёт услышать
caи
भक्त्याbhaktyāс преданностью
विधूतvidhūtaотряхнувший
पाप्माpāpmāгрех
सहsahaвместе
पूर्वजैश्pūrvajaiśс предками
caи
स्वर्गंsvargaṃна небо
व्रजत्य्vrajatyидёт
अग्र्यagryaна превосходной
विमानvimānaвимане
संस्थःsaṃsthaḥпребывающий
अनुवाद

«Человек, что омывается водою, смешанною с плодом дхатри и листом туласи, — плод его признан плодом омовения в Ганге. Пусть человек совершает почитание бога листьями и плодами дхатри: он обретёт плод почитания разными золотыми цветами. Святые места, мудрецы, боги и все жертвы в карттику, когда солнце в Весах, всегда пребывают, прибегнув к дхатри. А кто в двадаши срывает лист туласи, а в карттику — лист дхатри, тот человек идёт в весьма отвратительные преисподние. Кто в карттику вкушает пищу, прибегнув к тени дхатри, — у того гибнет грех целого года, рождённый от соприкосновения с пищею. А кто в карттику почитает Вишну у корня дхатри, — тем Вишну почтён всегда во всех его полях. И величие дхатри и туласи не способен высказать даже четырёхликий бог, — как и величие бога, Держащего Шарнгу». Кто с преданностью слушает и кто даёт услышать причину возникновения дхатри и туласи, — тот, отряхнув грех, идёт вместе с предками на небо, пребывая на превосходной вимане.

संस्करण

a99b32bdff51 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:58 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से