पद्मपुराण
The Story of Kalahā6.106.1-8
4042 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.106.1-8

नारद उवाच

देवनागरी

सेतिहासमिदं ब्रह्मन्माहात्म्यं कथितं त्वया । अत्याश्चर्यकरं सम्यक्तुलस्यास्तु श्रुतं महत्
यदूर्जव्रतिनः पुंसः फलं महदुदाहृतम् । तत्पुनर्ब्रूहि माहात्म्यं केन चीर्णमिदं कथम्
आसीत्सह्याद्रिविषये करवीरपुरे पुरा । ब्राह्मणो धर्मवित्कश्चिद्धर्मदत्तेति विश्रुतः
विष्णुव्रतकरः शश्वद्विष्णुपूजारतः सदा । द्वादशाक्षरविद्यायां जपनिष्ठोऽतिथिप्रियः
कदाचित्कार्तिके मासि हरिजागरणाय सः । रात्र्यां तुर्यांशशेषायां जगाम हरिमन्दिरम्
हरिपूजोपकरणान्प्रगृह्य व्रजता तदा । तेन दृष्टा समायाता राक्षसी भीमनिःस्वना
वक्रदंष्ट्रा लोलजिह्वा निमग्ना रक्तलोचना । दिगम्बरा शुष्कमांसा लम्बोष्ठी घर्घरस्वना
तां दृष्ट्वा भयवित्रस्तः कम्पितावयवस्तदा । पूजोपकरणैर्वेगात्पयोभिश्चाहनद्भयात्

लिप्यंतरण (IAST)

setihāsamidaṃ brahmanmāhātmyaṃ kathitaṃ tvayā | atyāścaryakaraṃ samyaktulasyāstu śrutaṃ mahat
yadūrjavratinaḥ puṃsaḥ phalaṃ mahadudāhṛtam | tatpunarbrūhi māhātmyaṃ kena cīrṇamidaṃ katham
āsītsahyādriviṣaye karavīrapure purā | brāhmaṇo dharmavitkaściddharmadatteti viśrutaḥ
viṣṇuvratakaraḥ śaśvadviṣṇupūjārataḥ sadā | dvādaśākṣaravidyāyāṃ japaniṣṭho'tithipriyaḥ
kadācitkārtike māsi harijāgaraṇāya saḥ | rātryāṃ turyāṃśaśeṣāyāṃ jagāma harimandiram
haripūjopakaraṇānpragṛhya vrajatā tadā | tena dṛṣṭā samāyātā rākṣasī bhīmaniḥsvanā
vakradaṃṣṭrā lolajihvā nimagnā raktalocanā | digambarā śuṣkamāṃsā lamboṣṭhī ghargharasvanā
tāṃ dṛṣṭvā bhayavitrastaḥ kampitāvayavastadā | pūjopakaraṇairvegātpayobhiścāhanadbhayāt

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सेतिहासम्setihāsamсо сказанием
इदंidaṃэто
ब्रह्मन्brahmanо брахман
माहात्म्यंmāhātmyaṃвеличие
कथितंkathitaṃповедано
त्वयाtvayāтобою
अत्याश्चर्यकरंatyāścaryakaraṃвесьма изумительное
सम्यक्samyakкак должно
तुलस्यास्tulasyāsтуласи
तुtuже
श्रुतंśrutaṃуслышано
महत्mahatвеликое
यद्yadкоторый
ऊर्जūrjaурджи
व्रतिनःvratinaḥдавшего обет
पुंसःpuṃsaḥмужа
फलंphalaṃплод
महद्mahadвеликий
उदाहृतम्udāhṛtamвозглашён
तत्tatто
पुनर्punarвновь
ब्रूहिbrūhiскажи
माहात्म्यंmāhātmyaṃвеличие
केनkenaкем
चीर्णम्cīrṇamсовершён
इदंidaṃэтот
कथम्kathamкак
आसीत्āsītбыл
सह्याद्रिsahyādriСахьядри
विषयेviṣayeв краю
करवीरkaravīraКаравира
पुरेpureв городе
पुराpurāнекогда
ब्राह्मणोbrāhmaṇoбрахман
धर्मवित्dharmavitзнаток дхармы
कश्चिद्kaścidнекий
धर्मदत्तेतिdharmadattetiДхармадаттою
विश्रुतःviśrutaḥизвестный
विष्णुviṣṇuВишну
व्रतvrataобет
करःkaraḥсовершающий
शश्वद्śaśvadпостоянно
विष्णुviṣṇuВишну
पूजाpūjāпочитанию
रतःrataḥпреданный
सदाsadāвсегда
द्वादशाक्षरdvādaśākṣaraдвенадцатисложной
विद्यायांvidyāyāṃв науке
जपjapaповторению
निष्ठोniṣṭhoпреданный
ऽतिथिप्रियः'tithipriyaḥлюбящий гостя
कदाचित्kadācitоднажды
कार्तिकेkārtikeв карттику
मासिmāsiмесяц
हरिhariХари
जागरणायjāgaraṇāyaдля бдения
सःsaḥон
रात्र्यांrātryāṃночью
तुर्यांशturyāṃśaчетверти
शेषायांśeṣāyāṃпри оставшейся
जगामjagāmaпошёл
हरिhariХари
मन्दिरम्mandiramв храм
हरिhariХари
पूजाpūjāпочитания
उपकरणान्upakaraṇānпринадлежности
प्रगृह्यpragṛhyaвзяв
व्रजताvrajatāидущим
तदाtadāтогда
तेनtenaим
दृष्टाdṛṣṭāувидена
समायाताsamāyātāподошедшая
राक्षसीrākṣasīракшаси
भीमbhīmaстрашным
निःस्वनाniḥsvanāс голосом
वक्रvakraкривыми
दंष्ट्राdaṃṣṭrāс клыками
लोलlolaс мотающимся
जिह्वाjihvāязыком
निमग्नाnimagnāс ввалившимися
रक्तraktaкрасными
लोचनाlocanāглазами
दिगम्बराdigambarāнагая
शुष्कśuṣkaс иссохшею
मांसाmāṃsāплотью
लम्बोष्ठीlamboṣṭhīс отвислой губой
घर्घरस्वनाghargharasvanāс хрипящим голосом
तांtāṃеё
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
भयbhayaстрахом
वित्रस्तःvitrastaḥустрашённый
कम्पितkampitaдрожащими
अवयवस्avayavasс членами
तदाtadāтогда
पूजाpūjāпочитания
उपकरणैर्upakaraṇairпринадлежностями
वेगात्vegātстремительно
पयोभिश्payobhiśводою
चाहनद्cāhanadи ударил
भयात्bhayātот страха
अनुवाद

«Со сказанием поведано тобою это величие, о брахман; и великое, весьма изумительное величие туласи услышано как должно. Тот великий плод мужа, давшего обет урджи, что был возглашён, — скажи о том величии вновь: кем и как совершён был этот обет?» — «Некогда в краю Сахьядри, в городе Каравира, был некий брахман, знаток дхармы, известный как Дхармадатта: постоянно совершавший обет Вишну, всегда преданный почитанию Вишну, преданный повторению двенадцатисложной науки, любящий гостя. Однажды в месяце карттика, для бдения при Хари, когда осталась четверть ночи, пошёл он в храм Хари. И идущим, взяв принадлежности почитания Хари, увидена была им подошедшая ракшаси со страшным голосом: с кривыми клыками, с мотающимся языком, с ввалившимися красными глазами, нагая, с иссохшею плотью, с отвислой губой, с хрипящим голосом. Увидев её, устрашённый страхом, с дрожащими членами, он стремительно от страха ударил её принадлежностями почитания и водою».

संस्करण

fb7eb23b96ed · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:58 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से