पद्मपुराण
The Glory of the Gītā: Chapter Five6.180.9-13
4627 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.180.9-13
देवनागरी

वियोजितस्ततः प्राणैरुपेत्य यमसादनम् । दुर्जयान्नरकान्भुक्त्वा गृध्रोऽभूद्विजने वने ॥
भगन्दरेण रोगेण सापि हित्वा वरां तनुम् । उपेत्य नरकान्घोराञ्जज्ञे तत्र वने शुकी ॥
कणानादातुकामां तां सञ्चरन्तीमितस्ततः । विददार नखैस्तीक्ष्णैर्गृध्रो वैरमनुस्मरन् ॥
नृकपाले पयःपूर्णे निपतन्तीं ततः शुकीम् । अभिदुद्राव गृध्रोऽपि निजघ्ने स च जालिकैः ॥
पत्नी वियोजिता प्राणैर्नृकपालं जले ततः । तत्रैव निममज्जासावेत्य क्रूरतरः खगः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

viyojitastataḥ prāṇairupetya yamasādanam | durjayānnarakānbhuktvā gṛdhro'bhūdvijane vane ||
bhagandareṇa rogeṇa sāpi hitvā varāṃ tanum | upetya narakānghorāñjajñe tatra vane śukī ||
kaṇānādātukāmāṃ tāṃ sañcarantīmitastataḥ | vidadāra nakhaistīkṣṇairgṛdhro vairamanusmaran ||
nṛkapāle payaḥpūrṇe nipatantīṃ tataḥ śukīm | abhidudrāva gṛdhro'pi nijaghne sa ca jālikaiḥ ||
patnī viyojitā prāṇairnṛkapālaṃ jale tataḥ | tatraiva nimamajjāsāvetya krūrataraḥ khagaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वियोजितःviyojitaḥразлучённый
ततः प्राणैःtataḥ prāṇaiḥзатем с жизнью
उपेत्यupetyaпридя
यम-सादनम्yama-sādanamв обитель Ямы
दुर्जयान् नरकान्durjayān narakānнеодолимые ады
भुक्त्वाbhuktvāпретерпев
गृध्रः अभूत्gṛdhraḥ abhūtстал коршуном
विजने वनेvijane vaneв безлюдном лесу
भगन्दरेण रोगेणbhagandareṇa rogeṇaот недуга бхагандары
सा अपिsā apiи она
हित्वाhitvāпокинув
वराम् तनुम्varām tanumпрекрасное тело
उपेत्यupetyaпройдя
नरकान् घोरान्narakān ghorānстрашные ады
जज्ञेjajñeродилась
तत्र वनेtatra vaneв том лесу
शुकीśukīпопугаихой
कणान्kaṇānзёрна
आदातु-कामाम्ādātu-kāmāmжелавшую подобрать
ताम्tāmеё
सञ्चरन्तीम्sañcarantīmсновавшую
इतः ततःitaḥ tataḥтуда-сюда
विददारvidadāraрастерзал
नखैः तीक्ष्णैःnakhaiḥ tīkṣṇaiḥострыми когтями
गृध्रःgṛdhraḥкоршун
वैरम् अनुस्मरन्vairam anusmaranпомня вражду
नृ-कपालेnṛ-kapāleв человеческом черепе
पयः-पूर्णेpayaḥ-pūrṇeполном воды
निपतन्तीम्nipatantīmпадающую
ततः शुकीम्tataḥ śukīmзатем попугаиху
अभिदुद्रावabhidudrāvaнастиг
गृध्रः अपिgṛdhraḥ apiи коршун
निजघ्नेnijaghneбыл убит
सः च जालिकैःsaḥ ca jālikaiḥон же птицеловами
पत्नीpatnīжена
वियोजिता प्राणैःviyojitā prāṇaiḥрасставшаяся с жизнью
नृ-कपालम्nṛ-kapālamв человеческий череп
जलेjaleв воду
ततःtataḥзатем
तत्र एवtatra evaтам же
निममज्जnimamajjaпогрузилась
असौasauона
एत्यetyaнастигнув
क्रूरतरः खगःkrūrataraḥ khagaḥвесьма свирепая птица
अनुवाद

Разлучённый с жизнью, он пришёл в обитель Ямы и, претерпев неодолимые ады, стал коршуном в безлюдном лесу. И она, покинув от недуга своё прекрасное тело и пройдя страшные ады, родилась в том же лесу попугаихой. Когда она сновала туда-сюда, желая подобрать зёрна, коршун, помня вражду, растерзал её острыми когтями. Она упала в человеческий череп, полный воды; коршун настиг её там — и сам был убит птицеловами. Так расставшаяся с жизнью жена погрузилась в воду в человеческом черепе, и туда же, настигнув её, пала весьма свирепая птица.

संस्करण

d62358758ce2 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:03 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से