पद्मपुराण
The Glory of the Gītā: Chapter Fourteen6.189.35-40
4738 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.189.35-40

शिष्य उवाच

देवनागरी

राजापि पर्यपृच्छत्तं विस्मयस्मेरलोचनः । प्रणम्य परया भक्त्या विनयैकपयोनिधिः ॥
कथां कथय मे विप्र हीनयोनिनिषेवितौ । अज्ञौ यौ जग्मतुः स्वर्गे शुनीशशकशावकौ ॥
वत्सनामादिजन्मास्ते वनेऽमुष्मिञ्जितेन्द्रियः । चतुर्दशं तु ह्यध्यायं गीतानां सर्वदा जपन् ॥
शिष्योऽहं तस्य भूपाल ब्रह्मविद्याविशारदः । गीताचतुर्दशाध्यायं जपामि प्रत्यहं नृप ॥
मदीयचरणाम्भोजप्रक्षालनजले लुठन् । शशस्त्रिदिवमापन्नः शुनक्या सह भूपते ॥
हेतुना केन कथय हसितं च द्विजोत्तम । अतः किमपि साकूतं मन्यमानेन सादरम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

rājāpi paryapṛcchattaṃ vismayasmeralocanaḥ | praṇamya parayā bhaktyā vinayaikapayonidhiḥ ||
kathāṃ kathaya me vipra hīnayoniniṣevitau | ajñau yau jagmatuḥ svarge śunīśaśakaśāvakau ||
vatsanāmādijanmāste vane'muṣmiñjitendriyaḥ | caturdaśaṃ tu hyadhyāyaṃ gītānāṃ sarvadā japan ||
śiṣyo'haṃ tasya bhūpāla brahmavidyāviśāradaḥ | gītācaturdaśādhyāyaṃ japāmi pratyahaṃ nṛpa ||
madīyacaraṇāmbhojaprakṣālanajale luṭhan | śaśastridivamāpannaḥ śunakyā saha bhūpate ||
hetunā kena kathaya hasitaṃ ca dvijottama | ataḥ kimapi sākūtaṃ manyamānena sādaram ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
राजा अपिrājā apiи царь
पर्यपृच्छत्paryapṛcchatспросил
तम्tamего
विस्मय-स्मेर-लोचनःvismaya-smera-locanaḥс изумлённо-улыбчивыми очами
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
परया भक्त्याparayā bhaktyāс высшей преданностью
विनय-एक-पयोनिधिःvinaya-eka-payonidhiḥокеан смирения
कथाम्kathāmсказание
कथयkathayaповедай
मेmeмне
विप्रvipraо брахман
हीन-योनि-निषेवितौhīna-yoni-niṣevitauпребывавшие в низком лоне
अज्ञौajñauнеразумные
यौyauкоторые
जग्मतुःjagmatuḥушли
स्वर्गेsvargeна небо
शुनी-शशक-शावकौśunī-śaśaka-śāvakauсука и зайчонок
वत्स-नामाvatsa-nāmāпо имени Ватса
आदि-जन्माādi-janmāбрахман
आस्तेāsteпребывает
वने अमुष्मिन्vane amuṣminв этом лесу
जित-इन्द्रियःjita-indriyaḥобуздавший чувства
चतुर्दशम् तुcaturdaśam tuчетырнадцатую
हि अध्यायम्hi adhyāyamглаву
गीतानाम्gītānāmГиты
सर्वदाsarvadāвсегда
जपन्japanчитая
शिष्यः अहम्śiṣyaḥ ahamя ученик
तस्यtasyaего
भूपालbhūpālaо царь
ब्रह्म-विद्या-विशारदःbrahma-vidyā-viśāradaḥискушённый в знании Брахмана
गीता-चतुर्दश-अध्यायम्gītā-caturdaśa-adhyāyamчетырнадцатую главу Гиты
जपामिjapāmiчитаю
प्रत्यहम्pratyahamежедневно
नृपnṛpaо царь
मदीय-चरण-अम्भोज-प्रक्षालन-जलेmadīya-caraṇa-ambhoja-prakṣālana-jaleв воде от омовения моих лотосных стоп
लुठन्luṭhanвывалявшись
शशःśaśaḥзаяц
त्रिदिवम् आपन्नःtridivam āpannaḥдостиг неба
शुनक्या सहśunakyā sahaвместе с сукой
भूपतेbhūpateо владыка земли
हेतुना केनhetunā kenaпо какой причине
कथयkathayaскажи
हसितम्hasitamсмех
च द्विज-उत्तमca dvija-uttamaо лучший из брахманов
अतःataḥибо
किम् अपिkim apiнечто
स-आकूतम्sa-ākūtamсо значением
मन्यमानेनmanyamānenaполагающим
सादरम्sādaramпочтительно
अनुवाद

И царь, океан смирения, с изумлённо-улыбчивыми очами поклонился ему с высшей преданностью и спросил: «Поведай мне сказание, о брахман: как эти неразумные, что пребывали в низком лоне, — сука и зайчонок — ушли на небо?» — «В этом лесу пребывает брахман по имени Ватса, обуздавший чувства, что всегда читает четырнадцатую главу Гиты. Я ученик его, о царь, искушённый в знании Брахмана, и ежедневно читаю четырнадцатую главу Гиты. Вывалявшись в воде от омовения моих лотосных стоп, заяц достиг неба вместе с сукой, о владыка земли». — «Скажи ещё, о лучший из брахманов, по какой причине ты рассмеялся?» — так почтительно спросил тот, полагая, что в смехе было нечто со значением.

संस्करण

d5e6f099eac2 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:03 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से