पद्मपुराण
The Glory of the Bhagavatam: the rule of the seven days6.199.52-61
4826 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.199.52-61

सूत उवाच

देवनागरी

इति ते कथितं सर्वं कृतं चापि तवेप्सितम् । ज्ञानवैराग्यभक्तीनां तारुण्यं लोकमोक्षदम् । इत्युक्त्वा ते कुमारास्तु कृष्णाङ्घ्रिसुधयाप्लुताः । विरेमुर्भगवद्भक्ता दीनोद्धरणतत्पराः
तद्वाक्यं तु समाकर्ण्य नारदो भगवत्प्रियः । प्रेमगद्गदया वाचा तानुवाच कृताञ्जलिः
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि भवद्भिः करुणापरैः । यद्भागवतसप्ताहान्निकटे दर्शितो हरिः
श्रवणं सर्वधर्मेभ्यो वरं मन्ये तपोधनाः । वैकुण्ठस्थो यतः कृष्णः श्रवणादस्य लभ्यते
एवं ब्रुवति वै तस्मिन्नारदे वैष्णवोत्तमे । पर्यटंस्तं समायातस्तत्र योगेश्वरः शुकः
द्विषट्कवर्षाकृतिरम्बुजाक्षो व्यासात्मजो ज्ञानपयोधिचन्द्रः । कथावसाने निजलाभतुष्टो हृदानिशं भागवतं पठंश्च
दृष्ट्वा सदस्यास्तमथोरुतेजसं सद्यः समुत्थाय वरासनं ददुः । स चोपविष्टः सुखमासने यदा तदाविरासीद्धरिरब्जलोचनः
भवो भवान्या कमलासनः सुतैस्तत्रागतः कीर्तनदर्शनाय च । सुरेशमुख्यास्त्रिदशा विमानकैः समागतास्तैरभवद्वृतं नभः
प्रह्लादस्तालधारी तरलगतितया ह्युद्धवः कांस्यधारी वीणाधारी सुरर्षिः स्वरकुशलतया रागकर्तार्जुनोऽभूत् । इन्द्रो मार्दङ्गिकोऽभूज्जयजयसुवचः प्रावदंस्ते कुमाराः सद्भावस्य प्रवक्ता निरतिशयगुणो व्यासपुत्रो बभूव
ननर्त मध्ये त्रिकमेव तत्र ज्ञानादिकानां नवरूपयुक्तम् । अलौकिकं कीर्तनकं समीक्ष्य प्रसन्नचेता हरिरित्युवाच

लिप्यंतरण (IAST)

iti te kathitaṃ sarvaṃ kṛtaṃ cāpi tavepsitam | jñānavairāgyabhaktīnāṃ tāruṇyaṃ lokamokṣadam | ityuktvā te kumārāstu kṛṣṇāṅghrisudhayāplutāḥ | viremurbhagavadbhaktā dīnoddharaṇatatparāḥ
tadvākyaṃ tu samākarṇya nārado bhagavatpriyaḥ | premagadgadayā vācā tānuvāca kṛtāñjaliḥ
dhanyo'smyanugṛhīto'smi bhavadbhiḥ karuṇāparaiḥ | yadbhāgavatasaptāhānnikaṭe darśito hariḥ
śravaṇaṃ sarvadharmebhyo varaṃ manye tapodhanāḥ | vaikuṇṭhastho yataḥ kṛṣṇaḥ śravaṇādasya labhyate
evaṃ bruvati vai tasminnārade vaiṣṇavottame | paryaṭaṃstaṃ samāyātastatra yogeśvaraḥ śukaḥ
dviṣaṭkavarṣākṛtirambujākṣo vyāsātmajo jñānapayodhicandraḥ | kathāvasāne nijalābhatuṣṭo hṛdāniśaṃ bhāgavataṃ paṭhaṃśca
dṛṣṭvā sadasyāstamathorutejasaṃ sadyaḥ samutthāya varāsanaṃ daduḥ | sa copaviṣṭaḥ sukhamāsane yadā tadāvirāsīddharirabjalocanaḥ
bhavo bhavānyā kamalāsanaḥ sutaistatrāgataḥ kīrtanadarśanāya ca | sureśamukhyāstridaśā vimānakaiḥ samāgatāstairabhavadvṛtaṃ nabhaḥ
prahlādastāladhārī taralagatitayā hyuddhavaḥ kāṃsyadhārī vīṇādhārī surarṣiḥ svarakuśalatayā rāgakartārjuno'bhūt | indro mārdaṅgiko'bhūjjayajayasuvacaḥ prāvadaṃste kumārāḥ sadbhāvasya pravaktā niratiśayaguṇo vyāsaputro babhūva
nanarta madhye trikameva tatra jñānādikānāṃ navarūpayuktam | alaukikaṃ kīrtanakaṃ samīkṣya prasannacetā harirityuvāca

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इतिitiтак
तेteтебе
कथितंkathitaṃповедано
सर्वंsarvaṃвсё
कृतंkṛtaṃисполнено
चापिcāpiи также
तवेप्सितम्tavepsitamжелаемое тобою
ज्ञानवैराग्यभक्तीनांjñānavairāgyabhaktīnāṃЗнания, Отрешённости и Преданности
तारुण्यंtāruṇyaṃюность
लोकमोक्षदम्lokamokṣadamдарующая миру освобождение
इत्युक्त्वाityuktvāсказав так
कुमारास्kumārāsКумары
तुtuже
कृष्णाङ्घ्रिसुधयाप्लुताःkṛṣṇāṅghrisudhayāplutāḥзалитые нектаром стоп Кришны
विरेमुर्viremurумолкли
भगवद्भक्ताbhagavadbhaktāпреданные Господу
दीनोद्धरणतत्पराःdīnoddharaṇatatparāḥустремлённые к спасению несчастных
तद्वाक्यंtadvākyaṃто слово
समाकर्ण्यsamākarṇyaуслышав
नारदोnāradoНарада
भगवत्प्रियःbhagavatpriyaḥдорогой Господу
प्रेमगद्गदयाpremagadgadayāпрерывающимся от любви
वाचाvācāголосом
तान्tānим
उवाचuvācaсказал
कृताञ्जलिःkṛtāñjaliḥсо сложенными ладонями
धन्योऽस्म्य्dhanyo'smyблагословен я
अनुगृहीतोऽस्मिanugṛhīto'smiосыпан милостью
भवद्भिःbhavadbhiḥвами
करुणापरैःkaruṇāparaiḥпреисполненными сострадания
यद्yadибо
भागवतसप्ताहान्bhāgavatasaptāhānот семидневия Бхагаватам
निकटेnikaṭeвблизи
दर्शितोdarśitoявлен
हरिःhariḥХари
श्रवणंśravaṇaṃслушание
सर्वधर्मेभ्योsarvadharmebhyoвыше всех дхарм
वरंvaraṃлучшим
मन्येmanyeсчитаю
तपोधनाःtapodhanāḥо богатые подвижничеством
वैकुण्ठस्थोvaikuṇṭhasthoпребывающий на Вайкунтхе
यतःyataḥибо
कृष्णःkṛṣṇaḥКришна
श्रवणाद्śravaṇādслушанием
अस्यasyaего
लभ्यतेlabhyateобретается
एवंevaṃтак
ब्रुवतिbruvatiкогда говорил
वैvaiведь
तस्मिन्tasminон
नारदेnāradeНарада
वैष्णवोत्तमेvaiṣṇavottameлучший из вайшнавов
पर्यटंस्paryaṭaṃsстранствуя
तंtaṃтуда
समायातस्samāyātasпришёл
तत्रtatraтам
योगेश्वरःyogeśvaraḥвладыка йоги
शुकःśukaḥШука
द्विषट्कवर्षाकृतिर्dviṣaṭkavarṣākṛtirобликом двенадцатилетний
अम्बुजाक्षोambujākṣoлотосоокий
व्यासात्मजोvyāsātmajoсын Вьясы
ज्ञानपयोधिचन्द्रःjñānapayodhicandraḥлуна над океаном знания
कथावसानेkathāvasāneпо окончании сказания
निजलाभतुष्टोnijalābhatuṣṭoдовольный своим обретением
हृदानिशंhṛdāniśaṃв сердце непрестанно
भागवतंbhāgavataṃБхагаватам
पठंश्paṭhaṃśчитающий
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
सदस्यास्sadasyāsсобравшиеся
तम्tamего
अथोरुतेजसंathorutejasaṃвеликого сиянием
सद्यःsadyaḥтотчас
समुत्थायsamutthāyaподнявшись
वरासनंvarāsanaṃлучшее сиденье
ददुःdaduḥдали
चोपविष्टःcopaviṣṭaḥи севший
सुखम्sukhamудобно
आसनेāsaneна сиденье
यदाyadāкогда
तदाविरासीद्tadāvirāsīdтогда явился
धरिर्dharirХари
अब्जलोचनःabjalocanaḥлотосоокий
भवोbhavoБхава
भवान्याbhavānyāс Бхавани
कमलासनःkamalāsanaḥЛотосорождённый
सुतैस्sutaisс сыновьями
तत्रागतःtatrāgataḥпришёл туда
कीर्तनदर्शनायkīrtanadarśanāyaради воспевания и лицезрения
सुरेशमुख्यास्sureśamukhyāsвладыка богов и прочие
त्रिदशाtridaśāнебожители
विमानकैःvimānakaiḥна колесницах
समागतास्samāgatāsприбыли
तैर्tairими
अभवद्abhavadстало
वृतंvṛtaṃпокрыто
नभःnabhaḥнебо
प्रह्लादस्prahlādasПрахлада
तालधारीtāladhārīиграющий на тарелках
तरलगतितयाtaralagatitayāбыстроногий
ह्युद्धवःhyuddhavaḥУддхава
कांस्यधारीkāṃsyadhārīна кимвалах
वीणाधारीvīṇādhārīна вине
सुरर्षिःsurarṣiḥбожественный риши
स्वरकुशलतयाsvarakuśalatayāискусный в звуке
रागकर्तार्जुनोrāgakartārjunoАрджуна, ведущий рагу
अभूत्abhūtстал
इन्द्रोindroИндра
मार्दङ्गिकोmārdaṅgikoбарабанщиком
अभूज्abhūjстал
जयजयसुवचःjayajayasuvacaḥвозглас «победа, победа»
प्रावदंस्prāvadaṃsвозглашали
कुमाराःkumārāḥКумары
सद्भावस्यsadbhāvasyaсути
प्रवक्ताpravaktāпровозвестником
निरतिशयगुणोniratiśayaguṇoчьи достоинства непревзойдённы
व्यासपुत्रोvyāsaputroсын Вьясы
बभूवbabhūvaстал
ननर्तnanartaплясала
मध्येmadhyeпосреди
त्रिकम्trikamтроица
एवevaсама
ज्ञानादिकानांjñānādikānāṃЗнания и прочих
नवरूपयुक्तम्navarūpayuktamоблечённая в юный облик
अलौकिकंalaukikaṃнеземное
कीर्तनकंkīrtanakaṃвоспевание
समीक्ष्यsamīkṣyaувидев
प्रसन्नचेताprasannacetāдовольный сердцем
हरिर्harirХари
इत्युवाचityuvācaтак сказал
अनुवाद

«Так всё тебе поведано и исполнено желаемое тобою — юность Знания, Отрешённости и Преданности, дарующая миру освобождение». Сказав так, те Кумары, залитые нектаром стоп Кришны, преданные Господу, устремлённые к спасению несчастных, умолкли. Услышав это слово, Нарада, дорогой Господу, голосом, прерывающимся от любви, со сложенными ладонями сказал им: «Благословен я и осыпан милостью вами, преисполненными сострадания, ибо от семидневия Бхагаватам вблизи явлен Хари. Слушание я считаю выше всех дхарм, о богатые подвижничеством, ибо пребывающий на Вайкунтхе Кришна обретается его слушанием». Пока так говорил Нарада, лучший из вайшнавов, туда, странствуя, пришёл владыка йоги Шука — обликом двенадцатилетний, лотосоокий, сын Вьясы, луна над океаном знания, довольный своим обретением по окончании сказания и непрестанно читающий Бхагаватам в сердце. Увидев его, великого сиянием, собравшиеся тотчас поднялись и дали ему лучшее сиденье; и когда он удобно сел, явился лотосоокий Хари. Пришли туда Бхава с Бхавани и Лотосорождённый с сыновьями — ради воспевания и лицезрения; и владыка богов с прочими небожителями прибыли на колесницах, и ими покрылось небо. Прахлада стал играть на тарелках, быстроногий Уддхава — на кимвалах, божественный риши — на вине, Арджуна, искусный в звуке, повёл рагу, Индра стал барабанщиком, а Кумары возглашали «победа, победа»; провозвестником же сути стал сын Вьясы, чьи достоинства непревзойдённы. И посреди плясала сама троица — Знание и прочие, — облечённая в юный облик. Увидев это неземное воспевание, довольный сердцем Хари сказал:

संस्करण

ce53928dc400 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:04 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से