नारद उवाच
हाहा देहि प्रतिवचः पतामि तव पादयोः । नो चेदहं विमोक्ष्यामि प्राणांस्तव समीपतः
इत्युक्त्वा मूर्च्छिता तस्य मुकुन्दस्य प्रसूस्तदा । भार्या तस्य शिरः स्वाङ्के विधाय व्यलपच्च सा
नाथ भो गुणपाथोधे मदीयं वचनं शृणु । रुष्टोऽसि चेत्समं मात्रा कुतो वद ममाग्रतः
न कदाचित्त्वया साधो मौनमीदृक्कृतं पुरा । केनापि लघुना भ्रात्रा ह्यपमानः कृतस्तव
शुकोऽयं पञ्जरस्थस्ते नान्नमत्ति त्वया विना । भोजयैनं सुसिद्धान्नं कलवाचं च सारिकाम्
राम राम हरे कृष्ण विष्णो नामावलीमिति । पाठयोत्तिष्ठ निपुणौ द्वावेतौ सारिकाशुकौ
अपराद्धं मया किं ते यत्त्वं मां नाभिभाषसे । यत्त्वया मे धनं दत्तं तन्मया साधु रक्षितम्
अर्पितं यत्त्वया नाथ निजतेजो ममोदरे । सूतिकालमहं तस्य नापेक्षे त्वामनुव्रजे
एवं विलप्य सा तस्य मुकुन्दस्य प्रिया तदा । न रुरोद स्वभर्तारमनुगन्तुमनाः सती
अथ तस्य मुकुन्दस्य गुरुर्वेदायनाभिधः । संन्यासी पर्यटन्पृथ्वीं तस्य वेश्म ययौ नृप
hāhā dehi prativacaḥ patāmi tava pādayoḥ | no cedahaṃ vimokṣyāmi prāṇāṃstava samīpataḥ
ityuktvā mūrcchitā tasya mukundasya prasūstadā | bhāryā tasya śiraḥ svāṅke vidhāya vyalapacca sā
nātha bho guṇapāthodhe madīyaṃ vacanaṃ śṛṇu | ruṣṭo'si cetsamaṃ mātrā kuto vada mamāgrataḥ
na kadācittvayā sādho maunamīdṛkkṛtaṃ purā | kenāpi laghunā bhrātrā hyapamānaḥ kṛtastava
śuko'yaṃ pañjarasthaste nānnamatti tvayā vinā | bhojayainaṃ susiddhānnaṃ kalavācaṃ ca sārikām
rāma rāma hare kṛṣṇa viṣṇo nāmāvalīmiti | pāṭhayottiṣṭha nipuṇau dvāvetau sārikāśukau
aparāddhaṃ mayā kiṃ te yattvaṃ māṃ nābhibhāṣase | yattvayā me dhanaṃ dattaṃ tanmayā sādhu rakṣitam
arpitaṃ yattvayā nātha nijatejo mamodare | sūtikālamahaṃ tasya nāpekṣe tvāmanuvraje
evaṃ vilapya sā tasya mukundasya priyā tadā | na ruroda svabhartāramanugantumanāḥ satī
atha tasya mukundasya gururvedāyanābhidhaḥ | saṃnyāsī paryaṭanpṛthvīṃ tasya veśma yayau nṛpa
«Глаза твои, что прежде побеждали красу лотоса, ныне будто покрыты тьмою. Встань, встань, дитя, обучай своих учеников; по окончании вайшвадевы почти, как должно, пришедшего гостя. У дверей стоят твои товарищи и зовут тебя — иди к ним; что дать — дай им, что взять — возьми. Увы, увы! Ответь мне, я падаю к твоим стопам; а не то оставлю жизнь возле тебя». Сказав так, мать Мукунды лишилась чувств; а жена его, положив себе на колени его голову, зарыдала: «О владыка, о океан достоинств, услышь моё слово. Если ты разгневан вместе с матерью — скажи предо мною, отчего? Никогда прежде, о добрый, не хранил ты такого молчания. Не нанёс ли тебе обиды кто-нибудь из младших братьев? Этот попугай в клетке не ест без тебя; накорми его хорошо сваренной пищей и сладкоголосую скворчиху. Встань, научи повторять вереницу имён: «Рама, Рама, Харе Кришна, Вишну» — этих двоих, искусных, скворчиху и попугая. Какая на мне перед тобою провинность, что ты со мною не говоришь? Богатство, что ты мне дал, мною хорошо сохранено».
05102f4ca72a · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:05 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Мать и жена не оплакивают мёртвого, а разговаривают с живым: одна зовёт к ученикам и гостю, другая — покормить попугая. И самое домашнее в этом плаче — просьба научить птиц именам: то, что делали вместе каждый день.