पद्मपुराण
The Glory of Ayodhyā: Mukunda's ascent to heaven6.212.31-40
4921 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.212.31-40

यम उवाच

देवनागरी

भोः सभ्या मामकीं वाचं शृण्वन्तु सुसमाहिताः । यदाहं ब्रह्मणा ह्यस्मिन्नधिकारे निवेशितः । तदा मामित्युवाचासौ ब्रह्मा लोकपितामहः
अधर्मिणां नराणां त्वं शास्ता संयमनीपतिः । यथापराधमाधत्स्व दण्डं चण्डकरात्मज
पित्रोरपोषको यस्तु समर्थो गुरुध्रुक्तु यः । एतौ महापातकिनौ निपात्यौ निरयेषु ते
सर्वेषु यावद्वर्षाणां प्रत्येकमयुतं भवेत् । एतयोर्न त्वया कार्या दया जातु ककुप्पते
इत्यहं ब्रह्मणो वाक्यात्स्वगुरुद्रुहि मानवे । न करोमि दयां सभ्यास्तथा पित्रोरपोषके
ब्राह्मणोऽयं गुरुद्रोही तद्द्रोहादपमृत्युताम् । प्राप्तो मच्छासनाद्भृत्यैरानीतो दर्शनाक्षमः
भो भृत्याः प्रथमं घोरे रौरवे वत्सरायुते । पात्यतां च पुनस्तस्मान्निःसार्यान्यत्र पात्यताम्
तावन्तमेव कालं वै पापोऽयं गुरुलोपकः । नरकेष्विति सर्वेषु यथाकालं स्थितं द्रुतम्
वेदायन गुरो स्वामिन्भृत्यास्ते यमशासनात् । नीत्वा मां रौरवे घोरे पाशैर्बद्ध्वान्यपातयन्
तत्राहं तां व्यथां गुर्वीं लब्धवानतिदारुणाम् । यथैकोऽपि क्षणस्तात नीतो मे युगवत्तदा

लिप्यंतरण (IAST)

bhoḥ sabhyā māmakīṃ vācaṃ śṛṇvantu susamāhitāḥ | yadāhaṃ brahmaṇā hyasminnadhikāre niveśitaḥ | tadā māmityuvācāsau brahmā lokapitāmahaḥ
adharmiṇāṃ narāṇāṃ tvaṃ śāstā saṃyamanīpatiḥ | yathāparādhamādhatsva daṇḍaṃ caṇḍakarātmaja
pitrorapoṣako yastu samartho gurudhruktu yaḥ | etau mahāpātakinau nipātyau nirayeṣu te
sarveṣu yāvadvarṣāṇāṃ pratyekamayutaṃ bhavet | etayorna tvayā kāryā dayā jātu kakuppate
ityahaṃ brahmaṇo vākyātsvagurudruhi mānave | na karomi dayāṃ sabhyāstathā pitrorapoṣake
brāhmaṇo'yaṃ gurudrohī taddrohādapamṛtyutām | prāpto macchāsanādbhṛtyairānīto darśanākṣamaḥ
bho bhṛtyāḥ prathamaṃ ghore raurave vatsarāyute | pātyatāṃ ca punastasmānniḥsāryānyatra pātyatām
tāvantameva kālaṃ vai pāpo'yaṃ gurulopakaḥ | narakeṣviti sarveṣu yathākālaṃ sthitaṃ drutam
vedāyana guro svāminbhṛtyāste yamaśāsanāt | nītvā māṃ raurave ghore pāśairbaddhvānyapātayan
tatrāhaṃ tāṃ vyathāṃ gurvīṃ labdhavānatidāruṇām | yathaiko'pi kṣaṇastāta nīto me yugavattadā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
मांmāṃменя
धर्मराजोdharmarājoцарь дхармы
अथathaзатем
प्रोवाचprovācaсказал
स्वसभासदःsvasabhāsadaḥсвоим советникам
भोःbhoḥо
सभ्याsabhyāсобравшиеся
मामकींmāmakīṃмоё
वाचंvācaṃслово
शृण्वन्तुśṛṇvantuда выслушают
सुसमाहिताःsusamāhitāḥсо вниманием
यदाहंyadāhaṃкогда я
ब्रह्मणाbrahmaṇāБрахмою
ह्यस्मिन्न्hyasminnв эту
अधिकारेadhikāreдолжность
निवेशितःniveśitaḥпоставлен
तदाtadāтогда
माम्māmмне
इत्युवाचासौityuvācāsauтак сказал он
ब्रह्माbrahmāБрахма
लोकपितामहःlokapitāmahaḥпрародитель миров
अधर्मिणांadharmiṇāṃнеправедных
नराणांnarāṇāṃлюдей
त्वंtvaṃты
शास्ताśāstāкаратель
संयमनीपतिःsaṃyamanīpatiḥвладыка Самьямани
यथापराधम्yathāparādhamпо вине
आधत्स्वādhatsvaналагай
दण्डंdaṇḍaṃкару
चण्डकरात्मजcaṇḍakarātmajaо сын палящего Солнца
पित्रोर्pitrorродителей
अपोषकोapoṣakoне кормящий
यस्yasкто
तुtuже
समर्थोsamarthoспособный
गुरुध्रुक्gurudhrukизменивший наставнику
यःyaḥкоторый
एतौetauэти двое
महापातकिनौmahāpātakinauвеликие грешники
निपात्यौnipātyauдолжны быть ввергнуты
निरयेषुnirayeṣuв ады
तेteтобою
सर्वेषुsarveṣuво все
यावद्yāvadнасколько
वर्षाणांvarṣāṇāṃлет
प्रत्येकम्pratyekamв каждом
अयुतंayutaṃдесять тысяч
भवेत्bhavetбыло бы
एतयोर्etayorк этим двоим
naне
त्वयाtvayāтобою
कार्याkāryāдолжна быть явлена
दयाdayāмилость
जातुjātuникогда
ककुप्पतेkakuppateо владыка стран света
इत्यहंityahaṃтак я
ब्रह्मणोbrahmaṇoБрахмы
वाक्यात्vākyātпо слову
स्वगुरुद्रुहिsvagurudruhiк изменившему своему наставнику
मानवेmānaveчеловеку
करोमिkaromiтворю
दयांdayāṃмилость
सभ्यास्sabhyāsо собравшиеся
तथाtathāтак же
पित्रोर्pitrorродителей
अपोषकेapoṣakeк не кормящему
ब्राह्मणोऽयंbrāhmaṇo'yaṃэтот брахман
गुरुद्रोहीgurudrohīизменивший наставнику
तद्द्रोहाद्taddrohādот той измены
अपमृत्युताम्apamṛtyutāmдурной смерти
प्राप्तोprāptoдостиг
मच्छासनाद्macchāsanādпо моему повелению
भृत्यैर्bhṛtyairслугами
आनीतोānītoприведён
दर्शनाक्षमःdarśanākṣamaḥнедостойный лицезрения
भोbhoо
भृत्याःbhṛtyāḥслуги
प्रथमंprathamaṃсперва
घोरेghoreв страшный
रौरवेrauraveРаурава
वत्सरायुतेvatsarāyuteна десять тысяч лет
पात्यतांpātyatāṃда будет ввергнут
caи
पुनस्punasзатем
तस्मान्tasmānоттуда
निःसार्यniḥsāryaизвлекши
अन्यत्रanyatraв иное
पात्यताम्pātyatāmда будет ввергнут
तावन्तम्tāvantamна столько же
एवevaже
कालंkālaṃвремени
वैvaiведь
पापोऽयंpāpo'yaṃэтот грешник
गुरुलोपकःgurulopakaḥпоправший наставника
नरकेष्व्narakeṣvв адах
इतिitiтак
सर्वेषुsarveṣuво всех
यथाकालंyathākālaṃв положенный срок
स्थितंsthitaṃпробывшего
द्रुतम्drutamбыстро
वेदायनvedāyanaо Ведаяна
गुरोguroнаставник
स्वामिन्svāminвладыка
भृत्यास्bhṛtyāsслуги
तेteего
यमशासनात्yamaśāsanātпо повелению Ямы
नीत्वाnītvāотведя
मांmāṃменя
रौरवेrauraveв Раураву
घोरेghoreстрашный
पाशैर्pāśairпетлями
बद्ध्वान्यपातयन्baddhvānyapātayanсвязав, ввергли
अनुवाद

Увидев меня, царь дхармы сказал своим советникам: «О собравшиеся, со вниманием выслушайте моё слово. Когда я был поставлен Брахмою в эту должность, тогда Брахма, прародитель миров, сказал мне так: «Ты каратель неправедных людей, владыка Самьямани; налагай кару по вине, о сын палящего Солнца. Кто, будучи в силах, не кормит родителей, и кто изменил наставнику, — эти двое великие грешники, и должны быть ввергнуты тобою во все ады, в каждый на десять тысяч лет; к этим двоим никогда не являй милости, о владыка стран света». Потому по слову Брахмы, о собравшиеся, я не творю милости ни к человеку, изменившему своему наставнику, ни к тому, кто не кормит родителей. Этот брахман изменил наставнику и от той измены принял дурную смерть; по моему повелению он приведён слугами — недостойный лицезрения. О слуги, сперва да будет он ввергнут в страшный Раураву на десять тысяч лет, а затем, извлекши оттуда, да будет ввергнут в иной, — и на столько же времени в каждый; так этот грешник, поправший наставника, пусть пробудет во всех адах положенный срок». О наставник Ведаяна, владыка, слуги его по повелению Ямы отвели меня в страшную Раураву и, связав петлями, ввергли туда.

संस्करण

cc7b1c7b37bb · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:05 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से