शङ्कर उवाच
इत्युक्तस्त्रिदशैः सर्वैराजगाम बलिं हरिः । यागदेशे समासीनमृषिभिः सार्धमष्टभिः
अभ्यागतं तु तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय दैत्यराट् । अभ्यागतः स्वयं विष्णुरिति हर्षसमन्वितः
पूजयामास विधिना निवेश्य कुसुमासने । प्रणिपत्य नमस्कृत्य प्राह गद्गदया गिरा
धन्योऽस्मि कृतकृत्योऽस्मि सफलं मम जीवितम् । त्वामर्चयित्वा विप्रेन्द्र किं करोमि तव प्रियम्
आगतोऽसि यदर्थं त्वं मामुद्दिश्य द्विजोत्तम । तत्प्रयच्छामि ते शीघ्रं ब्रूहि वेदविदां वर
ततः प्रहृष्टमनसा तमुवाच महीपतिम्
शृणु राजेन्द्र वक्ष्यामि ममागमनकारणम् । अग्निकुण्डस्य पृथिवीं देहि दैत्यपते मम
मम त्रिविक्रममितां नान्यदिच्छामि मानद । सर्वेषामेव दानानां भूमिदानमनुत्तमम्
ityuktastridaśaiḥ sarvairājagāma baliṃ hariḥ | yāgadeśe samāsīnamṛṣibhiḥ sārdhamaṣṭabhiḥ
abhyāgataṃ tu taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya daityarāṭ | abhyāgataḥ svayaṃ viṣṇuriti harṣasamanvitaḥ
pūjayāmāsa vidhinā niveśya kusumāsane | praṇipatya namaskṛtya prāha gadgadayā girā
dhanyo'smi kṛtakṛtyo'smi saphalaṃ mama jīvitam | tvāmarcayitvā viprendra kiṃ karomi tava priyam
āgato'si yadarthaṃ tvaṃ māmuddiśya dvijottama | tatprayacchāmi te śīghraṃ brūhi vedavidāṃ vara
tataḥ prahṛṣṭamanasā tamuvāca mahīpatim
śṛṇu rājendra vakṣyāmi mamāgamanakāraṇam | agnikuṇḍasya pṛthivīṃ dehi daityapate mama
mama trivikramamitāṃ nānyadicchāmi mānada | sarveṣāmeva dānānāṃ bhūmidānamanuttamam
Так упрошенный всеми богами, Хари пришёл к Бали, восседавшему на месте жертвы вместе с восемью риши. Увидев Его пришедшим, царь дайтьев тотчас встал, исполненный радости: «Сам Вишну пришёл!» — и почтил Его по обряду, усадив на цветочное сиденье; припав и поклонившись, он сказал прерывающимся голосом: «Счастлив я, достиг я цели, плодотворна моя жизнь, ибо почтил тебя, о владыка випр. Что сделаю тебе любезного? Ради чего ты пришёл, направившись ко мне, о лучший из дваждырождённых? То дам тебе тотчас; скажи, о лучший из знатоков Вед». Тогда с возрадованным умом Он сказал тому владыке земли: «Слушай, о владыка царей, поведаю причину моего прихода: дай мне, о владыка дайтьев, землю для очага огня, отмеренную тремя моими шагами. Ничего иного не желаю, о дарующий честь. Из всех даров дар земли — превыше всех.
35e76724867a · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:07 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Мера прошения выбрана так, чтобы её нельзя было заподозрить: земля не для владения, а под очаг, и величиной в три шага малорослого. Названо самое малое из возможного — и потому отказать невозможно вдвойне.