रामायण
Джанака рассказывает о луке Шивы1.65.14-17
277 / 2464
रामायण · 1.65.14-17
देवनागरी

अथ मे कृषतः क्षेत्रं लाङ्गलाद् उत्थिता मम । क्षेत्रं शोधयता लब्ध्वा नाम्ना सीतेति विश्रुता ॥
भूतलाद् उत्थिता सा तु व्यवर्धत ममात्मजा । वीर्यशुल्केति मे कन्या स्थापितेयम् अयोनिजा ॥
भूतलाद् उत्थितां तां तु वर्धमानां ममात्मजाम् । वरयाम् आसुर् आगम्य राजानो मुनिपुंगव ॥
तेषां वरयतां कन्यां सर्वेषां पृथिवीक्षिताम् । वीर्यशुल्केति भगवन् न ददामि सुताम् अहम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

atha me kṛṣataḥ kṣetraṃ lāṅgalād utthitā mama | kṣetraṃ śodhayatā labdhvā nāmnā sīteti viśrutā ||
bhūtalād utthitā sā tu vyavardhata mamātmajā | vīryaśulketi me kanyā sthāpiteyam ayonijā ||
bhūtalād utthitāṃ tāṃ tu vardhamānāṃ mamātmajām | varayām āsur āgamya rājāno munipuṃgava ||
teṣāṃ varayatāṃ kanyāṃ sarveṣāṃ pṛthivīkṣitām | vīryaśulketi bhagavan na dadāmi sutām aham ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथathaзатем; после этого
मेmeу меня; мной
कृषतःkṛṣataḥпахавшего; когда я пахал
क्षेत्रम्kṣetramполе; жертвенное поле
लाङ्गलात्lāṅgalātиз плуга; от лемеха
उत्थिताutthitāподнялась; возникла
ममmamaмоя; у меня
क्षेत्रम्kṣetramполе; землю
शोधयताśodhayatāочищавшим; подготавливавшим
लब्ध्वाlabdhvāнайдя; обретя
नाम्नाnāmnāпо имени; именем
सीताsītāСита; борозда
इतिitiтак; как
विश्रुताviśrutāизвестна; прославлена
भूतलात्bhūtalātиз земли; с поверхности земли
उत्थिताutthitāподнявшаяся; возникшая
साона; та
तुtuже; именно
व्यवर्धतvyavardhataвыросла; возрастала
ममmamaмоя; у меня
आत्मजाātmajāдочь; родная дочь
वीर्यशुल्काvīryaśulkāс платой доблестью; чьё брачное условие — сила
इतिitiтак; под таким условием
मेmeмоя; у меня
कन्याkanyāдевушка; дочь
स्थापिताsthāpitāустановлена; назначена
इयम्iyamэта; она
अयोनिजाayonijāнерождённая из чрева; появившаяся не из утробы
भूतलात्bhūtalātиз земли; с поверхности земли
उत्थिताम्utthitāmподнявшуюся; возникшую
ताम्tāmеё; ту
तुtuже; именно
वर्धमानाम्vardhamānāmрастущую; возрастающую
ममmamaмою; у меня
आत्मजाम्ātmajāmдочь; родную дочь
वरयाम् आसुःvarayām āsuḥстали просить в жёны; искали руки
आगम्यāgamyaпридя; явившись
राजानःrājānaḥцари; правители
मुनिपुंगवmunipuṃgavaо лучший из муни; первый среди мудрецов
तेषाम्teṣāmим; для тех
वरयताम्varayatāmпросивших; искавших руки
कन्याम्kanyāmдевушку; дочь
सर्वेषाम्sarveṣāmвсем; для всех
पृथिवीक्षिताम्pṛthivīkṣitāmземным царям; правителям земли
वीर्यशुल्काvīryaśulkāс платой доблестью; имеющая условием силу
इतिitiтак; таким образом
भगवन्bhagavanо почтенный; о благословенный
naне; нет
ददामिdadāmiя даю; отдаю
सुताम्sutāmдочь; мою дочь
अहम्ahamя; именно я
अनुवाद

«Затем, когда я пахал поле, из-под плуга поднялась моя дочь. Я нашёл её, очищая поле, и она стала известна под именем Сита, “борозда”. Поднявшись из земли, она выросла как моя дочь. Эта девушка, нерождённая из чрева, была назначена мной как vīryaśulkā — та, чьё брачное условие состоит в доблести. Когда она, моя дочь, выросла, о лучший из муни, цари приходили и просили её руки. Но всем земным правителям, просившим девушку, о почтенный, я отвечал: “Моя дочь имеет условием доблесть; я не отдам её иначе”».

संस्करण

a65d29bda9a1 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से