रामायण
Проклятие Дашаратхи и его смерть2.58.5-8
557 / 2464
रामायण · 2.58.5-8
देवनागरी

पदशब्दं तु मे श्रुत्वा मुनिर् वाक्यम् अभाषत । किं चिरायसि मे पुत्र पानीयं क्षिप्रम् आनय ॥
यन्निमित्तम् इदं तात सलिले क्रीडितं त्वया । उत्कण्ठिता ते मातेयं प्रविश क्षिप्रम् आश्रमम् ॥
यद् व्यलीकं कृतं पुत्र मात्रा ते यदि वा मया । न तन् मनसि कर्तव्यं त्वया तात तपस्विना ॥
त्वं गतिस् त्व् अगतीनां च चक्षुस् त्वं हीनचक्षुषाम् । समासक्तास् त्वयि प्राणाः किं चिन् नौ नाभिभाषसे ॥

लिप्यंतरण (IAST)

padaśabdaṃ tu me śrutvā munir vākyam abhāṣata | kiṃ cirāyasi me putra pānīyaṃ kṣipram ānaya ||
yannimittam idaṃ tāta salile krīḍitaṃ tvayā | utkaṇṭhitā te māteyaṃ praviśa kṣipram āśramam ||
yad vyalīkaṃ kṛtaṃ putra mātrā te yadi vā mayā | na tan manasi kartavyaṃ tvayā tāta tapasvinā ||
tvaṃ gatis tv agatīnāṃ ca cakṣus tvaṃ hīnacakṣuṣām | samāsaktās tvayi prāṇāḥ kiṃ cin nau nābhibhāṣase ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पदशब्दं तुpadaśabdaṃ tuно звук шагов; шаги же
मेmeмой; от меня
श्रुत्वाśrutvāуслышав; услыхав
मुनिःmuniḥмудрец; подвижник
वाक्यम्vākyamслово; речь
अभाषतabhāṣataсказал; произнёс
किंkiṃпочему; что
चिरायसिcirāyasiмедлишь; задерживаешься
मे पुत्रme putraмой сын; о сын
पानीयंpānīyaṃпитьевую воду; воду
क्षिप्रम्kṣipramбыстро; скорее
आनयānayaпринеси; подай
यन्निमित्तम्yannimittamиз-за чего; ради чего
इदंidaṃэто; так
तातtātaдорогой; сынок
सलिलेsalileв воде; с водой
क्रीडितंkrīḍitaṃиграно; задерживался играя
त्वयाtvayāтобой; ты
उत्कण्ठिताutkaṇṭhitāвстревожена; томится ожиданием
ते माता इयम्te mātā iyamэта твоя мать; твоя мать
प्रविशpraviśaвойди; заходи
क्षिप्रम्kṣipramбыстро; скорее
आश्रमम्āśramamв ашрам; в обитель
यत् व्यलीकंyat vyalīkaṃкакая обида; если что неприятное
कृतंkṛtaṃсделано; совершено
पुत्रputraо сын; дитя
मात्रा तेmātrā teтвоей матерью; матью твоей
यदि वा मयाyadi vā mayāили мной; или же от меня
न तत्na tatэто не; того не
मनसिmanasiв уме; на сердце
कर्तव्यंkartavyaṃследует держать; нужно принимать
त्वयाtvayāтобой; тебе
तातtātaдорогой; сынок
तपस्विनाtapasvināподвижником; аскетом
त्वं गतिःtvaṃ gatiḥты опора; ты прибежище
तुtuже; ведь
अगतीनाम् चagatīnām caи для беспомощных; и для не имеющих опоры
चक्षुः त्वम्cakṣuḥ tvamты глаз; ты зрение
हीनचक्षुषाम्hīnacakṣuṣāmдля лишённых зрения; для слепых
समासक्ताःsamāsaktāḥпривязаны; держатся
त्वयिtvayiк тебе; на тебе
प्राणाःprāṇāḥжизни; дыхания жизни
किं चित्kiṃ citпочему же; что же
नौnauнам двоим; нас
न अभिभाषसेna abhibhāṣaseне говоришь; не отвечаешь
अनुवाद

Услышав звук моих шагов, мудрец сказал: «Почему ты медлишь, мой сын? Скорее принеси питьевую воду. Ради чего ты так задержался у воды, дорогой? Твоя мать томится ожиданием; скорее входи в ашрам. Если твоя мать или я сделали тебе что-то неприятное, дорогой сын, тебе, подвижнику, не следует держать это в сердце. Ты опора для беспомощных, ты зрение для слепых; наши жизни держатся на тебе. Почему ты нам ничего не говоришь?»

संस्करण

fdebd424cc6e · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से