इत्य् एवं विलपन् दीनः प्रस्विन्नमुखपङ्कजः । पादाव् अप्राप्य रामस्य पपात भरतो रुदन् ॥
दुःखाभितप्तो भरतो राजपुत्रो महाबलः । उक्त्वार्येति सकृद् दीनं पुनर् नोवाच किं चन ॥
बाष्पापिहित कण्ठश् च प्रेक्ष्य रामं यशस्विनम् । आर्येत्य् एवाभिसंक्रुश्य व्याहर्तुं नाशकत् ततः ॥
शत्रुघ्नश् चापि रामस्य ववन्दे चरणौ रुदन् । ताव् उभौ स समालिङ्ग्य रामो ऽप्य् अश्रूण्य् अवर्तयत् ॥
ततः सुमन्त्रेण गुहेन चैव; समीयतू राजसुताव् अरण्ये । दिवाकरश् चैव निशाकरश् च; यथाम्बरे शुक्रबृहस्पतिभ्याम् ॥
तान् पार्थिवान् वारणयूथपाभान्; समागतांस् तत्र महत्य् अरण्ये । वनौकसस् ते ऽपि समीक्ष्य सर्वे ऽप्य्; अश्रूण्य् अमुञ्चन् प्रविहाय हर्षम् ॥
ity evaṃ vilapan dīnaḥ prasvinnamukhapaṅkajaḥ | pādāv aprāpya rāmasya papāta bharato rudan ||
duḥkhābhitapto bharato rājaputro mahābalaḥ | uktvāryeti sakṛd dīnaṃ punar novāca kiṃ cana ||
bāṣpāpihita kaṇṭhaś ca prekṣya rāmaṃ yaśasvinam | āryety evābhisaṃkruśya vyāhartuṃ nāśakat tataḥ ||
śatrughnaś cāpi rāmasya vavande caraṇau rudan | tāv ubhau sa samāliṅgya rāmo 'py aśrūṇy avartayat ||
tataḥ sumantreṇa guhena caiva; samīyatū rājasutāv araṇye | divākaraś caiva niśākaraś ca; yathāmbare śukrabṛhaspatibhyām ||
tān pārthivān vāraṇayūthapābhān; samāgatāṃs tatra mahaty araṇye | vanaukasas te 'pi samīkṣya sarve 'py; aśrūṇy amuñcan pravihāya harṣam ||
Так причитая, подавленный Бхарата, с влажным лицом-лотосом, не успев коснуться стоп Рамы, упал, рыдая. Могучий царевич, измученный горем, один раз жалобно произнёс: «О благородный!» — и больше не смог сказать ничего. С горлом, стеснённым слезами, глядя на славного Раму, он только воскликнул: «О благородный!» — и не смог говорить дальше. Шатругхна тоже, рыдая, поклонился стопам Рамы. Рама обнял их обоих и сам пролил слёзы. Затем царевичи сошлись в лесу вместе с Сумантрой и Гухой, словно солнце и луна на небе вместе с Шукрой и Брихаспати. Увидев, как эти царевичи, подобные вожакам слонов, встретились в великом лесу, все лесные жители тоже оставили радость и пролили слёзы.
eeb69f0bd0f4 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Встреча завершается не речью, а слезами. Бхарата не может выразить раскаяние словами; Рама отвечает объятием. Здесь братская любовь сильнее политики, обвинений и долгой разлуки.