प्रतिगृह्य च तत् सर्वम् उपानयम् उपाहृतम् । वानरान् सान्त्वयित्वा च सर्वान् एव व्यसर्जयत् ॥
विसर्जयित्वा स हरीञ् शूरांस् तान् कृतकर्मणः । मेने कृतार्थम् आत्मानं राघवं च महाबलम् ॥
स लक्ष्मणो भीमबलं सर्ववानरसत्तमम् । अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवं संप्रहर्षयन् । किष्किन्धाया विनिष्क्राम यदि ते सौम्य रोचते ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य सुभाषितम् । सुग्रीवः परमप्रीतो वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥
एवं भवतु गच्छामः स्थेयं त्वच्छासने मया । तम् एवम् उक्त्वा सुग्रीवो लक्ष्मणं शुभलक्ष्मणम् ॥
विसर्जयाम् आस तदा ताराम् अन्याश् च योषितः । एतेत्य् उच्चैर् हरिवरान् सुग्रीवः समुदाहरत् ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हरयः शीघ्रम् आययुः । बद्धाञ्जलिपुटाः सर्वे ये स्युः स्त्रीदर्शनक्षमाः ॥
तान् उवाच ततः प्राप्तान् राजार्कसदृशप्रभः । उपस्थापयत क्षिप्रं शिबिकां मम वानराः ॥
श्रुत्वा तु वचनं तस्य हरयः शीघ्रविक्रमाः । समुपस्थापयाम् आसुः शिबिकां प्रियदर्शनाम् ॥
pratigṛhya ca tat sarvam upānayam upāhṛtam | vānarān sāntvayitvā ca sarvān eva vyasarjayat ||
visarjayitvā sa harīñ śūrāṃs tān kṛtakarmaṇaḥ | mene kṛtārtham ātmānaṃ rāghavaṃ ca mahābalam ||
sa lakṣmaṇo bhīmabalaṃ sarvavānarasattamam | abravīt praśritaṃ vākyaṃ sugrīvaṃ saṃpraharṣayan | kiṣkindhāyā viniṣkrāma yadi te saumya rocate ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā lakṣmaṇasya subhāṣitam | sugrīvaḥ paramaprīto vākyam etad uvāca ha ||
evaṃ bhavatu gacchāmaḥ stheyaṃ tvacchāsane mayā | tam evam uktvā sugrīvo lakṣmaṇaṃ śubhalakṣmaṇam ||
visarjayām āsa tadā tārām anyāś ca yoṣitaḥ | etety uccair harivarān sugrīvaḥ samudāharat ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā harayaḥ śīghram āyayuḥ | baddhāñjalipuṭāḥ sarve ye syuḥ strīdarśanakṣamāḥ ||
tān uvāca tataḥ prāptān rājārkasadṛśaprabhaḥ | upasthāpayata kṣipraṃ śibikāṃ mama vānarāḥ ||
śrutvā tu vacanaṃ tasya harayaḥ śīghravikramāḥ | samupasthāpayām āsuḥ śibikāṃ priyadarśanām ||
Приняв все принесённые подношения, Сугрива утешил ванаров и отпустил их всех. Отпустив этих героев, исполнивших дело, он счёл свою цель и цель великосильного Рагхавы достигнутыми. Тогда Лакшмана страшной силы, радуя Сугриву, лучшего из всех обезьян, сказал ему смиренно: «О кроткий, если тебе угодно, выйди из Кишкиндхи». Услышав хорошо сказанные слова Лакшманы, Сугрива очень обрадовался и ответил: «Пусть будет так, пойдём. Я должен стоять в твоём приказе». Сказав это Лакшмане, отмеченному благими признаками, Сугрива отпустил Тару и других женщин. Затем он громко приказал лучшим обезьянам: «Идите!» Услышав его слово, быстро пришли все обезьяны, достойные входить туда, где были женщины, и стояли со сложенными ладонями. Сугрива, сиянием подобный царю-солнцу, сказал пришедшим: «Ванары, быстро подайте мой паланквин». Услышав его слово, обезьяны быстрого подвига подали прекрасный паланквин.
66603fa13845 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Сугрива окончательно выходит из внутреннего дворца к делу Рамы. Его готовность подчиниться слову Лакшманы показывает, что примирение стало практическим послушанием.