रामायण
Сугрива отправляет западный поисковый отряд4.41.9-20
1248 / 2464
रामायण · 4.41.9-20
देवनागरी

ततः केतकषण्डेषु तमालगहनेषु च । कपयो विहरिष्यन्ति नारिकेलवनेषु च ॥
तत्र सीतां च मार्गध्वं निलयं रावणस्य च । मरीचिपत्तनं चैव रम्यं चैव जटीपुरम् ॥
अवन्तीम् अङ्गलोपां च तथा चालक्षितं वनम् । राष्ट्राणि च विशालानि पत्तनानि ततस् ततः ॥
सिन्धुसागरयोश् चैव संगमे तत्र पर्वतः । महान् हेमगिरिर् नाम शतशृङ्गो महाद्रुमः ॥
तस्य प्रस्थेषु रम्येषु सिंहाः पक्षगमाः स्थिताः । तिमिमत्स्यगजांश् चैव नीडान्य् आरोपयन्ति ते ॥
तानि नीडानि सिंहानां गिरिशृङ्गगताश् च ये । दृप्तास् तृप्ताश् च मातङ्गास् तोयदस्वननिःस्वनाः । विचरन्ति विशाले ऽस्मिंस् तोयपूर्णे समन्ततः ॥
तस्य शृङ्गं दिवस्पर्शं काञ्चनं चित्रपादपम् । सर्वम् आशु विचेतव्यं कपिभिः कामरूपिभिः ॥
कोटिं तत्र समुद्रे तु काञ्चनीं शतयोजनम् । दुर्दर्शां परियात्रस्य गता द्रक्ष्यथ वानराः ॥
कोट्यस् तत्र चतुर्विंशद् गन्धर्वाणां तरस्विनाम् । वसन्त्य् अग्निनिकाशानां घोराणां कामरूपिणाम् ॥
नात्यासादयितव्यास् ते वानरैर् भीमविक्रमैः । नादेयं च फलं तस्माद् देशात् किं चित् प्लवंगमैः ॥
दुरासदा हि ते वीराः सत्त्ववन्तो महाबलाः । फलमूलानि ते तत्र रक्षन्ते भीमविक्रमाः ॥
तत्र यत्नश् च कर्तव्यो मार्गितव्या च जानकी । न हि तेभ्यो भयं किं चित् कपित्वम् अनुवर्तताम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tataḥ ketakaṣaṇḍeṣu tamālagahaneṣu ca | kapayo vihariṣyanti nārikelavaneṣu ca ||
tatra sītāṃ ca mārgadhvaṃ nilayaṃ rāvaṇasya ca | marīcipattanaṃ caiva ramyaṃ caiva jaṭīpuram ||
avantīm aṅgalopāṃ ca tathā cālakṣitaṃ vanam | rāṣṭrāṇi ca viśālāni pattanāni tatas tataḥ ||
sindhusāgarayoś caiva saṃgame tatra parvataḥ | mahān hemagirir nāma śataśṛṅgo mahādrumaḥ ||
tasya prastheṣu ramyeṣu siṃhāḥ pakṣagamāḥ sthitāḥ | timimatsyagajāṃś caiva nīḍāny āropayanti te ||
tāni nīḍāni siṃhānāṃ giriśṛṅgagatāś ca ye | dṛptās tṛptāś ca mātaṅgās toyadasvananiḥsvanāḥ | vicaranti viśāle 'smiṃs toyapūrṇe samantataḥ ||
tasya śṛṅgaṃ divasparśaṃ kāñcanaṃ citrapādapam | sarvam āśu vicetavyaṃ kapibhiḥ kāmarūpibhiḥ ||
koṭiṃ tatra samudre tu kāñcanīṃ śatayojanam | durdarśāṃ pariyātrasya gatā drakṣyatha vānarāḥ ||
koṭyas tatra caturviṃśad gandharvāṇāṃ tarasvinām | vasanty agninikāśānāṃ ghorāṇāṃ kāmarūpiṇām ||
nātyāsādayitavyās te vānarair bhīmavikramaiḥ | nādeyaṃ ca phalaṃ tasmād deśāt kiṃ cit plavaṃgamaiḥ ||
durāsadā hi te vīrāḥ sattvavanto mahābalāḥ | phalamūlāni te tatra rakṣante bhīmavikramāḥ ||
tatra yatnaś ca kartavyo mārgitavyā ca jānakī | na hi tebhyo bhayaṃ kiṃ cit kapitvam anuvartatām ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः केतकषण्डेषुtataḥ ketakaṣaṇḍeṣuзатем в чащах кетаки
तमालगहनेषु चtamālagahaneṣu caи в зарослях тамалы
कपयो विहरिष्यन्तिkapayo vihariṣyantiобезьяны будут ходить
नारिकेलवनेषु चnārikelavaneṣu caи в кокосовых лесах
तत्र सीतां च मार्गध्वंtatra sītāṃ ca mārgadhvaṃтам Ситу ищите
निलयं रावणस्य चnilayaṃ rāvaṇasya caи жилище Раваны
मरीचिपत्तनं चैवmarīcipattanaṃ caivaи Маричи-город именно
रम्यं चैव जटीपुरम्ramyaṃ caiva jaṭīpuramи прекрасную Джатипуру
अवन्तीम् अङ्गलोपां चavantīm aṅgalopāṃ caАванти и Ангалопу
तथा चालक्षितं वनम्tathā cālakṣitaṃ vanamи также Алакшита-лес
राष्ट्राणि च विशालानिrāṣṭrāṇi ca viśālāniи обширные царства
पत्तनानि ततस् ततःpattanāni tatas tataḥгорода там и там
सिन्धुसागरयोश् चैवsindhusāgarayoś caivaи Синдху и океана именно
संगमे तत्र पर्वतःsaṃgame tatra parvataḥпри слиянии там гора
महान् हेमगिरिर् नामmahān hemagirir nāmaвеликая Хемагири по имени
शतशृङ्गो महाद्रुमःśataśṛṅgo mahādrumaḥстовершинная, с великими деревьями
तस्य प्रस्थेषु रम्येषुtasya prastheṣu ramyeṣuна её прекрасных плоскогорьях
सिंहाः पक्षगमाः स्थिताःsiṃhāḥ pakṣagamāḥ sthitāḥльвы крылатые пребывают
तिमिमत्स्यगजांश् चैवtimimatsyagajāṃś caivaкитов, рыб и слонов именно
नीडान्य् आरोपयन्ति तेnīḍāny āropayanti teв гнёзда поднимают они
तानि नीडानि सिंहानांtāni nīḍāni siṃhānāṃте гнёзда львов
गिरिशृङ्गगताश् च येgiriśṛṅgagatāś ca yeи которые на горных вершинах
दृप्तास् तृप्ताश् च मातङ्गास्dṛptās tṛptāś ca mātaṅgāsгордые и сытые слоны
तोयदस्वननिःस्वनाःtoyadasvananiḥsvanāḥзвуком как грохот облаков
विचरन्ति विशाले ऽस्मिंस्vicaranti viśāle 'smiṃsбродят в этом обширном
तोयपूर्णे समन्ततःtoyapūrṇe samantataḥводой наполненном со всех сторон
तस्य शृङ्गं दिवस्पर्शंtasya śṛṅgaṃ divasparśaṃеё вершина неба касающаяся
काञ्चनं चित्रपादपम्kāñcanaṃ citrapādapamзолотая, с пёстрыми деревьями
सर्वम् आशु विचेतव्यंsarvam āśu vicetavyaṃвсё быстро должно быть обследовано
कपिभिः कामरूपिभिःkapibhiḥ kāmarūpibhiḥкапями желанный облик принимающими
कोटिं तत्र समुद्रे तुkoṭiṃ tatra samudre tuсклон там в океане же
काञ्चनीं शतयोजनम्kāñcanīṃ śatayojanamзолотой, сто йоджан
दुर्दर्शां परियात्रस्यdurdarśāṃ pariyātrasyaтрудно обозримый Париятры
गता द्रक्ष्यथ वानराःgatā drakṣyatha vānarāḥпридя увидите, ванары
कोट्यस् तत्र चतुर्विंशद्koṭyas tatra caturviṃśadкоти там двадцать четыре
गन्धर्वाणां तरस्विनाम्gandharvāṇāṃ tarasvināmгандхарвов стремительных
वसन्त्य् अग्निनिकाशानांvasanty agninikāśānāṃживут огню подобных
घोराणां कामरूपिणाम्ghorāṇāṃ kāmarūpiṇāmстрашных, желанный облик принимающих
नात्यासादयितव्यास् तेnātyāsādayitavyās teне должны быть слишком приближены они
वानरैर् भीमविक्रमैःvānarair bhīmavikramaiḥванарами страшной доблести
नादेयं च फलं तस्माद्nādeyaṃ ca phalaṃ tasmādи плод не должен быть взят оттуда
देशात् किं चित् प्लवंगमैःdeśāt kiṃ cit plavaṃgamaiḥиз той страны что-либо прыгунами
दुरासदा हि ते वीराःdurāsadā hi te vīrāḥтруднодоступны ведь те герои
सत्त्ववन्तो महाबलाःsattvavanto mahābalāḥсильнодушные, великосильные
फलमूलानि ते तत्रphalamūlāni te tatraплоды и корни они там
रक्षन्ते भीमविक्रमाःrakṣante bhīmavikramāḥохраняют страшной доблести
तत्र यत्नश् च कर्तव्योtatra yatnaś ca kartavyoтам усилие должно быть сделано
मार्गितव्या च जानकीmārgitavyā ca jānakīи Джанаки должна быть разыскана
न हि तेभ्यो भयंna hi tebhyo bhayaṃведь от них страха
किं चित्kiṃ citкакого-либо
कपित्वम् अनुवर्तताम्kapitvam anuvartatāmдля тех, кто держится обезьяньей природы
अनुवाद

«Затем обезьяны должны пройти через чащи кетаки, заросли тамалы и кокосовые леса. Там ищите Ситу и жилище Раваны, Маричи-город, прекрасную Джатипуру, Аванти, Ангалопу, Алакшита-лес, обширные царства и города в разных местах. У слияния Синдху и океана находится великая гора Хемагири, стовершинная и покрытая великими деревьями. На её прекрасных плоскогорьях живут крылатые львы: они поднимают в свои гнёзда китов, рыб и слонов. Эти львиные гнёзда находятся на горных вершинах, а вокруг в обширном месте, полном воды, бродят гордые и сытые слоны, гремящие как облака. Вся её золотая вершина, касающаяся неба и покрытая пёстрыми деревьями, должна быть быстро обследована капи, способными принимать желанный облик. В океане вы увидите золотой склон Париятры, протянувшийся на сто йоджан и трудный для обозрения. Там живут двадцать четыре коти стремительных гандхарвов, страшных, подобных огню, способных принимать желанные облики. Вам, ванарам страшной доблести, не следует слишком приближаться к ним; прыгунам нельзя брать никакого плода из той страны. Эти герои труднодоступны, сильнодушны и великосильны; они охраняют там плоды и корни. Но там нужно приложить усилие, и Джанаки должна быть разыскана. Для тех, кто держится своей обезьяньей природы, от них не будет страха».

संस्करण

ada2a73240ec · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से