चतुर्भागे समुद्रस्य चक्रवान् नाम पर्वतः । तत्र चक्रं सहस्रारं निर्मितं विश्वकर्मणा ॥
तत्र पञ्चजनं हत्वा हयग्रीवं च दानवम् । आजहार ततश् चक्रं शङ्खं च पुरुषोत्तमः ॥
तस्य सानुषु चित्रेषु विशालासु गुहासु च । रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस् ततस् ततः ॥
योजनानि चतुःषष्टिर् वराहो नाम पर्वतः । सुवर्णशृङ्गः सुश्रीमान् अगाधे वरुणालये ॥
तत्र प्राग्ज्योतिषं नाम जातरूपमयं पुरम् । यस्मिन् वस्ति दुष्टात्मा नरको नाम गुहासु च ॥
तस्य सानुषु चित्रेषु विशालासु गुहासु च । रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस् ततस् ततः ॥
तम् अतिक्रम्य शैलेन्द्रं काञ्चनान्तरनिर्दरः । पर्वतः सर्वसौवर्णो धारा प्रस्रवणायुतः ॥
तं गजाश् च वराहाश् च सिंहा व्याघ्राश् च सर्वतः । अभिगर्जन्ति सततं तेन शब्देन दर्पिताः ॥
तस्मिन् हरिहयः श्रीमान् महेन्द्रः पाकशासनः । अभिषिक्तः सुरै राजा मेघवान् नाम पर्वतः ॥
caturbhāge samudrasya cakravān nāma parvataḥ | tatra cakraṃ sahasrāraṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā ||
tatra pañcajanaṃ hatvā hayagrīvaṃ ca dānavam | ājahāra tataś cakraṃ śaṅkhaṃ ca puruṣottamaḥ ||
tasya sānuṣu citreṣu viśālāsu guhāsu ca | rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyas tatas tataḥ ||
yojanāni catuḥṣaṣṭir varāho nāma parvataḥ | suvarṇaśṛṅgaḥ suśrīmān agādhe varuṇālaye ||
tatra prāgjyotiṣaṃ nāma jātarūpamayaṃ puram | yasmin vasti duṣṭātmā narako nāma guhāsu ca ||
tasya sānuṣu citreṣu viśālāsu guhāsu ca | rāvaṇaḥ saha vaidehyā mārgitavyas tatas tataḥ ||
tam atikramya śailendraṃ kāñcanāntaranirdaraḥ | parvataḥ sarvasauvarṇo dhārā prasravaṇāyutaḥ ||
taṃ gajāś ca varāhāś ca siṃhā vyāghrāś ca sarvataḥ | abhigarjanti satataṃ tena śabdena darpitāḥ ||
tasmin harihayaḥ śrīmān mahendraḥ pākaśāsanaḥ | abhiṣiktaḥ surai rājā meghavān nāma parvataḥ ||
«В четверти океана находится гора Чакраван. Там Вишвакарман создал тысячеспицевое колесо. Там Верховный Человек, убив Панчаджану и данаву Хаягриву, принёс оттуда колесо и раковину. На пёстрых склонах этой горы и в её просторных пещерах Равана вместе с Вайдехи должен быть разыскиваем всюду. На расстоянии шестидесяти четырёх йоджан, в бездонной обители Варуны, находится славная гора Вараха с золотой вершиной. Там есть золотой город Прагджьотиша, в котором живёт злодушный Нарака, и также пещеры. На её пёстрых склонах и в просторных пещерах Равана вместе с Вайдехи должен быть разыскиваем всюду. Перейдя эту царственную гору, вы достигнете другой, целиком золотой, с золотыми внутренними пещерами, водопадами и потоками. На неё со всех сторон постоянно рычат слоны, вепри, львы и тигры, гордясь этим звуком. На этой горе, называемой Мегхаван, славный Махендра, Пака-шасана, обладатель зелёных коней, был помазан богами как царь».
975aa98dda44 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Западный путь проходит через места, связанные с Вишну и Индрой. Сугрива напоминает: даже там, где уже совершались божественные подвиги, поиск Ситы должен быть продолжен без пропусков.