अभिज्ञानं च मे दत्तं यथावृत्तं तवान्तिके । चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव ॥
विज्ञाप्यश् च नर व्याघ्रो रामो वायुसुत त्वया । अखिलेनेह यद् दृष्टम् इति माम् आह जानकी ॥
इदं चास्मै प्रदातव्यं यत्नात् सुपरिरक्षितम् । ब्रुवता वचनान्य् एवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥
एष चूडामणिः श्रीमान् मया ते यत्नरक्षितः । मनःशिलायास् तिकलस् तं स्मरस्वेति चाब्रवीत् ॥
एष निर्यातितः श्रीमान् मया ते वारिसंभवः । एतं दृष्ट्वा प्रमोदिष्ये व्यसने त्वाम् इवानघ ॥
जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज । ऊर्ध्वं मासान् न जीवेयं रक्षसां वशम् आगता ॥
इति माम् अब्रवीत् सीता कृशाङ्गी धर्म चारिणी । रावणान्तःपुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना ॥
abhijñānaṃ ca me dattaṃ yathāvṛttaṃ tavāntike | citrakūṭe mahāprājña vāyasaṃ prati rāghava ||
vijñāpyaś ca nara vyāghro rāmo vāyusuta tvayā | akhileneha yad dṛṣṭam iti mām āha jānakī ||
idaṃ cāsmai pradātavyaṃ yatnāt suparirakṣitam | bruvatā vacanāny evaṃ sugrīvasyopaśṛṇvataḥ ||
eṣa cūḍāmaṇiḥ śrīmān mayā te yatnarakṣitaḥ | manaḥśilāyās tikalas taṃ smarasveti cābravīt ||
eṣa niryātitaḥ śrīmān mayā te vārisaṃbhavaḥ | etaṃ dṛṣṭvā pramodiṣye vyasane tvām ivānagha ||
jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja | ūrdhvaṃ māsān na jīveyaṃ rakṣasāṃ vaśam āgatā ||
iti mām abravīt sītā kṛśāṅgī dharma cāriṇī | rāvaṇāntaḥpure ruddhā mṛgīvotphullalocanā ||
«Она дала мне знак узнавания — рассказ о том, что произошло возле тебя на Читракуте, о великомудрый Рагхава, с вороной. Джанаки сказала мне: “О сын Ваю, тигр среди людей Рама должен быть полностью уведомлён обо всём, что ты здесь видел. И это, хорошо сохранённое с усердием, должно быть передано ему”, — она говорила такие слова, пока Сугрива слушал рядом. “Этот сияющий Чудамани усердно сохранён мною для тебя. Вспомни знак тилаки из манахшилы”, — так она сказала. “Этот сияющий, рождённый из воды камень передан мною тебе. Увидев его, я в беде возрадуюсь, словно увидев тебя, о безгрешный. О сын Дашаратхи, я буду поддерживать жизнь месяц; после месяца я не смогу жить, находясь под властью ракшасов”. Так сказала мне Сита, с худым телом, идущая путём дхармы, заключённая во внутренних покоях Раваны, с широко раскрытыми глазами, как лань».
8b7e5cc6db60 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Чудамани становится не украшением, а живой связью между Ситой и Рамой. В нём память о прошлом, доказательство встречи и срочность будущего: Сита даёт Раме месяц, после которого её жизнь в плену не удержится.