अकम्पनवधं श्रुत्वा क्रुद्धो वै राक्षसेश्वरः । किं चिद् दीनमुखश् चापि सचिवांस् तान् उदैक्षत ॥
स तु ध्यात्वा मुहूर्तं तु मन्त्रिभिः संविचार्य च । पुरीं परिययौ लङ्कां सर्वान् गुल्मान् अवेक्षितुम् ॥
तां राक्षसगणैर् गुप्तां गुल्मैर् बहुभिर् आवृताम् । ददर्श नगरीं लङ्कां पताकाध्वजमालिनीम् ॥
रुद्धां तु नगरीं दृष्ट्वा रावणो राक्षसेश्वरः । उवाचामर्षितः काले प्रहस्तं युद्धकोविदम् ॥
पुरस्योपनिविष्टस्य सहसा पीडितस्य च । नान्यं युद्धात् प्रपश्यामि मोक्षं युद्धविशारद ॥
अहं वा कुम्भकर्णो वा त्वं वा सेनापतिर् मम । इन्द्रजिद् वा निकुम्भो वा वहेयुर् भारम् ईदृशम् ॥
स त्वं बलम् इतः शीघ्रम् आदाय परिगृह्य च । विजयायाभिनिर्याहि यत्र सर्वे वनौकसः ॥
निर्याणाद् एव ते नूनं चपला हरिवाहिनी । नर्दतां राक्षसेन्द्राणां श्रुत्वा नादं द्रविष्यति ॥
चपला ह्य् अविनीताश् च चलचित्ताश् च वानराः । न सहिष्यन्ति ते नादं सिंहनादम् इव द्विपाः ॥
विद्रुते च बले तस्मिन् रामः सौमित्रिणा सह । अवशस्ते निरालम्बः प्रहस्तवशम् एष्यति ॥
आपत्संशयिता श्रेयो नात्र निःसंशयीकृता । प्रतिलोमानुलोमं वा यद् वा नो मन्यसे हितम् ॥
akampanavadhaṃ śrutvā kruddho vai rākṣaseśvaraḥ | kiṃ cid dīnamukhaś cāpi sacivāṃs tān udaikṣata ||
sa tu dhyātvā muhūrtaṃ tu mantribhiḥ saṃvicārya ca | purīṃ pariyayau laṅkāṃ sarvān gulmān avekṣitum ||
tāṃ rākṣasagaṇair guptāṃ gulmair bahubhir āvṛtām | dadarśa nagarīṃ laṅkāṃ patākādhvajamālinīm ||
ruddhāṃ tu nagarīṃ dṛṣṭvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ | uvācāmarṣitaḥ kāle prahastaṃ yuddhakovidam ||
purasyopaniviṣṭasya sahasā pīḍitasya ca | nānyaṃ yuddhāt prapaśyāmi mokṣaṃ yuddhaviśārada ||
ahaṃ vā kumbhakarṇo vā tvaṃ vā senāpatir mama | indrajid vā nikumbho vā vaheyur bhāram īdṛśam ||
sa tvaṃ balam itaḥ śīghram ādāya parigṛhya ca | vijayāyābhiniryāhi yatra sarve vanaukasaḥ ||
niryāṇād eva te nūnaṃ capalā harivāhinī | nardatāṃ rākṣasendrāṇāṃ śrutvā nādaṃ draviṣyati ||
capalā hy avinītāś ca calacittāś ca vānarāḥ | na sahiṣyanti te nādaṃ siṃhanādam iva dvipāḥ ||
vidrute ca bale tasmin rāmaḥ saumitriṇā saha | avaśaste nirālambaḥ prahastavaśam eṣyati ||
āpatsaṃśayitā śreyo nātra niḥsaṃśayīkṛtā | pratilomānulomaṃ vā yad vā no manyase hitam ||
Услышав об убийстве Акампаны, разгневанный владыка ракшасов, немного омрачённый лицом, оглядел своих советников. Некоторое время поразмыслив и посоветовавшись с министрами, он обошёл Ланку, чтобы осмотреть все посты. Он увидел город Ланку, охраняемый толпами ракшасов, окружённый многими отрядами и украшенный гирляндами стягов и знамён. Увидев город осаждённым, Равана, владыка ракшасов, возмущённо и в нужный момент сказал Прахасте, знатоку войны: «О знаток войны, я не вижу для этого внезапно осаждённого и стеснённого города иного освобождения, кроме войны. Такое бремя могли бы нести только я, Кумбхакарна, ты, мой военачальник, Индраджит или Никумбха. Поэтому быстро возьми отсюда войско, прими его под своё начало и выступай ради победы туда, где находятся все лесные жители. Несомненно, от одного твоего выхода неустойчивая армия ванаров побежит, услышав грохот ревущих владык ракшасов. Ведь ванары непостоянны, необузданны и беспокойны умом; они не выдержат этот грохот, как слоны не выдерживают львиного рыка. Когда это войско разбежится, Рама вместе с Лакшманой, беспомощный и без опоры, попадёт под твою власть, Прахаста. В беде лучше то, что сопряжено с риском; здесь нет ничего совершенно несомненного. Скажи, что ты считаешь полезным для нас — противное или благоприятное».
2d09966458ba · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Равана всё ещё мыслит внешней силой и психологическим давлением. Он видит ванаров как беспорядочную массу, но не видит их настоящей опоры — верности Раме.