राघवस्य वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः सविभीषणः । जग्राह कार्मुकं श्रेष्ठम् अन्यद् भीमपराक्रमः ॥
संनद्धः कवची खड्गी स शरी हेमचापधृक् । रामपादाव् उपस्पृश्य हृष्टः सौमित्रिर् अब्रवीत् ॥
अद्य मत्कार्मुकोन्मुखाः शरा निर्भिद्य रावणिम् । लङ्काम् अभिपतिष्यन्ति हंसाः पुष्करिणीम् इव ॥
अद्यैव तस्य रौद्रस्य शरीरं मामकाः शराः । विधमिष्यन्ति हत्वा तं महाचापगुणच्युताः ॥
स एवम् उक्त्वा द्युतिमान् वचनं भ्रातुर् अग्रतः । स रावणिवधाकाङ्क्षी लक्ष्मणस् त्वरितो ययौ ॥
सो ऽभिवाद्य गुरोः पादौ कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् । निकुम्भिलाम् अभिययौ चैत्यं रावणिपालितम् ॥
विभीषणेन सहितो राजपुत्रः प्रतापवान् । कृतस्वस्त्ययनो भ्रात्रा लक्ष्मणस् त्वरितो ययौ ॥
वानराणां सहस्रैस् तु हनूमान् बहुभिर् वृतः । विभीषणः सहामात्यस् तदा लक्ष्मणम् अन्वगात् ॥
महता हरिसैन्येन सवेगम् अभिसंवृतः । ऋक्षराजबलं चैव ददर्श पथि विष्ठितम् ॥
स गत्वा दूरम् अध्वानं सौमित्रिर् मित्रनन्दनः । राक्षसेन्द्रबलं दूराद् अपश्यद् व्यूहम् आस्थितम् ॥
स संप्राप्य धनुष्पाणिर् मायायोगम् अरिंदम । तस्थौ ब्रह्मविधानेन विजेतुं रघुनन्दनः ॥
विविधम् अमलशस्त्रभास्वरं तद्; ध्वजगहनं विपुलं महारथैश् च । प्रतिभयतमम् अप्रमेयवेगं; तिमिरम् इव द्विषतां बलं विवेश ॥
rāghavasya vacaḥ śrutvā lakṣmaṇaḥ savibhīṣaṇaḥ | jagrāha kārmukaṃ śreṣṭham anyad bhīmaparākramaḥ ||
saṃnaddhaḥ kavacī khaḍgī sa śarī hemacāpadhṛk | rāmapādāv upaspṛśya hṛṣṭaḥ saumitrir abravīt ||
adya matkārmukonmukhāḥ śarā nirbhidya rāvaṇim | laṅkām abhipatiṣyanti haṃsāḥ puṣkariṇīm iva ||
adyaiva tasya raudrasya śarīraṃ māmakāḥ śarāḥ | vidhamiṣyanti hatvā taṃ mahācāpaguṇacyutāḥ ||
sa evam uktvā dyutimān vacanaṃ bhrātur agrataḥ | sa rāvaṇivadhākāṅkṣī lakṣmaṇas tvarito yayau ||
so 'bhivādya guroḥ pādau kṛtvā cāpi pradakṣiṇam | nikumbhilām abhiyayau caityaṃ rāvaṇipālitam ||
vibhīṣaṇena sahito rājaputraḥ pratāpavān | kṛtasvastyayano bhrātrā lakṣmaṇas tvarito yayau ||
vānarāṇāṃ sahasrais tu hanūmān bahubhir vṛtaḥ | vibhīṣaṇaḥ sahāmātyas tadā lakṣmaṇam anvagāt ||
mahatā harisainyena savegam abhisaṃvṛtaḥ | ṛkṣarājabalaṃ caiva dadarśa pathi viṣṭhitam ||
sa gatvā dūram adhvānaṃ saumitrir mitranandanaḥ | rākṣasendrabalaṃ dūrād apaśyad vyūham āsthitam ||
sa saṃprāpya dhanuṣpāṇir māyāyogam ariṃdama | tasthau brahmavidhānena vijetuṃ raghunandanaḥ ||
vividham amalaśastrabhāsvaraṃ tad; dhvajagahanaṃ vipulaṃ mahārathaiś ca | pratibhayatamam aprameyavegaṃ; timiram iva dviṣatāṃ balaṃ viveśa ||
Услышав слово Рагхавы, Лакшмана вместе с Вибхишаной взял другой превосходный лук; он был страшной доблести. Снаряжённый, в панцире, с мечом, со стрелами и держащий золотой лук, Саумитри коснулся стоп Рамы и радостно сказал: «Сегодня мои стрелы, устремлённые от моего лука, пронзив сына Раваны, полетят на Ланку, как гуси к лотосовому пруду. Сегодня же мои стрелы, сорвавшиеся с тетивы великого лука, убьют того грозного и разнесут его тело». Сказав это сияющее слово перед братом, Лакшмана, желая убить сына Раваны, поспешно пошёл. Поклонившись стопам старшего и совершив обход, он направился к Никумбхиле, святилищу, охраняемому сыном Раваны. Могучий царевич Лакшмана, благословенный братом и сопровождаемый Вибхишаной, поспешно пошёл. Хануман, окружённый многими тысячами ванаров, и Вибхишана вместе с советниками тогда последовали за Лакшманой. Быстро окружённый великим войском обезьян, он увидел на пути стоящую силу царя медведей. Пройдя дальний путь, Саумитри, радующий друзей, издали увидел войско владыки ракшасов, стоящее в боевом построении. Достигнув места соединения майи, он, с луком в руке, встал по предписанию Брахмы, чтобы победить, о радость Рагху. Он вошёл во вражеское войско, разнообразное, сияющее чистым оружием, густое знамёнами, огромное и полное великих колесничих, самое устрашающее и неизмеримо стремительное, словно во тьму.
0e8f2634acb0 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Лакшмана выходит не как самостоятельный мститель, а как посланный Рамой слуга. Его решимость соединена с благословением старшего брата, поддержкой Ханумана и знанием Вибхишаны.