रामायण
Рама посылает Лакшману остановить обряд Индраджита6.72.5-14
1874 / 2464
Linux
पन्ने पलटें
रामायण · 6.72.5-14

Вибхишана

देवनागरी

थाज्ञप्तं हाबाहो त्वया गुल्मनिवेनम्तत् थानुष्ठितं वी त्वद्वाक्यन्तरम्
तान्य् नीकानि र्वाणि विक्तानि न्ततःविन्यस्ता यूपाश् चै थान्यायं विभाशः
भूयस् तु विजाप्यं तच् छृणुष्व हाशःत्वय्य् कासंप्ते संप्तहृया यम्
त्य राजन्न् मं शोकं मिथ्या संतापम् तम्तद् यं त्यज्यतां चिन्ता त्रुर्षविर्धनी
द्यमः क्रितां वी र्षः मुसेव्यताम्प्राप्तव्या दि ते सीता न्तव्यश् व्च निशाराः
घुन्द क्ष्यामि श्रूतां मे हितं चःसाध्व् यं यातु सौमित्रिर् ले ता वृतःनिकुम्भिलायां संप्राप्य न्तुं राणिम् वे
नुर्मण्डनिर्मुक्तैर् शीविविषोमैःरैर् न्तुं हेष्वासो राणिं मितिंयः
ते वीरे सा दानात् स्वम्भुतःस्त्रं ब्रह्मशिरः प्राप्तं कागाश् तुरंमाः
निकुम्भिलाम् संप्राप्तम् हुताग्निं यो रिपुःत्वाम् तायिनं न्याद् न्द्रत्रो ते धःइत्य् वं विहितो राजन् धस् स्यै धीतः
धायेन्द्रजितो रा तं दिस्व हालम्ते स्मिन् तं विद्धि राणं सुहृज्जनम्

लिप्यंतरण (IAST)

yathājñaptaṃ maho tva gulmaniveśanam | tat tathānuṣṭhitaṃ ra tvadvākyasamanantaram ||
ny ani sarvāṇi vibhaktāni samantataḥ | vinyastā thaś caiva yathānyāyaṃ vibhāgaśaḥ ||
bhūyas tu mama vipyaṃ tac chṛṇuṣva mayaśaḥ | tvayy araṇasaṃtapte saṃtaptahṛda vayam ||
tyaja jann imaṃ śokaṃ mithyā saṃpam āgatam | tad iyaṃ tyajyatāṃ cintā śatruharṣavivardha ||
udyamaḥ kriyatāṃ ra harṣaḥ samupasevyam | prāptavyā yadi te hantavyaś vca niśācarāḥ ||
raghunandana vakṣyāmi śrūyatāṃ me hitaṃ vacaḥ | dhv ayaṃ tu saumitrir balena maha vṛtaḥ | nikumbhiyāṃ saṃprāpya hantuṃ vaṇim āhave ||
dhanurmaṇḍalanirmuktair āśīviṣaviṣopamaiḥ | śarair hantuṃ maheṣvāso vaṇiṃ samitiṃjayaḥ ||
tena reṇa tapa varat svayambhutaḥ | astraṃ brahmaśiraḥ prāptaṃ maś ca turaṃgamāḥ ||
nikumbhim asaṃprāptam ahugniṃ ca yo ripuḥ | tvām ātayinaṃ hanyād indraśatro sa te vadhaḥ | ity evaṃ vihito jan vadhas tasyaiva dhīmataḥ ||
vadhāyendrajito ma taṃ diśasva mabalam | hate tasmin hataṃ viddhi vaṇaṃ sasuhṛjjanam ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×11

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यथा आज्ञप्तम् महाबाहोyathā ājñaptam mahābāhoкак приказано, могучерукий
त्वया गुल्मनिवेशनम्tvayā gulmaniveśanamтобой размещение отрядов
तत् तथा अनुष्ठितम् वीरtat tathā anuṣṭhitam vīraто так исполнено, герой
त्वद्वाक्य समनन्तरम्tvadvākya samanantaramсразу после твоего слова
तानि अनीकानि सर्वाणिtāni anīkāni sarvāṇiте войска все
विभक्तानि समन्ततःvibhaktāni samantataḥразделены со всех сторон
विन्यस्ताः यूथपाः च एवvinyastāḥ yūthapāḥ ca evaрасставлены вожаки и именно
यथान्यायम् विभागशःyathānyāyam vibhāgaśaḥкак положено, по частям
भूयः तु मम विजाप्यम्bhūyaḥ tu mama vijāpyamснова же мной сообщаемое
तत् शृणुष्व महायशःtat śṛṇuṣva mahāyaśaḥто услышь, славнейший
त्वयि अकारणसंतप्तेtvayi akāraṇasaṃtapteкогда ты без причины скорбишь
संतप्तहृदयाः वयम्saṃtaptahṛdayāḥ vayamс сожжёнными сердцами мы
त्यज राजन् इमम् शोकम्tyaja rājan imam śokamоставь, царь, эту скорбь
मिथ्या संतापम् आगतम्mithyā saṃtāpam āgatamложное страдание пришедшее
तत् इयम् त्यज्यताम् चिन्ताtat iyam tyajyatām cintāпоэтому эта тревога пусть оставится
शत्रुहर्षविवर्धनीśatruharṣavivardhanīувеличивающая радость врага
उद्यमः क्रियताम् वीरudyamaḥ kriyatām vīraусилие пусть совершается, герой
हर्षः समुपसेव्यताम्harṣaḥ samupasevyatāmбодрость пусть принимается
प्राप्तव्या यदि ते सीताprāptavyā yadi te sītāесли Сита должна быть обретена тобой
हन्तव्याः च निशाचराःhantavyāḥ ca niśācarāḥи ночные бродяги должны быть убиты
रघुनन्दन वक्ष्यामिraghunandana vakṣyāmiо радость Рагху, я скажу
श्रूयताम् मे हितम् वचःśrūyatām me hitam vacaḥпусть будет услышано моё полезное слово
साधु अयम् यातु सौमित्रिःsādhu ayam yātu saumitriḥпусть этот Саумитри хорошо идёт
बलेन महता वृतःbalena mahatā vṛtaḥвеликой силой окружённый
निकुम्भिलायाम् संप्राप्यnikumbhilāyām saṃprāpyaдостигнув Никумбхилы
हन्तुम् रावणिम् आहवेhantum rāvaṇim āhaveубить сына Раваны в бою
धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैःdhanurmaṇḍalanirmuktaiḥиз круга лука выпущенными
आशीविषविषोपमैःāśīviṣaviṣopamaiḥподобными яду змей
शरैः हन्तुम्śaraiḥ hantumстрелами убить
महेष्वासः रावणिम्maheṣvāsaḥ rāvaṇimвеликий лучник сына Раваны
समितिंजयःsamitiṃjayaḥпобедитель в битвах
तेन वीरेण तपसाtena vīreṇa tapasāтем героем через аскезу
वरदानात् स्वयम्भुतःvaradānāt svayambhutaḥпо дару Самосущего
अस्त्रम् ब्रह्मशिरः प्राप्तम्astram brahmaśiraḥ prāptamоружие Брахмаширас получено
कामगाः च तुरंगमाःkāmagāḥ ca turaṃgamāḥи кони, идущие по желанию
निकुम्भिलाम् असंप्राप्तम्nikumbhilām asaṃprāptamНикумбхилы не достигшего
अहुताग्निम् चahutāgnim caи не возлившего в огонь
यः रिपुःyaḥ ripuḥкоторый враг
त्वाम् आततायिनम् हन्यात्tvām ātatāyinam hanyātтебя, нападающего, убьёт
इन्द्रशत्रो सः ते वधःindraśatro saḥ te vadhaḥо враг Индры, тот твоя гибель
इति एवम् विहितः राजन्iti evam vihitaḥ rājanтак именно назначена, царь
वधः तस्य एव धीमतःvadhaḥ tasya eva dhīmataḥгибель того мудрого
वधाय इन्द्रजितः रामvadhāya indrajitaḥ rāmaдля убийства Индраджита, Рама
तम् दिशस्व महाबलम्tam diśasva mahābalamего пошли, великосильного
हते तस्मिन् हतम् विद्धिhate tasmin hatam viddhiкогда он убит, убитым знай
रावणम् ससुहृज्जनम्rāvaṇam sasuhṛjjanamРавану с друзьями
अनुवाद

«Как ты приказал, могучерукий, размещение отрядов исполнено сразу после твоего слова, герой. Все войска разделены со всех сторон, и вожаки расставлены по частям, как положено. Но снова услышь то, что я должен сообщить, славнейший: когда ты без причины скорбишь, наши сердца тоже сожжены. Оставь эту скорбь, царь, это ложное страдание. Пусть будет оставлена эта тревога, увеличивающая радость врага. Пусть будет приложено усилие, герой; пусть будет принята бодрость, если Сита должна быть обретена тобой и ночные бродяги должны быть убиты. О радость Рагху, я скажу полезное слово — выслушай меня. Пусть этот Саумитри, окружённый великой силой, пойдёт к Никумбхиле, чтобы убить сына Раваны в бою. Пусть великий лучник, победитель в битвах, убьёт сына Раваны стрелами, выпущенными из круга лука и подобными яду змей. Этот герой через аскезу и по дару Самосущего получил оружие Брахмаширас и коней, идущих по желанию. “Враг, который убьёт тебя, о враг Индры, когда ты ещё не достиг Никумбхилы и не возлил в огонь, станет твоей гибелью” — так, царь, назначена гибель именно этого мудрого Индраджита. Для убийства Индраджита, Рама, пошли великосильного Лакшману. Когда Индраджит будет убит, знай: Равана вместе с друзьями уже убит».

संस्करण

ac00631297bc · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से