स ददर्श ततो रामं तिष्ठन्तम् अपराजितम् । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विष्णुना वासवं यथा ॥
आलिखन्तम् इवाकाशम् अवष्टभ्य महद् धनुः । पद्मपत्रविशालाक्षं दीर्घबाहुम् अरिंदमम् ॥
वानरांश् च रणे भग्नान् आपतन्तं च रावणम् । समीक्ष्य राघवो हृष्टो मध्ये जग्राह कार्मुकम् ॥
विस्फारयितुम् आरेभे ततः स धनुर् उत्तमम् । महावेगं महानादं निर्भिन्दन्न् इव मेदिनीम् ॥
तयोः शरपथं प्राप्य रावणो राजपुत्रयोः । स बभूव यथा राहुः समीपे शशिसूर्ययोः ॥
रावणस्य च बाणौघै रामविस्फरितेन च । शब्देन राक्षसास् तेन पेतुश् च शतशस् तदा ॥
तम् इच्छन् प्रथमं योद्धुं लक्ष्मणो निशितैः शरैः । मुमोच धनुर् आयम्य शरान् अग्निशिखोपमान् ॥
तान् मुक्तमात्रान् आकाशे लक्ष्मणेन धनुष्मता । बाणान् बाणैर् महातेजा रावणः प्रत्यवारयत् ॥
एकम् एकेन बाणेन त्रिभिस् त्रीन् दशभिर् दश । लक्ष्मणस्य प्रचिच्छेद दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥
अभ्यतिक्रम्य सौमित्रिं रावणः समितिंजयः । आससाद ततो रामं स्थितं शैलम् इवाचलम् ॥
sa dadarśa tato rāmaṃ tiṣṭhantam aparājitam | lakṣmaṇena saha bhrātrā viṣṇunā vāsavaṃ yathā ||
ālikhantam ivākāśam avaṣṭabhya mahad dhanuḥ | padmapatraviśālākṣaṃ dīrghabāhum ariṃdamam ||
vānarāṃś ca raṇe bhagnān āpatantaṃ ca rāvaṇam | samīkṣya rāghavo hṛṣṭo madhye jagrāha kārmukam ||
visphārayitum ārebhe tataḥ sa dhanur uttamam | mahāvegaṃ mahānādaṃ nirbhindann iva medinīm ||
tayoḥ śarapathaṃ prāpya rāvaṇo rājaputrayoḥ | sa babhūva yathā rāhuḥ samīpe śaśisūryayoḥ ||
rāvaṇasya ca bāṇaughai rāmavispharitena ca | śabdena rākṣasās tena petuś ca śataśas tadā ||
tam icchan prathamaṃ yoddhuṃ lakṣmaṇo niśitaiḥ śaraiḥ | mumoca dhanur āyamya śarān agniśikhopamān ||
tān muktamātrān ākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā | bāṇān bāṇair mahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat ||
ekam ekena bāṇena tribhis trīn daśabhir daśa | lakṣmaṇasya praciccheda darśayan pāṇilāghavam ||
abhyatikramya saumitriṃ rāvaṇaḥ samitiṃjayaḥ | āsasāda tato rāmaṃ sthitaṃ śailam ivācalam ||
Затем Равана увидел Раму, стоящего непобеждённым рядом с братом Лакшманой, как Индра рядом с Вишну: широкоокого, с глазами как листья лотоса, длиннорукого, сокрушителя врагов, словно чертившего небо, опершись на великий лук. Рагхава увидел разбитых в бою ванаров и наступающего Равану; радостный, он взял посередине лук и начал натягивать это лучшее оружие, великостремительное и великозвучное, будто раскалывающее землю. Когда Равана вошёл в путь стрел двух царевичей, он стал подобен Раху возле луны и солнца. От потоков стрел Раваны и от звука натянутого Рамой лука ракшасы тогда падали сотнями. Желая первым сразиться с Раваной, Лакшмана натянул лук и выпустил острые стрелы, подобные языкам огня. Но великосияющий Равана отразил стрелами те стрелы Лакшманы ещё в воздухе: одну рассёк одной, три — тремя, десять — десятью, показывая лёгкость руки. Миновав Саумитри, Равана, победитель в схватках, достиг Рамы, стоящего неподвижно, словно гора.
0e2072eb56e3 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Лакшмана первым принимает удар, но Равана стремится к Раме. Образ Рамы как неподвижной горы показывает не пассивность, а центр, вокруг которого вращается буря битвы.