एतस्मिन्न् अन्तरे रामो विभीषणम् उवाच ह । संस्कारः क्रियतां भ्रातुः स्त्रियश् चैता निवर्तय ॥
तं प्रश्रितस् ततो रामं श्रुतवाक्यो विभीषणः । विमृश्य बुद्ध्या धर्मज्ञो धर्मार्थसहितं वचः । रामस्यैवानुवृत्त्यर्थम् उत्तरं प्रत्यभाषत ॥
त्यक्तधर्मव्रतं क्रूरं नृशंसम् अनृतं तथा । नाहम् अर्हो ऽस्मि संस्कर्तुं परदाराभिमर्शकम् ॥
भ्रातृरूपो हि मे शत्रुर् एष सर्वाहिते रतः । रावणो नार्हते पूजां पूज्यो ऽपि गुरुगौरवात् ॥
नृशंस इति मां राम वक्ष्यन्ति मनुजा भुवि । श्रुत्वा तस्य गुणान् सर्वे वक्ष्यन्ति सुकृतं पुनः ॥
etasminn antare rāmo vibhīṣaṇam uvāca ha | saṃskāraḥ kriyatāṃ bhrātuḥ striyaś caitā nivartaya ||
taṃ praśritas tato rāmaṃ śrutavākyo vibhīṣaṇaḥ | vimṛśya buddhyā dharmajño dharmārthasahitaṃ vacaḥ | rāmasyaivānuvṛttyartham uttaraṃ pratyabhāṣata ||
tyaktadharmavrataṃ krūraṃ nṛśaṃsam anṛtaṃ tathā | nāham arho 'smi saṃskartuṃ paradārābhimarśakam ||
bhrātṛrūpo hi me śatrur eṣa sarvāhite rataḥ | rāvaṇo nārhate pūjāṃ pūjyo 'pi gurugauravāt ||
nṛśaṃsa iti māṃ rāma vakṣyanti manujā bhuvi | śrutvā tasya guṇān sarve vakṣyanti sukṛtaṃ punaḥ ||
Тем временем Рама сказал Вибхишане: «Пусть будет совершён погребальный обряд для брата, а этих женщин отведи». Смиренный Вибхишана, услышав слова Рамы, обдумал разумом это слово, соединённое с дхармой и пользой, и ради следования самому Раме ответил: «Я не должен совершать обряд для того, кто оставил обет дхармы, был жесток, беспощаден, лжив и оскорбил чужую жену. Он был моим врагом в облике брата, радовался вреду всем существам. Равана не заслуживает почести, хотя по уважению к старшинству и должен был быть почитаем. Рама, люди на земле назовут меня жестоким; но, услышав о его качествах, все снова скажут: “Он поступил правильно”».
d2a11d37be34 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Вибхишана не отказывается от обряда из мелкой обиды: он называет нравственную правду о Раване. Но именно здесь дхарма требует ещё более тонкого различения, которое Рама сейчас раскроет.