समीक्ष्य भरतो वाक्यम् उवाच पवनात्मजम् । कच्चिन् न खलु कापेयी सेव्यते चलचित्तता । न हि पश्यामि काकुत्स्थं रामम् आर्यं परंतपम् ॥
अथैवम् उक्ते वचने हनूमान् इदम् अब्रवीत् । अर्थं विज्ञापयन्न् एव भरतं सत्यविक्रमम् ॥
सदा फलान् कुसुमितान् वृक्षान् प्राप्य मधुस्रवान् । भरद्वाजप्रसादेन मत्तभ्रमरनादितान् ॥
तस्य चैष वरो दत्तो वासवेन परंतप । ससैन्यस्य तदातिथ्यं कृतं सर्वगुणान्वितम् ॥
निस्वनः श्रूयते भीमः प्रहृष्टानां वनौकसाम् । मन्ये वानरसेना सा नदीं तरति गोमतीम् ॥
रजोवर्षं समुद्भूतं पश्य वालुकिनीं प्रति । मन्ये सालवनं रम्यं लोलयन्ति प्लवंगमाः ॥
तद् एतद् दृश्यते दूराद् विमलं चन्द्रसंनिभम् । विमानं पुष्पकं दिव्यं मनसा ब्रह्मनिर्मितम् ॥
रावणं बान्धवैः सार्धं हत्वा लब्धं महात्मना । धनदस्य प्रसादेन दिव्यम् एतन् मनोजवम् ॥
एतस्मिन् भ्रातरौ वीरौ वैदेह्या सह राघवौ । सुग्रीवश् च महातेजा राक्षसेन्द्रो विभीषणः ॥
samīkṣya bharato vākyam uvāca pavanātmajam | kaccin na khalu kāpeyī sevyate calacittatā | na hi paśyāmi kākutsthaṃ rāmam āryaṃ paraṃtapam ||
athaivam ukte vacane hanūmān idam abravīt | arthaṃ vijñāpayann eva bharataṃ satyavikramam ||
sadā phalān kusumitān vṛkṣān prāpya madhusravān | bharadvājaprasādena mattabhramaranāditān ||
tasya caiṣa varo datto vāsavena paraṃtapa | sasainyasya tadātithyaṃ kṛtaṃ sarvaguṇānvitam ||
nisvanaḥ śrūyate bhīmaḥ prahṛṣṭānāṃ vanaukasām | manye vānarasenā sā nadīṃ tarati gomatīm ||
rajovarṣaṃ samudbhūtaṃ paśya vālukinīṃ prati | manye sālavanaṃ ramyaṃ lolayanti plavaṃgamāḥ ||
tad etad dṛśyate dūrād vimalaṃ candrasaṃnibham | vimānaṃ puṣpakaṃ divyaṃ manasā brahmanirmitam ||
rāvaṇaṃ bāndhavaiḥ sārdhaṃ hatvā labdhaṃ mahātmanā | dhanadasya prasādena divyam etan manojavam ||
etasmin bhrātarau vīrau vaidehyā saha rāghavau | sugrīvaś ca mahātejā rākṣasendro vibhīṣaṇaḥ ||
Осмотревшись, Бхарата сказал сыну Ветра: «Неужели здесь проявилась обезьянья непостоянность ума? Ведь я не вижу благородного Раму Какутстху, губителя врагов». Когда он сказал так, Хануман объяснил смысл Бхарате истинной доблести: «По милости Бхарадваджи они достигли деревьев, всегда цветущих, плодоносящих, источающих мёд и гудящих от пьяных пчёл. Губитель врагов, такой дар был дан Раме Васавой, и ему вместе с войском оказано гостеприимство, наделённое всеми достоинствами. Слышится страшный гул радостных лесных жителей: думаю, это войско обезьян пересекает реку Гомати. Посмотри, к Валукини поднялся дождь пыли: думаю, обезьяны раскачивают прекрасный саловый лес. Вот издали видна чистая, подобная луне, божественная колесница Пушпака, созданная умом Брахмы. Великодушный Рама получил её по милости Дханади, убив Равану вместе с его родными; она божественна и быстра как мысль. В ней два героических брата Рагхавы вместе с Вайдехи, великосияющий Сугрива и царь ракшасов Вибхишана».
04bd408c929a · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Краткая тревога Бхараты показывает, насколько напряжённым было ожидание. Хануман переводит тревогу в видение: шум войска, пыль дороги и сияние Пушпаки становятся знаками приближающегося Рамы.