रामायण
Рама встречается с Бхаратой в Нандиграме6.115.46-51
2058 / 2464
रामायण · 6.115.46-51
देवनागरी

तथा ब्रुवाणं भरतं दृष्ट्वा तं भ्रातृवत्सलम् । मुमुचुर् वानरा बाष्पं राक्षसश् च विभीषणः ॥
ततः प्रहर्षाद् भरतम् अङ्कम् आरोप्य राघवः । ययौ तेन विमानेन ससैन्यो भरताश्रमम् ॥
भरताश्रमम् आसाद्य ससैन्यो राघवस् तदा । अवतीर्य विमानाग्राद् अवतस्थे महीतले ॥
अब्रवीच् च तदा रामस् तद्विमानम् अनुत्तमम् । वह वैश्रवणं देवम् अनुजानामि गम्यताम् ॥
ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद्विमानम् अनुत्तमम् । उत्तरां दिशम् उद्दिश्य जगाम धनदालयम् ॥
पुरोहितस्यात्मसमस्य राघवो; बृहस्पतेः शक्र इवामराधीअफ् । निपीड्य पादौ पृथग् आसने शुभे; सहैव तेनोपविवेश वीर्यवान् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tathā bruvāṇaṃ bharataṃ dṛṣṭvā taṃ bhrātṛvatsalam | mumucur vānarā bāṣpaṃ rākṣasaś ca vibhīṣaṇaḥ ||
tataḥ praharṣād bharatam aṅkam āropya rāghavaḥ | yayau tena vimānena sasainyo bharatāśramam ||
bharatāśramam āsādya sasainyo rāghavas tadā | avatīrya vimānāgrād avatasthe mahītale ||
abravīc ca tadā rāmas tadvimānam anuttamam | vaha vaiśravaṇaṃ devam anujānāmi gamyatām ||
tato rāmābhyanujñātaṃ tadvimānam anuttamam | uttarāṃ diśam uddiśya jagāma dhanadālayam ||
purohitasyātmasamasya rāghavo; bṛhaspateḥ śakra ivāmarādhīaph | nipīḍya pādau pṛthag āsane śubhe; sahaiva tenopaviveśa vīryavān ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तथा ब्रुवाणम् भरतम्tathā bruvāṇam bharatamтак говорящего Бхарату
दृष्ट्वा तम् भ्रातृवत्सलम्dṛṣṭvā tam bhrātṛvatsalamувидев того братолюбивого
मुमुचुः वानराः बाष्पम्mumucuḥ vānarāḥ bāṣpamпролили обезьяны слёзы
राक्षसः च विभीषणःrākṣasaḥ ca vibhīṣaṇaḥи ракшас Вибхишана
ततः प्रहर्षात् भरतम्tataḥ praharṣāt bharatamзатем от великой радости Бхарату
अङ्कम् आरोप्य राघवःaṅkam āropya rāghavaḥна колени посадив, Рагхава
ययौ तेन विमानेनyayau tena vimānenaпоехал на той колеснице
ससैन्यः भरताश्रमम्sasainyaḥ bharatāśramamс войском к ашраму Бхараты
भरताश्रमम् आसाद्यbharatāśramam āsādyaашрама Бхараты достигнув
ससैन्यः राघवः तदाsasainyaḥ rāghavaḥ tadāс войском Рагхава тогда
अवतीर्य विमानाग्रात्avatīrya vimānāgrātсойдя с вершины колесницы
अवतस्थे महीतलेavatasthe mahītaleвстал на земле
अब्रवीत् च तदा रामःabravīt ca tadā rāmaḥи сказал тогда Рама
तत् विमानम् अनुत्तमम्tat vimānam anuttamamтой колеснице непревзойдённой
वह वैश्रवणम् देवम्vaha vaiśravaṇam devamвези бога Вайшравану
अनुजानामि गम्यताम्anujānāmi gamyatāmразрешаю, пусть идёт
ततः रामाभ्यनुज्ञातम्tataḥ rāmābhyanujñātamзатем Рамой отпущенная
तत् विमानम् अनुत्तमम्tat vimānam anuttamamта колесница непревзойдённая
उत्तराम् दिशम् उद्दिश्यuttarām diśam uddiśyaк северной стороне направившись
जगाम धनदालयम्jagāma dhanadālayamпошла к обители Дханади
पुरोहितस्य आत्मसमस्यpurohitasya ātmasamasyaжреца, равного себе
राघवःrāghavaḥРагхава
बृहस्पतेः शक्रः इवbṛhaspateḥ śakraḥ ivaкак Шакра к Брихаспати
अमराधीअफ्amarādhīaphвладыка бессмертных
निपीड्य पादौnipīḍya pādauплотно сжав стопы
पृथक् आसने शुभेpṛthak āsane śubheна отдельном прекрасном сиденье
सह एव तेन उपविवेशsaha eva tena upaviveśaвместе именно с ним сел
वीर्यवान्vīryavānдоблестный
अनुवाद

Увидев Бхарату, так говорящего с братской любовью, обезьяны и ракшас Вибхишана пролили слёзы. Тогда Рагхава в великой радости посадил Бхарату к себе на колени и на той колеснице вместе с войском отправился к ашраму Бхараты. Достигнув ашрама Бхараты, Рагхава с войском сошёл с вершины колесницы и встал на земле. Тогда Рама сказал непревзойдённой колеснице: «Вези бога Вайшравану. Я отпускаю тебя, можешь идти». Отпущенная Рамой, эта непревзойдённая колесница направилась на север и пошла к обители Дханади. Доблестный Рагхава почтительно коснулся стоп своего жреца, равного ему самому, словно Шакра — Брихаспати, владыка бессмертных, и сел вместе с ним на отдельном прекрасном сиденье.

संस्करण

3e7dac9495eb · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से